Эрх зүй

Ном, товхимол

илүү

Баннер

Холбоос

Монгол улсын хууль

ÊÎÌÏÀÍÈÉÍ ÒÓÕÀÉ

1999 îíû 7 äóãààð ñàðûí 2-íû ºäºð  Óëààíáààòàð õîò
 

 

ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

Íèéòëýã ¿íäýñëýë

1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò

1.1.Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ, á¿ðòãýõ, ººð÷ëºí áàéãóóëàõ, êîìïàíèéí óäèðäëàãà, çîõèîí áàéãóóëàëò, õÿíàëòûí á¿òýö, õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýðõ, ¿¿ðãèéã òîãòîîõ áîëîí êîìïàíè òàòàí áóóëãàõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî.
 

2 äóãààð ç¿éë. Õóóëèéí ¿éë÷ëýõ õ¿ðýý

2.1.Ýíý õóóëü áîëîí Ìîíãîë Óëñûí áóñàä õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà á¿õ êîìïàíè ºì÷èéí õýëáýð, ýä õºðºíãèéí áîëîí ¿éëäâýðëýëèéí õýìæýý, äîòîîä çîõèîí áàéãóóëàëòààñ ¿ë õàìààðàí ýíý õóóëèéã  äàãàæ  ìºðäºíº.
2.2.Áàíê, ñàíõ¿¿, äààòãàë, ¿íýò öààñíû ñàëáàðò êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ, òýäãýýðèéí  ¿éë àæèëëàãààíû îíöëîãòîé õîëáîãäñîí àñóóäëûã áóñàä õóóëèàð,  íèéòëýã àñóóäëûã ýíý õóóëèàð òóñ òóñ çîõèöóóëíà.
2.3.Òºðèéí ºì÷èò ¿éëäâýðèéí ãàçðûã õóâü÷ëàõ çàìààð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã ýíý õóóëèàð, òýäãýýðèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöààã Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èéí òóõàé õóóëèàð1çîõèöóóëíà.
2.4.Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èéí îðîëöîîòîé êîìïàíèä òºðèéí áà îðîí íóòãèéí ºì÷èéí òºëººëëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ æóðìûã Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èéí òóõàé õóóëèàð çîõèöóóëíà.
2.5.Òºðèéí ºì÷èò ¿éëäâýðèéí ãàçðûã êîìïàíèéí õýëáýðò îðóóëàí ººð÷ëºí çîõèîí áàéãóóëàõ çàìààð ¿¿ññýí òºðèéí ºì÷èò êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã ýíý õóóëèàð çîõèöóóëíà. Ýíý òîõèîëäîëä ºì÷ëºã÷ íü òºð áàéõ áºãººä õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä íü Çàñãèéí ãàçðààñ ýðõ îëãîñîí òºðèéí çàõèðãààíû áàéãóóëëàãà áàéíà.
2.6.Êîìïàíèàñ ººð õýëáýðèéí àøãèéí òºëºº ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ õóóëèéí ýòãýýäèéã áàéãóóëàõòàé õîëáîãäñîí õàðèëöàà, òýäãýýðèéí ¿éë àæèëëàãààã áóñàä õóóëèàð çîõèöóóëíà.

 

ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíè, ò¿¿íèé ýðõ ç¿éí áàéäàë

Ç äóãààð ç¿éë. Êîìïàíè, ò¿¿íèé õýëáýð

3.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí îðóóëñàí õºðºí㺠íü òîäîðõîé òîîíû õóâüöààíä õóâààãääàã, ººðèéí òóñãààðëàñàí ýä õºðºíãºòýé, ¿íäñýí çîðèëãî íü àøãèéí òºëºº õóóëèéí ýòãýýäèéã êîìïàíè ãýíý.
3.2.Õóâüöàà íü òóõàéí êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãèéí ºì÷ëºëä îðîëöîõ ýðõèéã íîòëîõ áºãººä êîìïàíèéí àëèâàà íýã ýä õºðºíãèéã òóñãàéëàí ºì÷ëºõ ýðõèéã íîòëîõã¿é.
3.3.Õóâüöàà ýçýìøèã÷èéí ýðõèéã  ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîíî. Õóâüöàà ýçýìøèã÷  íü íîãäîë àøèã àâàõ, õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðîëöîæ õýëýëöýæ áàéãàà á¿õ àñóóäëààð áîëîí çàðèì àñóóäëààð ñàíàë ºãºõ, êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàñíû äàðàà ¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàíààñ îëñîí îðëîãîîñ  õóâü õ¿ðòýõ çýðýã  ¿íäñýí ýðõ ýäýëíý.
3.4.Êîìïàíè íü äàðààõü  õýëáýðòýé áàéíà:
3.4.1.õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí îðóóëñàí õºðºí㺠íü õóâüöààíä õóâààãäàæ, õóâüöàà íü íèéòýä ÷ºëººòýé àðèëæààëàãääàã  íýýëòòýé áóþó õóâüöààò êîìïàíè;
3.4.2.õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí îðóóëñàí õºðºí㺠íü õóâüöààíä õóâààãäàæ, ò¿¿íèéã çàõèðàí çàðöóóëàõ ýðõ íü êîìïàíèéí ä¿ðìýýð õÿçãààðëàãääàã  õààëòòàé áóþó õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè .
                       

4 ä¿ãýýð ç¿éë. Íýýëòòýé áóþó õóâüöààò êîìïàíè

4.1.Íýýëòòýé áóþó  õóâüöààò êîìïàíèéí /öààøèä ýíý õóóëüä "õóâüöààò êîìïàíè" ãýõ/  õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü áóñàä õóâüöàà ýçýìøèã÷èéí ñàíàëûã õàðãàëçàõã¿éãýý𠺺ðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã ÷ºëººòýé çàõèðàí çàðöóóëàõ ýðõ ýäýëíý.
4.2.Õóâüöààò  êîìïàíèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí òîîã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð õÿçãààðëàõã¿é.
4.3.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâüöààò êîìïàíè íü íýýëòòýé áóþó õààëòòàé çàõèàëãûí ¿íäñýí äýýð õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñ ãàðãàæ áîëíî. Õààëòòàé çàõèàëãûí ¿íäñýí äýýð íýìæ ãàðãàñàí õóâüöààã õóäàëäàí àâàã÷ íü öààøèä ò¿¿íèéã ÷ºëººòýé çàõèðàí çàðöóóëàõ ýðõ ýäýëíý.
4.4.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä ººð õîîðîíäîî òîõèðîëöñîíû ¿íäñýí äýýð õóâüöààãàà çàõèðàí çàðöóóëàõ ýðõýý  õàðèëöàí õÿçãààðëàñàí ãýðýý áàéãóóëæ áîëíî. Ýíý ãýðýýíèé ¿éë÷ëýõ õóãàöàà íü 10 æèëýýñ äýýøã¿é áàéõ áºãººä  ãýðýýã  õýäýí ÷ óäàà ñóíãàæ áîëíî.
 

5 äóãààð ç¿éë. Õààëòòàé áóþó õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè

5.1.Õààëòòàé áóþó õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí  /öààøèä ýíý õóóëüä "õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíè " ãýõ / ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí òîî 50-èàñ äýýøã¿é áàéíà. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè áàéãóóëàãäñàíû äàðàà õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí òîîã õÿçãààðëàõã¿é.
5.2. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíè íü õóâüöàà, òýäãýýðèéã õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áîëîí òýäãýýðò õºðâºõ ¿íýò öààñûã çºâõºí õààëòòàé çàõèàëãûí ¿íäñýí äýýð ãàðãàíà. Òýäãýýðýýñ áóñàä ¿íýò öààñûã êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâüöààò áà õààëòòàé çàõèàëãûí ¿íäñýí äýýð ãàðãàæ áîëíî.
5.3.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü êîìïàíèéí áóñàä õóâüöàà  ýçýìøèã÷èéí õóäàëäàõ õóâüöàà, òýäãýýðèéã õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áîëîí òýäãýýðò õºðâºõ ¿íýò öààñûã ãóðàâ äàõü ýòãýýäýä ñàíàë áîëãîõ ¿íýýð ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíûõàà òîîíä õóâü òýíö¿¿ëýí ýíý ç¿éë áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí æóðìûí äàãóó   òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõòýé.
  5.4.Õóâüöààãàà õóäàëäàõààð ñàíàë òàâüæ áàéãàà  õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü  ñàíàëàà áóñàä õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä áè÷ãýýð ìýäýãäýíý. Ýíý ìýäýãäýëä õóäàëäàõ ãýæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîî, õóäàëäàõ ¿íý, òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí  àâ÷ áîëîõ õóâüöààíû òîî, õóäàëäàí àâàõ   õóãàöàà, æóðìûã òîäîðõîéëñîí áàéíà.
 Õóâüöààã òýðã¿¿í ýýëæèíä  õóäàëäàí àâàõ õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ýíý øèéäâýðýý òîãòîîñîí õóãàöààíû äîòîð áè÷ãýýð  êîìïàíèä ìýäýãäýíý. Ýíý ìýäýãäýëä õóäàëäàí àâ÷ áàéãàà õóâüöàà ýçýìøèã÷èéí îâîã, íýð, õàÿã, õóäàëäàí àâàõ õóâüöààíû òîî, òºëáºð õèéñýí áàðèìò çýðãèéã òóñãàñàí áàéíà. Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü áóñàä õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí õóâüöààã òýðã¿¿í ýýëæèíä àâàõ ýðõýý á¿õýëä íü áóþó  çàðèì õýñãèéã íü õýðýãæ¿¿ëýõ, ýñõ¿ë ýíý ýðõýý á¿õýëä íü áóþó çàðèì õýñãèéã íü  áóñàä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä øèëæ¿¿ëýõ ýðõòýé.
5.5.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë ýíý õóóëèéí 5.Ç-ò çààñàí  ýðõèéã õóâüöàà ýçýìøèã÷ òîãòîîñîí õóãàöààíä á¿ðýí ýäëýýã¿é òîõèîëäîëä òýäãýýðèéã õóäàëäàí àâàõ ýðõ êîìïàíèä øèëæèõ áºãººä êîìïàíè íü ýíý ýðõèéã ìýäýãäýëä çààñàí õóãàöàà äóóññàíààñ õîéø àæëûí 5 õîíîãèéí äîòîð õýðýãæ¿¿ëíý.
5.6.Ýíý õóóëèéí 5.3, 5.5-ä çààñàí ýòãýýä¿¿ä òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýýã¿é òîõèîëäîëä õóâüöààãàà õóäàëäàõààð ñàíàë òàâüæ áàéãàà  õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ìýäýãäýëä çààñàí ¿íýýñ áàãàã¿é ¿íýýð ãóðàâäàã÷ ýòãýýäýä õóäàëäàõ ýðõòýé.
           

6 äóãààð ç¿éë. Õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíè

6.1.Êîìïàíèéí íèéò ýíãèéí õóâüöààíû 20-51 õ¿ðòýë õóâèéã ººð /òîëãîé/ êîìïàíè äàíãààðàà áóþó íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí ýçýìøèæ áàéãàà òîõèîëäîëä óã êîìïàíèéã õàðààò êîìïàíè ãýíý. Õàðààò êîìïàíè íü áèå äààñàí òàéëàí áàëàíñ ãàðãàäàã õóóëèéí ýòãýýä áàéíà.
6.2.Êîìïàíèéí íèéò ýíãèéí  õóâüöààíû 51-ýýñ 100 õ¿ðòýë õóâèéã ººð /òîëãîé/ êîìïàíè äàíãààðàà ýçýìøäýã áèå äààñàí õóóëèéí ýòãýýäèéã îõèí êîìïàíè ãýíý. Îõèí êîìïàíè íü òóñäàà ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõûí çýðýãöýý òîëãîé êîìïàíèòàéãàà íýãäñýí òàéëàí ãàðãàíà.
6.3. Õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíè íü òîëãîé êîìïàíèéí ºðèéã õàðèóöàõã¿é áºãººä òýäãýýðèéí õîîðîíä áàéãóóëñàí ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë òîëãîé êîìïàíè íü õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèéí ºðèéã õàðèóöàõã¿é.
 6.4. Òîëãîé êîìïàíè íü  ãóðàâäàã÷ êîìïàíèéí õàðààò áîëîí  îõèí  êîìïàíè áàéâàë ò¿¿íèé îõèí  êîìïàíè íü ãóðàâäàã÷ êîìïàíèéí õóâüä ìºí  õàðààò  áîëîí îõèí êîìïàíè áîëîõ áºãººä ýíý çàð÷ìûã ¿¿íýýñ ÷ èë¿¿ ¿ðãýëæèëñýí õýëõýý õîëáîîíä  àøèãëàí õàìààðëûã òîãòîîíî.
6.5.Õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíè íü òîëãîé êîìïàíèéí õóâüöààã ýçýìøèæ áîëíî. Îõèí êîìïàíèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöàà íü ñàíàëûí ýðõã¿é áºãººä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí èðöèéã  òîîöîõäîî òýäíèé ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã õàñ÷ òîîöíî. Ýäãýýð õóâüöààã  ãóðàâäàã÷ ýòãýýäýä øèëæ¿¿ëýõýä óã ýòãýýäýä õóâüöààíû á¿õ ýðõ øèëæèíý.
6.6. Êîìïàíè ººðèéí õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíè, òýäãýýðèéí õàðààò, îõèí êîìïàíèóä áîëîí áóñàä êîìïàíèòàé ¿éë àæèëëàãààãàà óÿëäóóëàõ çîðèëãîîð íýãäýæ áîëíî.
6.7. Íýãäëèéí îðîëöîã÷èä íü áèå äààñàí õóóëèéí ýòãýýä õýâýýð áàéõ áºãººä  îðîëöîã÷äûí ¿éë àæèëëàãààã óÿëäóóëàõàä  ÷èãëýñýí õàðèëöààã  Èðãýíèé õóóëüä1çààñàí æóðìûí äàãóó áàéãóóëñàí ãýðýýãýýð  çîõèöóóëíà.
6.8.Ýíý õóóëèéí 6.7.-ä çààñàí ãýðýýãýýð õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýýñ áóñàä òîõèîëäîëä òîëãîé êîìïàíè íü õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèéí ¿éë àæèëàãààíä çºâõºí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû ýðõýýð îðîëöîíî

7 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàð

7.1.Êîìïàíèéí ñàëáàð íü êîìïàíèéí îðøèí áàéãàà ãàçðààñ ººð ãàçàð áàéðëàäàã òóñãàé íýãæ áºãººä êîìïàíèéí ¿íäñýí ÷èã ¿¿ðãèéã á¿õýëä íü áóþó çàðèì õýñãèéã íü, ò¿¿í÷ëýí òºëººëºã÷èéí ãàçðûí ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýæ áîëíî.
7.2.Êîìïàíèéí òºëººëºã÷èéí ãàçàð íü êîìïàíèéí îðøèí áàéãàà ãàçðààñ ººð ãàçàð áàéðëàäàã  íýãæ áºãººä êîìïàíèéí õóóëü ¸ñíû àøèã ñîíèðõëûã õàìãààëàõ, êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ õýëöýë õèéõ çýðýã ýðõ ç¿éí òºëººëëèéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëíà.
7.3.Êîìïàíè íü Ìîíãîë Óëñàä áîëîí ãàäààäàä ººðèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàðòàé áàéæ áîëíî. Êîìïàíèéíä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàð áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéã êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ãàðãàíà.
7.4.Ãàäààäûí õóóëèéí ýòãýýäèéí  Ìîíãîë Óëñàä îðøèí áàéãàà ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçðûã á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëíý. Ìîíãîë Óëñûí îëîí óëñûí ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë ãàäààäàä ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàð áàéãóóëàõ àñóóäëûã òóõàéí óëñûí õóóëü òîãòîîìæèéí äàãóó øèéäâýðëýíý.
7.5.Êîìïàíèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàð íü õóóëèéí ýòãýýäèéí ýðõèéã ýäëýõã¿é áºãººä ò¿¿íèéã áàéãóóëñàí êîìïàíèàñ áàòàëñàí æóðìûí äàãóó ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýí ÿâóóëíà. Ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçðûí ýä õºðºíãèéã ò¿¿íèéã áàéãóóëñàí êîìïàíèéí áàëàíñò òóñãàíà.
7.6.Êîìïàíèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçàð íü ¿éë àæèëëàãààãàà ò¿¿íèéã áàéãóóëñàí êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ ÿâóóëíà. Êîìïàíè íü ººðèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçðûí õ¿ëýýõ ¿¿ðãèéã õàðèóöíà.
7.7.Êîìïàíè íü ººðèéí ñàëáàð, òºëººëºã÷èéí ãàçðûí ýðõ áàðèã÷èéã òîìèëîõ áºãººä òýäãýýð íü êîìïàíèàñ îëãîñîí èòãýìæëýëèéí ¿íäñýí äýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëíà.

8 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë, áàéãóóëàõ õóãàöàà

8.1.Êîìïàíè íü õóóëèàð õîðèãëîîã¿é á¿õ òºðëèéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõýëæ áîëîõ áºãººä êîìïàíè ýäãýýð ¿éë àæèëëàãààã õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäàãäàõ ýðõ, ¿¿ðãèéã õ¿ëýýíý.
8.2.Êîìïàíèéí ýðõëýõ ¿éë àæèëëàãààíû õ¿ðýýã ä¿ðìýýð õÿçãààðëàæ áîëíî. Èíãýæ õÿçãààðëàñàí íü ýíý õÿçãààðëàëòûã ìýäýõã¿éãýýð  õóóëèéí õ¿ðýýíä ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëæ áàéãàà ãóðàâäàã÷ ýòãýýäèéí ºìíº óã êîìïàíèéí õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýõýýñ ÷ºëººëºõ ¿íäýñëýë áîëîõã¿é.
8.3.Õóóëüä çààñíû äàãóó òóñãàé çºâøººðºë øààðäàãäàõ ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ êîìïàíè íü õîëáîãäîõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ áè÷ãýýð îëãîñîí çºâøººðëèéí ¿íäñýí äýýð ýíý ¿éë àæèëëàãààã ýðõëýí ÿâóóëíà.
8.4.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíèéã òîäîðõîé áóñ õóãàöààãààð ¿¿ñãýí áàéãóóëíà.

9 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéí áîëîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õàðèóöëàãà

9.1.Êîìïàíèéí ýä õºðºí㺠íü ýçýìøèæ áàéãàà ýä õºðºí㺠áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõýýñ á¿ðäýõ áºãººä êîìïàíè íü ýäãýýð á¿õ ýä õºðºí㺺𺺠õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
9.2.Êîìïàíè íü õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí õ¿ëýýõ ¿¿ðãèéã õàðèóöàõã¿é.
9.3.Õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü êîìïàíèéí õ¿ëýýõ ¿¿ðãèéã õàðèóöàõã¿é áºãººä ãàãöõ¿¿ ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû õýìæýýãýýð õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
9.4. Äàíãààðàà áîëîí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí êîìïàíèéí õóâüöààíû 10-ààñ äýýø õóâèéã ýçýìøèã÷ áîëîí áóñàä õýëáýðýýð êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã òîäîðõîéëîõ ýðõ á¿õèé ýòãýýäèéí áóðóóòàé ¿éë àæèëëàãààíû óëìààñ êîìïàíèä  ó÷èðñàí ýä õºðºíãèéí õîõèðëûã óã ýòãýýä ººðèéí õºðºí㺺ð êîìïàíèéí ºìíº õàðèóöíà.
9.5. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí êîìïàíèä îðóóëñàí ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõ íü õóâèéí ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõýýñ òîäîðõîé çààãëàãäààã¿é áîë óã õóâü íèéë¿¿ëýã÷ ººðèéí á¿õ ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõýýð êîìïàíèéí ºð òºëáºðèéã äàâõàð õàðèóöíà.

10 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí îíîîñîí íýð, îðøèí áàéãàà ãàçàð

10.1.Êîìïàíè îíîîñîí íýðòýé áàéõ áºãººä ò¿¿íèéã õýðýãëýõ òîõèîëäîë á¿ðä óã íýðèéí àðä êîìïàíèéí õýëáýðèéã òîäîðõîéëñîí  õóâüöààò êîìïàíè áóþó "ÕÊ", õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè áóþó "ÕÕÊ" ãýñýí ÿëãàõ òýìäýãëýë çààâàë çààñàí áàéíà.
10.2.Êîìïàíèéí îíîîñîí íýð íü áóñàä êîìïàíè, àæ àõóéí íýãæèéí îíîîñîí íýðòýé äàâõàðäààã¿é áàéõ áºãººä êîìïàíè îíîîñîí íýðýý á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëñíýýð  óã  îíîîñîí  íýðèéã õýðýãëýõ îíöãîé ýðõ àâíà.
10.3.Êîìïàíè íü á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä á¿ðòãýãäñýí ººðèéí áýëãýäýë áîëîí áàðààíû òýìäýãòýé áàéæ áîëíî.
10.4.Êîìïàíèéí îðøèí áàéãàà ãàçàð, øóóäàíãèéí õàÿãèéã ò¿¿íèé åðºíõèé çàõèðãàà áàéðøèí áàéãàà ãàçðààð òîäîðõîéëíî. Òýäãýýðèéí ººð÷ëºëòèéã òóõàé á¿ð á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýíý.

 

ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíè áàéãóóëàõ

11 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíè áàéãóóëàõ

11.1.Êîìïàíèéã øèíýýð áóþó õóóëèéí ýòãýýäèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ /íýãäýõ, íèéëýõ, õóâààõ, òóñãààðëàõ,  ººð÷ëºõ/ çàìààð áàéãóóëæ áîëíî.
11.2.Êîìïàíèéã õóâü÷ëàõ çàìààð ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ òîõèîëäîëä ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èéí ¿¿ðãèéã òºð õ¿ëýýõ áºãººä õóâüöààíûçàõèàëãà àâàõ, õóäàëäàõ, øèëæ¿¿ëýõ àæèëëàãààã Òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èéí òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó õýðýãæ¿¿ëíý.

12 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷

12.1.Êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ íü Ìîíãîë Óëñûí èðãýí, õóóëèéí ýòãýýä, ò¿¿í÷ëýí õóóëüä çààñàí áîë ãàäààäûí èðãýí, õóóëèéí ýòãýýä, õàðüÿàëàëã¿é õ¿í áàéæ áîëíî.
12.2.Êîìïàíèàñ ãàðãàñàí õóâüöààã èðãýí, õóóëèéí ýòãýýä, ãàäààäûí èðãýí, õóóëèéí ýòãýýä, õàðüÿàëàëã¿é õ¿í ýçýìøèæ áîëíî.
12.3.Êîìïàíè íýã ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷òàé áàéæ áîëíî.
12.4.Êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ íü òóõàéí êîìïàíèéí õóâüöààã ýçýìøèõã¿é áàéæ áîëíî.
12.5.Òºð, ò¿¿íèé áàéãóóëëàãà íü äàðààõü òîõèîëäîëä êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ áîëîí ò¿¿íèé õóâü íèéë¿¿ëýã÷ áàéæ áîëíî:
12.5.1.òºðèéí áîëîí îðîí íóòãèéí ºì÷èò ¿éëäâýðèéí ãàçðûã õóâü÷èëñíààð øèíýýð áèé áîëñîí êîìïàíèéí;
12.5.2.òºðèéí ºì÷èò ¿éëäâýðèéí ãàçðûã êîìïàíèéí õýëáýðò îðóóëàí ººð÷ëºí áàéãóóëàõ çàìààð ¿¿ññýí òºðèéí ºì÷èò êîìïàíèéí;
12.5.3. õóóëü òîãòîîìæèä çààñàí æóðìûí äàãóó äàìïóóð÷ áàéãàà êîìïàíèéí òºðä òºëºõ ºðèéã  õóâüöààãààð íü ñîëüæ àâñàí êîìïàíèéí. Ýíý òîõèîëäîëä   òºð  ýäãýýð õóâüöààã Ç æèëèéí äîòîð áóñàä ýòãýýäýä õóäàëäàõ ¿¿ðýãòýé;
12.5.4.ãàäààäûí õóóëèéí ýòãýýäòýé õàìòðàí áàéãóóëñàí êîìïàíèéí;
12.5.5.õóóëüä çààñàí áóñàä.
12.6.Êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ, óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòã¿¿ëýõòýé õîëáîãäñîí  çàðäëûã êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä  õàìòðàí õàðèóöíà. ¯¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðëûí áóþó òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë / õýðýâ íýã ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷òàé áîë ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷/-èéí øèéäâýðýýð ýíý   çàðäëûã êîìïàíè õàðèóöàæ áîëíî.
12.7.Êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõòàé õîëáîãäñîí çàðäëûã òºëñºí ýòãýýä íü áóñàä ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äààñ ýçýìøèæ áàéãàà áîëîí ýçýìøèõýýð çàõèàëñàí õóâüöààíû òîîòîé íü õóâü òýíö¿¿ëýí ýíý çàðäëûã íýõýìæëýí àâàõ, ýñõ¿ë ãàðãàñàí çàðäëûíõàà õýìæýýíä õóâüöàà ýçýìøèõ ýðõòýé.
12.8.Êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷, õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü áóñàä êîìïàíèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷, õóâüöàà ýçýìøèã÷ áàéæ áîëíî.

13 äóãààð ç¿éë. Øèíýýð êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ

13.1.Ýíý õóóëèéí 13.2.-ò çààñíû äàãóó  áîëîâñðóóëñàí òºñëèéã íèéòýä /õóâüöààò/ ñàíàë áîëãîæ õóâüöààíû çàõèàëãà àâàõ, ýñõ¿ë öººí òîîíû ýòãýýäýýñ /õààëòòàé/ çàõèàëãà àâàõ àðãààð øèíýýð êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëæ áîëíî.
13.2.Õóâüöààíû çàõèàëãà àâàõ àðãààð øèíýýð êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ òºñºëä  äîð äóðäñàí ç¿éëèéã òóñãàíà:
13.2.1.ýðõëýõ ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë;
13.2.2.õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãèéí òºëºâëºñºí õýìæýý;
13.2.3.çàðëàõ õóâüöààíû òîî, íýðëýñýí ¿íý;
13.2.4.øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ õóãàöàà;
13.2.5.òºëºâëºñºí àøãèéí õýìæýý;
13.2.6. çàõèàëãà ýõëýõ, äóóñàõ õóãàöàà.
13.3.Íèéòýä ñàíàë áîëãîñîí õóâüöààíû çàõèàëãà àâàõòàé õîëáîãäñîí  õàðèëöààã ¯íýò öààñíû õîðîîíîîñ ãàðãàñàí  æóðìûí äàãóó çîõèöóóëíà.
13.4.Õóâüöààíû çàõèàëãûã çàõèàëãûí õóóäñààð àâàõ áºãººä ò¿¿íä çàõèàëàã÷èéí îâîã, íýð, çàõèàëñàí õóâüöààíû òºðºë , àíãèëàë, òîî, ¿íèéí ä¿í, çàõèàëñàí îãíîî çýðýã ç¿éëèéã òóñãàõ  áºãººä çàõèàëàã÷, ýñõ¿ë ò¿¿íèé èòãýìæëýãäñýí òºëººëºã÷ ãàðûí ¿ñýã çóðñàíààð çàõèàëãà õèéãäñýíä òîîöíî.
13.5.Çàõèàëñàí íèéò õóâüöààíû 30 õóâüòàé òýíöýõ òºëáºðèéãçàõèàëãûí õóãàöàà äóóññàíààñ õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð õèéíý.
13.6.Òºëáºð õèéãäñýí õóâüöààíû ¿íèéí ä¿í íü õóóëèàð òîãòîîñîí ººðèéí õºðºíãèéí äîîä õýìæýýíä õ¿ðñýí áîë êîìïàíè áàéãóóëàõ íºõöºë á¿ðäñýí ãýæ ¿çíý.
13.7.Êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí õóðëûí øèéäâýðýýð êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëíà. Êîìïàíèéã íýã ýòãýýä áàéãóóëæ áàéãàà òîõèîëäîëä òóõàéí ýòãýýä íü ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ øèéäâýð ãàðãàíà.
13.8.Êîìïàíèéã íýãýýñ èë¿¿ ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ áàéãóóëàõ íºõöºëä ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä íü êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ òàëààð õàìòðàí àæèëëàõ ãýðýý áàéãóóëæ áîëîõ áºãººä ýíý ãýðýýíä ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí õàìòðàí àæèëëàõ æóðàì, ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ òóñ á¿ðèéí õ¿ëýýõ ¿¿ðýã, òýäãýýðèéí õóäàëäàí àâàõ õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñíû àíãèëàë, òºðºë òóñ á¿ðèéí òîî, ¿íý, õóäàëäàí àâàõ õóãàöàà çýðýã øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çñýí áóñàä àñóóäëûã òóñãàíà. Ýíý ãýðýý íü êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ áàðèìò áè÷èãò õàìààðàõã¿é.
13.9.Õóâüöààãàà íèéòýä ñàíàë áîëãîí õóäàëäàõààð øèéäâýðëýñýí êîìïàíè á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëñíýýñ õîéø àæëûí 10 õîíîãèéí äîòîð íèéòýä ñàíàë áîëãîæ áàéãàà õóâüöààãàà ¯íýò öààñíû òóõàé õóóëüä1çààñàí æóðìûí äàãóó ¯íýò öààñíû õîðîîíä á¿ðòã¿¿ëíý.

14 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðàë

14.1.Êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðëûã ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä çàðëàí õóðàëäóóëíà.
14.2.¯¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä ñàíàë íýãòýéãýý𠺺ðººð øèéäâýðëýýã¿é áîë ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷ á¿ð ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðàëä ñàíàëûí òýíö¿¿ ýðõòýé îðîëöîíî.
14.3.¯¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðëààð äàðààõü àñóóäëûã  õýëýëöýæ øèéäâýðëýíý:
14.3.1.êîìïàíè áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýð;
14.3.2. êîìïàíèéí ä¿ðýì;
14.3.3.çàðëàñàí áîëîí ãàðãàõ õóâüöàà, òýäãýýðýýñ ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí õóäàëäàí àâàõ ¿íý;
14.3.4. òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéã ñîíãîõ, òýäãýýðèéí öàëèí, óðàìøóóëëûí õýìæýýã òîãòîîõ;
14.3.5.õÿíàí øàëãàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéã ñîíãîõ, òýäãýýðèéí öàëèí, óðàìøóóëëûí õýìæýýã  òîãòîîõ;
14.3.6.êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëàõàä ãàðãàñàí çàðäëûã íºõºí îëãîõ æóðàì;
14.3.7.çàõèàëñàí õóâüöààíû òºëáºðèéí ¿ëäýãäëèéã òºëæ äóóñãàõ õóãàöàà.
14.4.¯¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí õîîðîíä áàéãóóëñàí ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë   á¿õ ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä  îðîëöñîíîîð õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ áºãººä øèéäâýðèéã õóðàëä îðîëöîã÷äûí äèéëýíõ îëîíõèéí ñàíàëààð ãàðãàíà.
14.5.Õóðàë äàðãàëàã÷èéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äààñ ñîíãîíî.
14.6.¯¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð òºëáºð õèéõ òîõèîëäîëä  ñàíàë áîëãîæ áàéãàà ýä õºðºíãèéíõýý  ¿íèéí òàëààð øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë¿íýëãýýíèé áàéãóóëëàãà áîëîí õîëáîãäîõ  ìýðãýæëèéí øèíæýý÷äèéí ä¿ãíýëò ãàðãóóëàí ñàíàë áîëîâñðóóëæ ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðàëä îðóóëíà.
14.7.̺íãºí áóñ õýëáýðýýð õèéãäýæ áàéãàà ýä õºðºíãèéí ¿íèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðàëä îðîëöîã÷èä ñàíàë íýãòýé øèéäâýðëýíý.
14.8.Õýðýâ ÿìàð íýãýí øàëòãààíààð êîìïàíè áàéãóóëàãäààã¿é áîë çàõèàëàã÷èéí óðüä÷èëàí õèéñýí òºëáºðèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðàë òîâîëñîí ºäðººñ õîéø àæëûí 14 õîíîãèéí äîòîð íºõºí îëãîõ  ¿¿ðãèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä õ¿ëýýíý.

15 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòã¿¿ëýõ

15.1.Êîìïàíè áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðñàíààñ õîéø àæëûí 10 õîíîãèéí äîòîð êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòã¿¿ëýõýýð õîëáîãäîõ áàðèìò áè÷ãèéã á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä ºãíº.
15.2.Êîìïàíèéã á¿ðòã¿¿ëýõýä äàðààõü áàðèìò áè÷ãèéã á¿ðä¿¿ëíý:
15.2.1.êîìïàíèéí îíîîñîí íýð, îðøèí áàéõ ãàçàð çýðãèéã çààñàí ýðõ á¿õèé ýòãýýäèéí ãàðûí ¿ñýã á¿õèé á¿ðòã¿¿ëýõ òóõàé ºðãºäºë, óã ºðãºäºëä òóõàéí êîìïàíèòàé õàðèëöàõ øóóäàíãèéí õàÿãèéã çààâàë çààñàí áàéíà;
15.2.2.êîìïàíè áàéãóóëàõ òóõàé ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðëûí øèéäâýð;
15.2.3.êîìïàíèéí ä¿ðýì;
15.2.4.á¿ðòãýëèéí õóðààìæ òºëñºí áàðèìò ;
15.2.5.á¿ðòã¿¿ëýõ ºäºð áàéõ ¸ñòîé ººðèéí õºðºíãèéí äîîä õýìæýýã õàðóóëñàí ýõëýëòèéí áàëàíñ.
15.3.Êîìïàíèéã á¿ðòãýõýä á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà íü ýíý ç¿éëä çààñíààñ áóñàä áàðèìò áè÷èã øààðäàõ áóþó áàðèìò áè÷ãèéí àãóóëãàä øààðäëàãà òàâüæ ¿ë áîëíî.
15.4.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà ºðãºäëèéã õ¿ëýýí àâààä äàðààõü ç¿éëèéã õÿíàí ¿çíý:
15.4.1.ýíý õóóëèéí 15.2-ò çààñàí áàðèìò áè÷èã á¿ðýí á¿ðäñýí ýñýõ;
15.4.2.êîìïàíèéí ä¿ðýìä ýíý õóóëèéí  16.2.-ò çààñàí ç¿éëèéã òóñãàñàí ýñýõ;
15.4.3.êîìïàíèéí îíîîñîí íýð íü áóñàä êîìïàíè, íºõºðëºëèéí îíîîñîí íýðòýé äàâõàðäñàí ýñýõ;
15.4.4.ýõëýëòèéí áàëàíñàíä òóñãàãäñàí êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠íü ýíý õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëä çààñàí äîîä õýìæýýíä  õ¿ðñýí ýñýõ.
15.5.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà ýíý õóóëèéí 15.2.-ò çààñàí áàðèìò áè÷ãèéã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí Ç õîíîãèéí äîòîð êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýæ ãýð÷èëãýý îëãîõ, ýñõ¿ë êîìïàíèéã á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçñàí ¿íäýñëýë á¿õèé øèéäâýð ãàðãàíà.
15.6.Êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýõ òóõàé ýíý õóóëèéí 15.4.-ò çààñàí øààðäëàãûã õàíãààã¿é òîõèîëäîëä  êîìïàíèéã á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçàíà.
15.7.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçñàí òóõàé øèéäâýð ãàðñàíààñ õîéø àæëûí Ç õîíîãèéí äîòîð òàòãàëçàõ ¿íäýñëýëèéã òóñãàñàí ìýäýãäëèéã ºðãºäºëä çààñàí øóóäàíãèéí õàÿãààð ºðãºäºë ãàðãàñàí ýòãýýäýä õ¿ðã¿¿ëíý. Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãûí  øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷èä ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî.
15.8.Õóóëèéí ýòãýýäèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ çàìààð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéã ýíý ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó äàðààõü áàðèìò áè÷ãèéã ¿íäýñëýí óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýíý:
15.8.1.ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí êîìïàíè /êîìïàíèóä/-ûí ýðõ á¿õèé  òºëººëºã÷èéí ãàðûí ¿ñýã á¿õèé á¿ðòã¿¿ëýõ òóõàé ºðãºäºë;
15.8.2.õóóëèéí ýòãýýä /õóóëèéí ýòãýýä¿¿ä/-èéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí øèéäâýð;
15.8.3.øèíýýð áàéãóóëñàí êîìïàíèéí ä¿ðýì;
15.8.4.õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéã õóâüöààò êîìïàíè áîëãîí ººð÷ëºí áàéãóóëñàí òîõèîëäîëä íèéòýä ñàíàë áîëãîñîí õóâüöààãàà ¯íýò öààñíû òóõàé õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó á¿ðòã¿¿ëýõ  çºâøººðºë àâñàí òóõàé ¯íýò öààñíû õîðîîíû øèéäâýð;
15.8.5.ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí õóóëèéí ýòãýýä /õóóëèéí ýòãýýä¿¿ä/-èéí ä¿ðýì áîëîí á¿ðòãýëèéí ãýð÷èëãýý;
15.8.6.êîìïàíè íýãäýõ áóþó ººð÷ëºõ õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí çîõèîí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà òîõèîëäîëä íýãäýõ áóþó ººð÷ëºõ òóõàé øèéäâýð, õóâààõ áóþó òóñãààðëàõ õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí çîõèîí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà òîõèîëäîëä õóâààõ áàëàíñ;
15.8.7.á¿ðòãýëèéí õóðààìæ òºëñºí áàðèìò.
15.9.Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýð äýýð ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëäàã ãàäààäûí õóóëèéí ýòãýýä, ò¿¿íèé ñàëáàð áóþó òºëººëºã÷èéí ãàçàð íü á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä á¿ðòã¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé. Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà íü òýäãýýðèéã á¿ðòãýõ æóðìûã ýíý õóóëüä çààñàí êîìïàíèéã á¿ðòãýõ æóðàìòàé íèéö¿¿ëýí ãàðãàíà.
15.10.Êîìïàíè óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòã¿¿ëñíýýð áàéãóóëàãäñàíä  òîîöîãäîæ ä¿ðýìä çààñàí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ ýðõòýé./Ýíý ç¿éëèéã2003 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./

16 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ä¿ðýì

16.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýì íü ò¿¿íèé ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ ¿íäñýí áàðèìò áè÷èã ìºí.
16.2.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä äàðààõü ç¿éëèéã çààâàë òóñãàíà:
16.2.1.êîìïàíèéí á¿ðýí áîëîí òîâ÷èëñîí îíîîñîí íýð, ò¿¿íèé õýëáýðèéã òîäîðõîéëñîí òîâ÷èëñîí ÿëãàõ òýìäýãëýãýý;
16.2.2.êîìïàíèéí îðøèí áàéãàà ãàçðûí õàÿã;
16.2.3.êîìïàíèéí çàðëàñàí ýíãèéí õóâüöààíû òîî;
16.2.4.ä¿ðìýýð äàâóó ýðõèéí õóâüöààã çàðëàñàí íºõöºëä äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû çàðëàñàí òîî, ò¿¿íèé ýçýìøèã÷èéí ýðõ;
16.2.5.õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí òîî;
16.2.6.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí õÿíàí øàëãàõ çºâëºë /õÿíàí øàëãàã÷äûí/-èéí ýíý õóóëèàð òîäîðõîéëñíîîñ áóñàä á¿ðýí ýðõ;
16.2.7.êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë;
16.2.8.ä¿ðýìä òóñãàõààð ýíý õóóëüä çààñàí áóñàä ç¿éë.
16.3.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä Èðãýíèé õóóëü áîëîí áóñàä õóóëü òîãòîîìæòîé çºð÷èë人ã¿é ç¿éëèéã òóñãàæ áîëíî.
16.4.Êîìïàíè íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí øààðäëàãààð êîìïàíèéí ä¿ðýì, ò¿¿íä îðñîí íýìýëò, ººð÷ëºëòèéã ò¿¿íä òàíèëöóóëàõ ¿¿ðýãòýé.

17 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã áàòëàõ, á¿ðòãýõ

17.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýæ õóðàëä îðîëöñîí, ýíý àñóóäëààð  ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí äèéëýíõ îëîíõîîð áàòàëíà.
17.2.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðñîí íýìýëò, ººð÷ëºëò, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãà íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýðõ àøãèéã õºíäñºí òîõèîëäîëä ýñðýã ñàíàëòàé áàéñàí, ýñõ¿ë ñàíàë õóðààëòàíä îðîëöîîã¿é õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ýíý õóóëèéí 54, 55 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààãàà êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí õóäàëäàõûã øààðäàõ ýðõòýé.
17.3.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã á¿ðòãýõýä äàðààõü áàðèìò áè÷ãèéí á¿ðä¿¿ëíý:
17.3.1.êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã á¿ðòã¿¿ëýõ òóõàé êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé ýòãýýäèéí ãàðûí ¿ñýã á¿õèé ºðãºäºë;
17.3.2.êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ,  êîìïàíèéí ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã áàòëàõ òóõàé õóâüíèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýð, îðæ áàéãàà   ººð÷ëºëò íýìýëò, ýñõ¿ë øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûí á¿ðýí ýõèéí õàìòààð;
17.3.3.êîìïàíèéí ä¿ðìèéí õóóëáàð, óëñûí á¿ðòãýëèéí ãýð÷èëãýý;
17.3.4.á¿ðòãýëèéí õóðààìæ òºëñºí áàðèìò.
17.4.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ, ä¿ðìèéã øèíý÷ëýí íàéðóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø àæëûí 10 õîíîãèéí äîòîð õóóëüä çààñàí  æóðìûí  äàãóó óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòã¿¿ëíý.
17.5.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà ýíý õóóëèéí 17.3.-ò çààñàí áàðèìòûã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 3 õîíîãèéí äîòîð ä¿ðýìä îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã á¿ðòãýõ, ýñõ¿ë á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçñàí ¿íäýñëýë á¿õèé øèéäâýð ãàðãàíà.
17.6.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðñîí íýìýëò, ººð÷ëºëò áîëîí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã ýíý õóóëèéí 17.3.-ò çààñàí øààðäëàãûã õàíãààã¿é òîõèîëäîëä á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçàíà.
17.7.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò, ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã á¿ðòãýõýýñ òàòãàëçñàíòóõàé øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø àæëûí 3 õîíîãèéí äîòîð òàòãàëçàõ ¿íäýñëýëèéã òóñãàñàí ìýäýãäëèéã ºðãºäºëä çààñàí øóóäàíãèéí õàÿãààð èëãýýíý. Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãûí ýíý øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë êîìïàíè ø¿¿õýä  ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî.
17.8.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò, øèíý÷ëýí íàéðóóëñàí ä¿ðýì íü óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýñíýýð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.

 

ĪЪÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ, ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ

18 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ

18.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýðýýð êîìïàíèéã ýíý õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó íèéëýõ, íýãäýõ, õóâààõ, òóñãààðëàõ, ººð÷ëºõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëæ áîëíî.
18.2.Õóóëüä çààñàí òîõèîëäîëä ø¿¿õ êîìïàíèéã õóâààõ, òóñãààðëàõ øèéäâýð ãàðãàæ áîëíî.
18.3.Íýãäýõýýñ áóñàä õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà íºõöºëä øèíýýð áèé áîëæ áàéãàà êîìïàíèéã  óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýñíýýð êîìïàíè ººð÷ëºí áàéãóóëñàíä òîîöíî.
18.4.Íýãäýõ õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà òîõèîëäîëä íýãäýæ áàéãàà êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëýýñ õàñ÷ íýãòãýñýí êîìïàíèéí ä¿ðýìä õýðýâ ººð÷ëºëò îðñîí  áîë ò¿¿íèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýñíýýð òýäãýýðèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàíä òîîöíî.
18.5.ªºð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòî𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí êîìïàíè íü çýýëä¿¿ëýã÷ áîëîí áóñàä õàðèëöàã÷äàä ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí òóõàéãàà áè÷ãýýð ìýäýãäýõ áºãººä ìýäýãäýëä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
18.5.1.ººð÷ëºí áàéãóóëñàí àðãà õýëáýð;
18.5.2.ººð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí áîëîí  ººð÷ëºí áàéãóóëàëòûí ¿ð ä¿íä øèíýýð ¿¿ññýí êîìïàíè òóñ á¿ðèéí áàéðøèë áîëîí îíîîñîí íýð;
18.5.3.ººð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðñàí îãíîî;
18.5.4.õóâààõ áîëîí òóñãààðëàõ õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí áàéãóóëæ áàéãàà òîõèîëäîëä õóâààõ áàëàíñ.
18.6.Õóâüöààò êîìïàíè íü ººð÷ëºí áàéãóóëàãäàõ, òàòàí áóóëãàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàñíààñ õîéø ýíý òóõàéãàà ¯íýò öààñíû õîðîî, Õºðºíãèéí áèðæýä àæëûí Ç õîíîãèéí äîòîð ìýäýãäýíý.

19 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèóä íèéëýõ

19.1.Õî¸ð áóþó õýä õýäýí êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã çîãñîîæ, òýäãýýðèéí ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã øèíýýð áèé áîëñîí êîìïàíèä øèëæ¿¿ëýõèéã êîìïàíèóä íèéëýõ ãýíý.
19.2.Íèéëæ áàéãàà êîìïàíè òóñ á¿ðèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ íü êîìïàíèéã íèéëýõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéí òºñºë áîëîí ººð÷ëºí áàéãóóëàõ íºõöºë, æóðìûã òîäîðõîéëñîí ãýðýý, øèíý êîìïàíèéí ä¿ðýì,  êîìïàíè òóñ á¿ðèéí ¿íýò öààñûã øèíý êîìïàíèéí ¿íýò öààñ áóþó ýä õºðºíãºä õºðâ¿¿ëýõ æóðìûã òîäîðõîéëñîí ñàíàëàà êîìïàíè òóñ á¿ðèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ øèéäâýðë¿¿ëíý.
19.3.Êîìïàíèóä íèéëýõ òóõàé øèéäâýð, ãýðýýã õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí äèéëýíõ îëîíõîîð áàòàëíà.
19.4.Ãýðýýíä øèíýýð ¿¿ññýí êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë õóðàëäàõ õóãàöàà, òîâûã çààíà. Ýíý õóðëààð êîìïàíèéí ä¿ðìèéã áàòàëæ, õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéã ñîíãîíî. Õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí ýðõ íü íèéëýõ ãýðýýãýýð òîäîðõîéëñîí õºðâºñºí ñàíàëûí ýðõòýé òýíö¿¿ áàéíà.

20 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíè íýãäýõ

20.1.Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã çîãñîîæ, ò¿¿íèé ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã ººð êîìïàíèä øèëæ¿¿ëýõèéã êîìïàíè íýãäýõ ãýíý.
20.2.Íýãäýæ áàéãàà áîëîí íýãòãýæ áàéãàà êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /õýðýâ áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà /  íü êîìïàíè íýãäýõ òóõàé øèéäâýðèéí òºñºë áîëîí íýãäýõ ãýðýýã êîìïàíè òóñ á¿ðèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ øèéäâýðë¿¿ëíý. Íýãäýõ ãýðýýíä íýãäýõ íºõöºë, æóðìûã òîäîðõîéëîõîîñ ãàäíà íýãäýæ áàéãàà êîìïàíèéí ¿íýò öààñ, íýãòãýæ áàéãàà êîìïàíèéí ¿íýò öààñ, áóñàä õºðºíãºíä õºðâºõ æóðìûã òóñãàñàí áàéíà.
20.3.Êîìïàíèéã íýãäýõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí äèéëýíõ îëîíõîîð ãàðãàíà.
20.4.Íýãäýæ áàéãàà êîìïàíèéí íèéò ýíãèéí õóâüöààíû 75-ààñ èë¿¿ õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà áºãººä íýãäñýíýýð êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººð÷ëºëò îðîõ øààðäëàãàã¿é ãýæ ¿çñýí òîõèîëäîëä íýãòãýæ áàéãàà êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä/-èéíõóðëààð íýãäýõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàæ, íýãäýõ æóðìûã áàòàëæ áîëíî.

21 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéã õóâààõ

21.1.Êîìïàíèéí  ¿éë àæèëëàãààã çîãñîîæ, ò¿¿íèé ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã øèíýýð ¿¿ñýõ 2 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø êîìïàíèä á¿ðýí øèëæ¿¿ëýõèéã êîìïàíèéã õóâààõ ãýíý. Êîìïàíèéã õóâààõ òóõàé øèéäâýðò ººðººð çààãààã¿é áîë õóâààãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí  ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü êîìïàíèéí õºðºíãèéí õóâààãäñàí õýìæýýòýé õóâü òýíö¿¿ëýí øèíýýð áèé áîëñîí êîìïàíè òóñ á¿ðèéí ýíãèéí õóâüöààíû ýçýìøèã÷ áîëíî.
21.2.Êîìïàíèéã õóâààõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàõ, øèíý êîìïàíè áàéãóóëàõ, õóâààõ áàëàíñûã áàòëàõ àñóóäàë áîëîí òóõàéí êîìïàíèéí ¿íýò öààñûã øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí ¿íýò öààñ áóþó ýä õºðºíãºä õºðâ¿¿ëýõ æóðìûã õóâààãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ õóðàëä îðîëöîã÷äûí ñàíàëûí  äèéëýíõ îëîíõîîð øèéäâýðë¿¿ëíý.
21.3.Øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð êîìïàíèéí ä¿ðìèéã áàòàëæ, õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéã ñîíãîíî. Ýíý õóðëûã õóðàëäóóëàõ òóñãàéëñàí æóðìûã õóâààõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýðò çààíà.
 21.4.Êîìïàíèéã õóâààõàä ò¿¿íèé ýðõ, ¿¿ðýã øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèóäàä õóâààõ áàëàíñûí äàãóó øèëæèíý.Êîìïàíèéã õóâààõ òóõàé ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë  øèíýýð ¿¿ññýí êîìïàíè á¿ð áóñàä êîìïàíèéíõàà ºìíººñ äàâõàð õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.   

22 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã òóñãààðëàõ

22.1.Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã çîãñîîõã¿éãýýð ò¿¿íèé çàðèì ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèä øèëæ¿¿ëýõèéã êîìïàíèéã òóñãààðëàõ ãýíý. Êîìïàíèéã òóñãààðëàõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàõàä ººð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíè íü øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí õóâüöààýçýìøèã÷ áàéíà.
22.2.Êîìïàíèéã òóñãààðëàõ íºõöºë, æóðàì,  õóâààõ áàëàíñûã áàòëàõ áîëîí øèíý êîìïàíè áàéãóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ãàðãàíà.
22.3.Øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë íü ýíý áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí ä¿ðìèéã áàòàëæ,õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõààð øèéäâýðëýñýí áîë ò¿¿íèé ãèø¿¿äèéã ñîíãîíî.
22.4.Êîìïàíèéã òóñãààðëàõàä ººð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíè íü ººðèéí á¿õ ºðèéã õàðèóöíà. ªºð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí ºìíººñ ò¿¿íèé ºðèéã øèíýýð áèé áîëæ áàéãàà êîìïàíèàð òºë¿¿ëýõèéã õóâààõ áàëàíñààð òîãòîîæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä ººð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíè íü øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèä øèëæ¿¿ëñýí ¿¿ðãýý õàìòðàí õ¿ëýýíý.
22.5.Ýíý õóóëèéí äîëäóãààð á¿ëýãò çààñíûã ¿íäýñëýí êîìïàíèéã òóñãààðëàñíû äàðàà øèíýýð áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèàñ ãàðãàñàí ¿íýò öààñûã á¿ãäèéã íü, ýñõ¿ë ò¿¿íèé çàðèì õýñãèéã íîãäîë àøèã õýëáýðýý𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä øèëæ¿¿ëæ áîëíî.

23 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã ººð÷ëºõ

23.1.Õóâüöààò êîìïàíè íü õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè, õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíè íü õóâüöààò êîìïàíè  áîëîõ çàìààð êîìïàíèéã ººð÷èëæ áîëíî. Ýíý ººð÷ëºõ òºñëèéã êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ áîëîâñðóóëàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëàí óã àñóóäëààð ñàíàëûí ýðõòýé õóðàëä îðîëöîã÷äûí ñàíàëûí  äèéëýíõ îëîíõîîð øèéäâýðëýíý.
23.2.Êîìïàíèéã ººð÷ëºõ òºñºëä ººð÷ëºõ çîðèëãî, íºõöºë, æóðàì, õóâüöààã õàðèëöàí õºðâ¿¿ëýõ àðãà, òîîöîî, ººð÷ëºëò îðóóëàõ õóãàöàà, õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã õóðàëäóóëàõ õóãàöàà çýðãèéã òóñãàñàí áàéíà.
23.3.Øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çñýí òîõèîëäîëä ººð÷ëºëòººð ¿¿ññýí êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó çàðëàí õóðàëäóóëæ êîìïàíèéí ä¿ðýì, óäèðäàõ áàéãóóëëàãûã øèíý÷ëýí áàòàëæ áîëîõ áºãººä ¿¿íèéã êîìïàíèéã ººð÷ëºõ òºñºëä çààæ ºãíº.
23.4.Êîìïàíèéã ººð÷ëºõºä ò¿¿íèé ýðõ, ¿¿ðýã øèíýýð áèé áîëæ áàéãàà êîìïàíèä øèëæèíý.
23.5.Êîìïàíèéã ººð÷ëºõ òîõèîëäîëä õîëáîãäîõ ººð÷ëºëòèéã êîìïàíèéí îíîîñîí íýð áîëîí ä¿ðýìä òóñãàíà.

24 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíè ººð÷ëºí áàéãóóëñàíòàé õîëáîãäñîí õóâü  íèéë¿¿ëýã÷èéí ýðõ

24.1.Íèéëýõ, íýãäýõ áóþó ººð÷ëºõ çàìàà𠺺ð÷ëºí áàéãóóëàãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ººð÷ëºí áàéãóóëàõûí ýñðýã ñàíàëòàé áàéñàí, ýñõ¿ë ñàíàë õóðààëòàíä îðîëöîîã¿é áîë ýíý õóóëèéí 54, 55 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó ººðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã  êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõòýé.
24.2.Ýðã¿¿ëýí õóäàëäàõààð òîõèðîëöñîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí õóâüöààã êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ øèéäâýðèéí äàãóó õºðâ¿¿ëæ ¿ë áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä òóõàéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ººðèéí õóâüöààãàà êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõààñ áóñàä õóâüöàà  ýçýìøèõòýé õîëáîãäñîí ýðõýý àëäàíà.
24.3.ªºðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõûã êîìïàíèàñ øààðäààã¿é õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóâüöààã êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ øèéäâýðèéí äàãóó õºðâ¿¿ëíý.

25 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ

25.1.Êîìïàíèéí  õóâüöààíààñáóñàä ¿íýò öààñ áîëîí ºðèéã õóâüöààãààðñîëüæ áîëîõ áºãººä ¿¿íèéã  ºðèéã  õóâüöààãààð ñîëèõ ãýíý.
25.2.Çýýëä¿¿ëýã÷ áîëîí áóñàä õàðèëöàã÷òàé áàéãóóëñàí ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõîä õóâüöàà àâàõ òóõàéí çýýëä¿¿ëýã÷,  õàðèëöàã÷èéí çºâøººðëèéã àâñàí áàéíà.
25.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ íü êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ òºñºë áîëîâñðóóëàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ,óã àñóóäëààð ñàíàëûí ýðõòýé õóðàëä îðîëöîã÷äûí äèéëýíõ îëîíõèéí ñàíàëààð øèéäâýðë¿¿ëíý.
25.4.ªðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ òóõàé òºñºëä ñîëèãäîõ ºð, ãàðãàõ õóâüöààíû õýìæýý, ¿íý, çîðèëãî, õýðýãæ¿¿ëýõ íºõöºë, æóðàì, êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðóóëàõ ººð÷ëºëò çýðãèéã çààæ ºãñºí áàéíà.
25.5.Õóâüöàà, õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áóþó õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñûã òýäãýýðèéí õºðâºõ íºõöºëèéí äàãóó õºðâ¿¿ëýõèéã êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëüñîíä òîîöîõã¿é.
25.6.Êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ àñóóäëààð ýñðýã ñàíàëòàé áàéñàí áóþó ñàíàë õóðààëòàíä îðîëöîîã¿é õóâü íèéë¿¿ëýã÷ õóâüöàà àâàõàä îðîëöîõ ýðõòýé.

26 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ

26.1.Êîìïàíèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí áîëîí ø¿¿õèéí øèéäâýðýýð Èðãýíèé õóóëü, ýíý õóóëü áîëîí áóñàä õóóëüä çààñàí ¿íäýñëýëýýð òàòàí áóóëãàíà.
26.2..Ø¿¿õ êîìïàíèéã äîð äóðäñàí ¿íäýñëýëýýð òàòàí áóóëãàíà:
26.2.1.äàìïóóðñàí;
26.2.2.íýã ÷ ãèø¿¿í ¿ëäýýã¿é;
26.2.3.õóóëüä çààñàí áóñàä ¿íäýñëýë.
26.3.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýðýýð òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ êîìèññ òîìèëîõ, òàòàí áóóëãàõ õóãàöàà, æóðàì, çýýëä¿¿ëýã÷äèéí íýõýìæëýëèéã áàðàãäóóëñàíû äàðààãààð êîìïàíèä ¿ëäýæ áàéãàà ýä õºðºíãèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä õóâààðèëàõ æóðàì çýðãèéã òóñãàñàí òàòàí áóóëãàõ òºñëèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ, õóðàëä îðîëöîã÷äûí ñàíàëûí  äèéëýíõ îëîíõîîð øèéäâýðë¿¿ëíý.
26.4.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ òîìèëñîíîîð òóõàéí êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí á¿ðýí ýðõ äóóñãàâàð áîëæ  òàòàí áóóëãàõ êîìèññò øèëæèõ áºãººä óã êîìèññ íü òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ ø¿¿õ õóðàëä òºëººëºí îðîëöîíî.
26.5.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ ¿¿ðãýý ã¿éöýòãýõ ¿åäýý ººðèéí áóðóóòàé ¿éë àæèëëàãààíû óëìààñ òóõàéí êîìïàíèä, ýñõ¿ë çýýëä¿¿ëýã÷èä  ÿìàð íýã õîõèðîë ó÷ðóóëñàí áîë óã õîõèðëûã õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó õàðèóöíà.

27 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõàä ºð òºëáºðèéã áàðàãäóóëàõ æóðàì

27.1.Êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ ¿åä ºð òºëáºðèéã áàðàãäóóëàõäàà Èðãýíèé õóóëü, ýíý õóóëü áîëîí áóñàä õóóëèéí çààëòûã ìºðäºíº.
27.2.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ áîëîí íýõýìæëýë ãàðãàõ æóðàì, õóãàöààã íèéòýä ìýäýýëíý. Íýõýìæëýë ãàðãàõ  õóãàöàà íü òàòàí áóóëãàõ òóõàéã íèéòýä ìýäýýëñíýýñ õîéø 2 ñàðààñ  áàãàã¿é, 6 ñàðààñ èõã¿é áàéíà.
27.3.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ, íýõýìæëýë ãàðãàõ æóðàì, õóãàöààã çýýëä¿¿ëýã÷äýä áè÷ãýýð ìýäýãäýõ ¿¿ðýãòýé.
27.4.Õýðâýý òàòàí áóóëãàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàõ ¿åä êîìïàíè íü ÿìàð íýãýí ºðã¿é áîë êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ ìýäýãäëèéã íèéòýä ìýäýýëýõã¿éãýýð ò¿¿íèéã òàòàí áóóëãàæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä êîìïàíèéí ýä õºðºíãèéã ýíý õóóëèéí 28 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä õóâààðèëíà.
27.5.Íýõýìæëýë ãàðãàõ õóãàöàà äóóññàíààð òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí ýä õºðºíãèéí òóõàé ìýäýý, çýýëä¿¿ëýã÷äèéí ãàðãàñàí íýõýìæëýëèéí øààðäëàãûã õýðõýí øèéäâýðëýõ ä¿íã àãóóëñàí òàòàí áóóëãàõ ò¿ð áàëàíñûã ãàðãàõ áºãººä óã áàëàíñûã êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë /áàòàëíà.
27.6.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü íýõýìæëýëèéã õýðõýí áàðàãäóóëàõ òóõàéãàà òýäýíä áè÷ãýýð ìýäýãäýõ áºãººä çýýëä¿¿ëýã÷ íü ýíý øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë òàòàí áóóëãàëòûí áàëàíñûã áàòëàõààñ ºìíº ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî.
27.7.Õýðýâ òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí ìºíãºí õºðºí㺠íü íýõýìæëýëèéã áàðàãäóóëàõàä õàíãàëòã¿é áîë òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü êîìïàíèéí áóñàä ýä õºðºíãèéã õóäàëäàíà. Õýðýâ ýäãýýð ýä õºðºíãèéã õóäàëäàõ íü ýíý õóóëèéí àðâàí ãóðàâäóãààð á¿ëýãò çààñàí ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýëä òîîöîãäîõ òîõèîëäîëä ø¿¿õèéí øèéäâýðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ æóðìûí äàãóó äóóäëàãà õóäàëäààãààð õóäàëäàíà.
27.8.Òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí çýýëä¿¿ëýã÷äèéí ºð òºëáºðèéã òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü òàòàí áóóëãàõ áàëàíñûã áàòàëñàí ºäðººñ ýõëýí òóñ áàëàíñûí äàãóó Èðãýíèé õóóëü áîëîí ýíý õóóëüä çààñàí äàðààëëûí äàãóó áàðàãäóóëíà.
27.9.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü ºð òºëáºðèéã áàðàãäóóëñíû äàðàà äóóñãàëòûí áàëàíñ ãàðãàíà. Áàëàíñûã çýýëä¿¿ëýã÷äèéí íýõýìæëýëèéã õýðõýí áàðàãäóóëñàí òóõàé ìýäýãäýë ÿâóóëñíààñ õîéø àæëûí 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîãèéí äàðàà ãàðãàíà.
27.10.Äóóñãàëòûí áàëàíñ ãàðãàñíààñ õîéø ø¿¿õ òóñãàéëàí øèéäâýðëýýã¿é áîë  ãàðãàñàí àëèâàà íýõýìæëýëèéã õ¿ëýýí àâàõã¿é.

28 äóãààð ç¿éë. Òàòàí áóóãäàæ áàéãàà êîìïàíèéí ýä õºðºíãèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä õóâààðèëàõ

28.1.Òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü çýýëä¿¿ëýã÷äèéí ºð òºëáºðèéã áàðàãäóóëñíû äàðàà ¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàíààñ îëñîí îðëîãûã äàðààõü äàðààëëûí äàãóó õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä õóâààðèëíà:
28.1.1.äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òºëºã人ã¿é íîãäîë àøèã áîëîí äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òàòàí áóóëãàëòûí ¿íý, ò¿¿í÷ëýí ýíý õóóëèéí 54, 55 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó ýðã¿¿ëýí àâàõ äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òºëáºð;
28.1.2.ýíý õóóëèéí 54, 55 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó ýðã¿¿ëýí õóäàëäàæ àâàõ ýíãèéí õóâüöààíû òºëáºð;
28.1.3.¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàíààñ îëñîí îðëîãûã êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí äóíä òýäãýýðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òîîòîé  õóâü òýíö¿¿ëýí.

29 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàæ äóóñãàõ

29.1.Êîìïàíèéí á¿õ ýä õºðºíãèéã õóâààðèëñíû äàðàà òàòàí áóóëãàõ êîìèññ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ çàìààð ¿éë àæèëëàãàà äóóñãàâàð áîëñîí òóõàé á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýæ, òàòàí áóóëãàõ áàëàíñûí íýã õóâèéã á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä õ¿ðã¿¿ëíý.
29.2.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëýýñ õàññàíààð òàòàí áóóãäñàíä òîîöíî. Ýíý òóõàé á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà íèéòýä ìýäýýëíý.

30 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààã äóóñãàâàð áîëãîõ

30.1.Á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà äàðààõü áàðèìò áè÷ãèéã ¿íäýñëýí êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà äóóñãàâàð áîëñíûã á¿ðòãýíý.
30.1.1.êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ çàìààð äóóñãàâàð áîëãîæ áàéãàà òîõèîëäîëä  êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ òóõàé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí áóþó ø¿¿õèéí øèéäâýð, äóóñãàëòûí áàëàíñûí õóóëáàð;
30.1.2.êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà íü íýãäýõ, íèéëýõ, õóâààõ, ººð÷ëºãäñºíèé óëìààñ äóóñãàâàð áîëñîí òîõèîëäîëä ººð÷ëºí áàéãóóëàõ òóõàé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýð;
30.1.3.õóâààõ çàìàà𠺺ð÷ëºí çîõèîí áàéãóóëàãäñàíû óëìààñ êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà äóóñãàâàð áîëñîí òîõèîëäîëä  õóâààõ òóõàé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýð, õóâààõ áàëàíñ;
30.1.4.êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí á¿ðòãýëèéí ãýð÷èëãýý.
30.2.Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà íü íýãäýõ, íèéëýõ, ººð÷ëºãäñºíèé óëìààñ äóóñãàâàð áîëñîí òóõàé ìýäýãäýëä äóóñãàâàð áîëñîí êîìïàíèéí ýðõ, ¿¿ðãèéã øèëæ¿¿ëýí àâñàí õóóëèéí ýòãýýäèéí íýðèéã áè÷íý. Êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà íü õóâààãäñàíû óëìààñ äóóñãàâàð áîëñîí òóõàé ìýäýãäýëä äóóñãàâàð áîëñîí êîìïàíèéí ýðõ, ¿¿ðãèéã õóâààõ áàëàíñûí äàãóó øèëæ¿¿ëýí àâñàí êîìïàíè òóñ á¿ðèéí íýðèéã áè÷íý.
30.3.Äàðààõü òîõèîëäîëä á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãà, ýñõ¿ë õóâü íèéë¿¿ëýã÷, ýñõ¿ë çýýëä¿¿ëýã÷ êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõààð ø¿¿õýä õàíäàæ áîëíî:
30.3.1.êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëàõ ä¿ðýìä çààñàí õóãàöàà äóóñãàâàð áîëñîí;
30.3.2.òóñãàé çºâøººðºë øààðäñàí ¿éë àæèëëàãààã ýðõëýõ çºâøººðëèéí õóãàöàà äóóññàí áºãººä òóñ ¿éë àæèëëàãàà íü êîìïàíèéí ä¿ðìýýð çºâøººðºãäñºí öîðûí ãàíö ¿éë àæèëëàãàà áàéñàí;
30.3.3.êîìïàíèéã á¿ðòãýõ áóþó ¿éë àæèëëàãààãàà ýðõëýõ ÿâöàä õóóëèéí íîöòîé çºð÷èë ãàðñàí íü íºõºæ áîëøã¿é áóþó ýäãýýð çºð÷ë¿¿äèéí òóõàé áè÷ãýýð ìýäýãäýë õ¿ëýýæ àâñàí ÷ êîìïàíè íü òýäãýýðèéã àðèëãàæ ÷àäààã¿é áàéãàà./Ýíý ç¿éëèéã2003 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû ºäðèéí õóóëèàð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./

 

ÒÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãº, êîìïàíèéí õóâüöàà,  áóñàä ¿íýò öààñ

31 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéí ººðèéí  õºðºíãº

31.1.Êîìïàíèéí áàëàíñàíä òóñãàãäñàí áèåò áîëîí áèåò áóñ õºðºíãèéí íèéò ä¿íãýýñ êîìïàíèéí ºð òºëáºðèéã  õàñàæ ¿ëäñýí õýñãèéã  êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠áóþó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õºðºí㺠ãýíý.

32 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ººðèéí õºðºíãèéí äîîä õýìæýý

32.1.Õóâüöààò êîìïàíèéã á¿ðòãýõ ºäºð ò¿¿íèé ººðèéí õºðºí㺠íü 10 ñàÿ òºãðºã áà ò¿¿íýýñ äýýø áàéíà. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéã á¿ðòãýõ ºäºð ò¿¿íèé ººðèéí õºðºí㺠íü  íýã  ñàÿ òºãðºã áà ò¿¿íýýñ äýýø áàéíà.
32.2.Õî¸ð æèë äàðààëàí æèëèéí áàëàíñò òóñãàãäñàí êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠íü ýíý õóóëèéí 32.1.-ä çààñàí äîîä õýìæýýíýýñ äîîãóóð áàéõ íºõöºëä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ òóõàé àñóóäëûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëö¿¿ëæ øèéäâýðëýíý. Õóðàë íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ àñóóäëûã øèéäâýðëýæ ÷àäààã¿é òîõèîëäîëä êîìïàíèéí íèéò ºðèéí 10-ààñ èë¿¿ õóâèéã íýõýìæëýõ ýðõòýé çýýëä¿¿ëýã÷ íü êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõààð ø¿¿õýä õàíäàæ áîëíî.

33 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí õóâüöàà

33.1.¯íýò öààñíû òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó  õóâüöàà íü êîìïàíèä  õºðºí㺠îðóóëæ, ò¿¿íèéã ¿íäýñëýí ñàíàë ºãºõ, íîãäîë àøèã àâàõ, êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàñíû äàðàà ¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàíààñ îëñîí îðëîãîîñ õóâü õ¿ðòýõ çýðýã ýðõèéã ãýð÷èëíý.
33.2. Õóâüöàà íü ýíãèéí áà äàâóó ýðõèéí ãýñýí õýëáýðòýé áàéíà.
33.3.Êîìïàíè íü ýíãèéí õóâüöààã çààâàë ãàðãàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.Êîìïàíè íü äàâóó ýðõèéí õóâüöààã ãàðãàæ áîëíî.
33.4.Õóâüöàà íü êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí íýðëýñýí ¿íýòýé áàéæ áîëíî. Íýðëýñýí ¿íýòýé õóâüöààã ò¿¿íýýñ äîîø ¿íýýð ãàðãàõûã õîðèãëîíî.
33.5.Õóâüöàà  á¿ð ñàíàëûí íýã ýðõòýé áàéíà.
33.6.Õóâüöàà õóâààãäàõã¿é áºãººä ýçýìøèã÷èéí íýðòýé áàéíà.

34 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéí çàðëàñàí áîëîí ãàðãàñàí õóâüöàà

34.1.Êîìïàíèàñ ãàðãàõ ýíãèéí áîëîí äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òîîã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîõ áºãººä ¿¿íèéã çàðëàñàí õóâüöàà ãýíý.
34.2.Çàðëàñàí õóâüöààíààñ  õóâüíèéë¿¿ëýã÷äèéí õóäàëäàí àâ÷ ýçýìøñýí õýñãèéã ýðãýëòýä ãàðãàñàí õóâüöàà ãýíý.Õýðýâ êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë  çàðëàñàí õóâüöààíû òºðºë òóñ á¿ðýýñ ãàðãàõ õóâüöààíû òîî, ãàðãàõ õóãàöàà, íºõöºëèéã  òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ òîãòîîíî. Ãàðãàñàí õóâüöààíû òîîã êîìïàíèéí áàëàíñàíä òºðºë òóñ á¿ðýýð íü òóñãàíà.
34.3.Àëü íýã òºðëèéí çàðëàñàí õóâüöààíû òîî íü òóõàéí òºðëèéí õóâüöààíû ãàðãàñàí òîî áîëîí òóõàéí õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñûã õºðâ¿¿ëýõýä øààðäàãäàõ õóâüöààíû òîîíû íèéëáýðýýñáàãàã¿é áàéíà.
34.4.Êîìïàíèàñ ãàðãàñàí õóâüöàà íü òýäãýýðèéã êîìïàíè  õóäàëäàí àâàõ áóþó ýðã¿¿ëýí àâàõ, ýñõ¿ë áóñàä òºðëèéí ¿íýò öààñ, ýä õºðºíãºä õºðâ¿¿ëýõ õ¿ðòýë ýðãýëòýíä áàéíà.
34.5..Êîìïàíè ººðèéí õóâüöààã õóäàëäàí àâàõ áóþó ýðã¿¿ëæ  àâáàë ýäãýýð õóâüöààã çàðëàñàí áîëîâ÷ ãàðãààã¿é õóâüöàà ãýæ òîîöíî. Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíè íü ýäãýýð õóâüöààã  äàõèí ãàðãàæ áîëíî.

35 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà  ýçýìøèã÷äèéí ýðõ

35.1.Êîìïàíèéí ýíãèéí  õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü äàðààõü ýðõ ýäýëíý:
35.1.1.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðîëöîæ, õóðëààð õýëýëöýæ áàéãàà á¿õ àñóóäëààð ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí ñàíàë ºãºõ;
35.1.2.äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû íîãäîë àøèã òºëñºíèé äàðààãààð êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-ººñ òîãòîîñîí õýìæýýãýýð íîãäîë àøèã àâàõ;
35.1.3.êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ ¿åä ýíý õóóëèéí 28 äóãààð ç¿éëä òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó ¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàíààñ îëñîí îðëîãîîñ õóâü õ¿ðòýõ.
  35.1.4. õóâüöààò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ýíý õóóëèéí 39 ä¿ãýýð ç¿éë áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñíû äàãóó êîìïàíèàñ íýìæ ãàðãàõ õóâüöàà, ò¿¿íä õàìààðàõ ¿íýò öààñûã òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõòýé.
35.1.5.êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü õóâüöààíä õàìààðàõ áóñàä ¿íýò öààñûã  ýíý ç¿éëä çààñàí áóñàä æóðìûí äàãóó òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ ýðõ ýäýëíý.
35.2.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð  õóâüöàà ýçýìøèã÷èéí ýçýìøèæ áîëîõ ýíãèéí õóâüöààíû òîîã õÿçãààðëàæ áîëîõã¿é.
35.3.Ýíãèéí õóâüöààã êîìïàíèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñàíä õºðâ¿¿ëæ ¿ë áîëíî.
35.4. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýõ çàðèì àñóóäëààð ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èéí ñàíàë ºãºõ ýðõèéã ýíý õóóëü áîëîí õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí ä¿ðìýýð õÿçãààðëàæ áîëíî. /¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí 2002 îíû 03 äóãààð òîãòîîëîîð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./

36 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí ýðõ

36.1.Á¿õ òºðëèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü äàðààõü ýðõ ýäýëíý:
36.1.1.ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãààñ òîãòîîñîí äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû íîãäîë àøãèéã òýðã¿¿í ýýëæèíä àâàõ;
36.1.2.ýíý õóóëü, êîìïàíèéí ä¿ðýì  áîëîí òóõàéí òºðëèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ãàðãàõ òóõàé øèéäâýðò çààñàí àñóóäëààð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöîõ;
36.1.3.êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàñíû äàðàà ¿ëäñýí ýä õºðºíãèéã õóäàëäñàí îðëîãîîñ õóðèìòëàãäñàí íîãäîë àøèã áîëîí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òàòàí áóóëãàëòûí ¿íèéã àâàõ.
36.2.Êîìïàíèéí ä¿ðýì, ýñõ¿ë òóõàéí òºðëèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ãàðãàõ òóõàé øèéäâýðò äîð äóðäñàí ç¿éëèéã òóñãàíà:
36.2.1. òàòàí áóóëãàõ ¿åä ò¿¿íä òºëºõ òºëáºð, òºëºõ æóðàì, äýñ äàðààëàë;
36.2.2.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöîõ íºõöºë, äàâóó ýðõèéí íýã õóâüöààíä íîãäîõ ñàíàëûí òîî; 
36.2.3.äàâóó ýðõèéí õóâüöààã ýíãèéí õóâüöààíä  õºðâ¿¿ëýõ áîë ò¿¿íèé  íºõöºë;
36.2.4.äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ººðèéí ýçýìøèëä  áàéãàà äàâóó ýðõèéí õóâüöààãàà  êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ íºõöºë.
36.3.Êîìïàíè íü äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû  íîãäîë àøãèéã á¿ðýí òºëñºí áîëîí ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýã á¿õèé äàâóó ýðõèéí õóâüöààã àâñàíû  äàðàà ýíãèéí õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâàõ áóþó õóäàëäàí àâàõ, ò¿¿íä íîãäîë àøèã òºëºõ ýðõòýé áîëíî.
36.4.Ýíý õóóëèéí 48.Ç.-ò çààñàí íºõöºë ¿¿ñýýã¿é áîë êîìïàíè íü äàâóó ýðõèéí õóâüöààíä íîãäîõ íîãäîë àøãèéã ä¿ðýìä çààñàí õýìæýý áîëîí õóãàöààíä òºëíº.
36.5.Êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ òîõèîëäîëä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä íîãäîõ õºðºíãèéã îëãîõîîñ ºìíº äàðààëëûí äàãóó äàâóó ýðõèéí  õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä óã õóâüöààíû òàòàí áóóëãàëòûí ¿íý, òºëºã人ã¿é íîãäîë àøãèéã òºëíº.
36.6. Äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä äàðààõü òîõèîëäîëä ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöîíî:
36.6.1.êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ áîëîí ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóóëãûã áàòëàõäàà òýäãýýðèéí ýðõèéã õÿçãààðëàñàí çààëòûã îðóóëæ áàéâàë;
36.6.2.êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ ÿâöàä äàâóó ýðõèéí õóâüöààã ýíãèéí õóâüöàà, áóñàä òºðëèéí ¿íýò öààñ áîëîí áóñàä õºðºíãºíä õºðâ¿¿ëæ  áàéâàë.
36.7.Ýíý õóóëèéí 36.6.-ä  çààñíû äàãóó äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöîæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí óã àñóóäëààðõ øèéäâýðèéã  êîìïàíèéí ä¿ðýìä äýýã¿¿ð òîãòîîãîîã¿é áîë çºâõºí  äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí ñàíàëûí  îëîíõîîð ãàðãàíà.
36.8.Õóâüöààò  êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéã ñîíãîõ õóðàëä äàâóó ýðõòýé õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéã äàðààõü íºõöºëä ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöóóëàõààð êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààæ áîëíî:
36.8.1.êîìïàíèéí ä¿ðýìä ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõ äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëä ººðèéí òºëººëºã÷èéã îðóóëæ áîëîõîîð çààñàí áîë;
36.8.2.äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû íîãäîë àøãèéã õóãàöààíä íüòºëººã¿é áîë.

37 äóãààð ç¿éë.Àëòàí õóâüöàà

 37.1.Çàñãèéí ãàçàð òºðèéí ºì÷èò ¿éëäâýðèéí ãàçàð áîëîí òºðèéí ºì÷ äàâàìãàéëñàí  êîìïàíèéí   òºðä íîãäîõ õýñãèéã á¿õýëä íü   õóâü÷ëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàõäàà òîäîðõîé õóãàöààíä ýíý õóóëèéí 37.2.-ò çààñàí àñóóäëààð êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí øèéäâýðò õîðèã òàâèõ ýðõòýé, íîãäîë àøèã àâäàãã¿é, ººð ÿìàð íýã ýðõã¿é àëòàí õóâüöààã ãàðãàõààð çààæ áîëíî.
37.2.Àëòàí õóâüöààòàé êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë áîëîí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë, ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãààñ äîð äóðäñàí àñóóäëààð ãàðãàñàí øèéäâýð íü ¿íäýñíèé àþóëã¿é áàéäàë, íèéãìèéí ýðõ àøèãò õàðøèëñàí òîõèîëäîëä õîðèã òàâèíà:
37.2.1.õóâü÷ëàõààñ ºìíº ýðõýëæ áàéñàí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýëèéã ººð÷ëºõ;
37.2.2.êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ, òàòàí áóóëãàõ;
37.2.3.èõ õýìæýýíèé õýëöýë áàéãóóëàõ;
37.2.4.á¿òýýãäýõ¿¿í, àæèë ¿éë÷èëãýýíèé ¿íý, òàðèôûã òîãòîîõ, ººð÷ëºõ.
37.3.Õîðèã òàâèõ òóõàé øèéäâýðèéã Çàñãèéí ãàçàð ãàðãàõ áºãººä ýíý øèéäâýðò õîðèã òàâüæ áàéãàà ¿íäýñëýëèéã çààíà.
37.4.Ýíý õóóëèéí 37.2.-ò çààñàí àñóóäëààð êîìïàíèéí ãàðãàñàí øèéäâýð íü Çàñãèéí ãàçàð áàòëàìæèëñíààð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.
37.5.Àëòàí õóâüöààã áóñäàä øèëæ¿¿ëæ ¿ë áîëíî.
37.6.Õóãàöàà äóóñìàãö àëòàí õóâüöàà íü õ¿÷èíã¿é áîëíî. Õóãàöààã äàõèí ñóíãàæ ¿ë áîëíî.

38 äóãààð ç¿éë. Õóâüöààíä õàìààðàõ ¿íýò öààñ

38.1.Ýíãèéí õóâüöààã  õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áîëîí õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñ, îïöèîíûã   õóâüöààíä õàìààðóóëàõ áºãººä òýäãýýðèéã ãàðãàõ, õóäàëäàõ æóðìûã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîäîðõîéëíî.
           

39 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâüöàà òýðã¿¿í ýýëæèíä  õóäàëäàí àâàõ ýðõ

39.1.Êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü  íýìæ ãàðãàæ áàéãààýíãèéí õóâüöààã ººðèéí ýçýìøèæ áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí   òîäîðõîé íºõöºëººð òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ ýðõòýé.
39.2.Õóâüöààã íýìæ ãàðãàõ øèéäâýð ãàðãàõ ¿åä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ á¿ðò  ãàðãàæ áàéãàà õóâüöààíû òîî, ¿íý, õóâüöàà ýçýìøèã÷ á¿ðèéí õóäàëäàí àâ÷ áîëîõ õóâüöààíû òîî, òºëáºð õèéõ õóãàöàà, æóðàì çýðãèéã çààñàí ìýäýãäëèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí çàð õ¿ðãýäýã æóðìààð õ¿ðã¿¿ëíý. Õóâüöàà ýçýìøèã÷ òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ ýðõýýð õóâüöààã õóäàëäàí àâàõ òóõàé ñàíàëàà øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð èð¿¿ëíý.
39.3.Òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõýýð õóâüöààã õóäàëäàí àâàõ ¿íý íü òóõàéí õóâüöààíû çàõ çýýëèéí ¿íèéí 90 õóâü áà ò¿¿íýýñ äîîø áàéæ áîëîõã¿é. /2000.5.12-íû õóóëèà𠺺ð÷ëºëò îðóóëñàí/
39.4.Òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõýðõýýð õóâüöàà õóäàëäàí àâàõõóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü òîãòîîñîí õóãàöààíä íýð, õàÿã, õóäàëäàí àâàõ õóâüöààíû òîî, ¿íèéã òºëñºí áàðèìòûã êîìïàíèä èð¿¿ëñíýýð òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõýýð õóâüöààã õóäàëäàí àâñàíä òîîöíî. 
39.5.Õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü  õóâüöààã òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõýý á¿õýëä íü áîëîí õýñýã÷ëýí õýðýãæ¿¿ëæ áîëíî.Õóâüöààò  êîìïàíèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ýíý ýðõýý áóñàä ýòãýýäýä á¿õýëä íü áîëîí õýñýã÷ëýí øèëæ¿¿ëæ áîëíî.
39.6.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà òóõàéí àñóóäëààð ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí äèéëýíõ îëîíõîîð õóâüöààã òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõèéã ýäë¿¿ëýõã¿é áàéõààð øèéäâýðëýæ áîëíî.    
 

40 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñ

40.1.Êîìïàíèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöàà, ºðèéí áè÷ãèéã òîäîðõîé íºõöºëä òîäîðõîé òîîíû ýíãèéí õóâüöààíä õºðâ¿¿ëýõ áîëçîëòîéãîîð ãàðãàæ áîëíî.
40.2.Äàâóó ýðõèéí õóâüöàà, ºðèéí áè÷ãèéã ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõ ýðõòýéãýýð ãàðãàæ áàéãàà ¿åä õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñûã õàìò ãàðãàíà.
40.3.Õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñíû á¿ðä¿¿ëáýðò õºðâºõ ¿íýò öààñíû òºðºë, õºðâºõ ýíãèéí õóâüöààíû òîî, õºðâºõ ¿íý, õóãàöàà çýðýã áàéíà.
40.4.Õóâüöààò êîìïàíèéí ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñíû õºðâºõ ¿íý íü òóõàéí ýíãèéí õóâüöààíû çàõ çýýëèéí ¿íýýñ äîîãóóð áàéæ áîëîõã¿é .
40.5.Õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñûã ãàðãàæ áàéãàà ¿åä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü ººðèéí ýçýìøèëä áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí ýäãýýð ¿íýò öààñûã ýíý õóóëèéí 39 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõòýé.
 

41 ä¿ãýýð ç¿éë. Îïöèîí

41.1.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð çºâøººðñºí  òîõèîëäîëä êîìïàíè òîäîðõîé òîîíû ýíãèéíáîëîí äàâóó ýðõèéí õóâüöààãòîãòîîñîí ¿íýýð, çààñàí õóãàöààíä  õóäàëäàí àâàõ  ýðõèéã áàòàëãààæóóëñàí  îïöèîí ãàðãàæ áîëíî.
41.2.Îïöèîíû  á¿ðä¿¿ëáýðò íýãæ îïöèîí ýçýìøèã÷èéí  õóäàëäàíàâ÷  áîëîõ õóâüöààíû òîî, òºðºë, ¿íý, ýöñèéíõóãàöààã çààíà.
41.3.Õóâüöààò êîìïàíèéí ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöàà õóäàëäàí àâàõ îïöèîíû ¿íý íü òóõàéí õóâüöààíû çàõ çýýëèéí ¿íýýñ äîîãóóð áàéæ áîëîõã¿é.
41.4.Ýíãèéí õóâüöàà õóäàëäàí àâàõ îïöèîí ãàðãàæ áàéãàà ¿åä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä íü ººðèéí ýçýìøèëä áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí ýäãýýð ¿íýò öààñûã ýíý õóóëèéí 39 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ  ýðõòýé.

42 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí ºðèéí áè÷èã

42.1.Êîìïàíè ººðèéí õºðºíãèéí õýìæýýãýýð áàðüöààëàí òîäîðõîé õóãàöààíû äàðààòîãòîîñîí õ¿¿ òºëæ,  ýðã¿¿ëýí  àâàõ íºõöºëòýéãýýð ºðèéí áè÷èã ãàðãàæ áîëíî.
42.2.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë ºðèéí áè÷èã ãàðãàõ øèéâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ãàðãàíà. Ýíýøèéäâýðò ºðèéí áè÷ãèéí õýìæýý, òºðºë, õóãàöàà, ãàðãàñàí¿íý, õ¿¿ãèéí õýìæýý, õ¿¿ òºëºõ õóãàöàà, ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿íý, áóñàä ìýäýýëëèéã çààíà.
42.3..Êîìïàíè íü íýã óäàà á¿ðýí òºëºãäºõ, ýñõ¿ë õýñýã÷ëýí òºëºãäºõ ºðèéí áè÷èã ãàðãàæ áîëíî.
42.4.Êîìïàíèéí ºðèéí áè÷èã íü ººð êîìïàíèàñ òóñãàéëàíãàðãàñàí áàòàëãààòàé áàéæ áîëíî.
42.5.Êîìïàíè ãàðãàñàí ºðèéí áè÷ãýý òºëºãäºõ õóãàöààíààñ íü ºìíº ýðã¿¿ëýí  àâ÷ áîëíî. Ýíý òóõàé øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ãàðãàíà.
           

43 äóãààð ç¿éë. ¯íýò öààñ ãàðãàõ òóõàé øèéäâýð

43.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë çàðëàñàí õóâüöààíààñ ã¿éëãýýíä ãàðãàõ, ä¿ðýìä çààñàí áóñàä òºðëèéí ¿íýò öààñ áîëîí ºðèéí áè÷èã ãàðãàõ òóõàé øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ãàðãàíà. Øèéäâýðò ¿íýò öààñíû òºðºë, òîî, ãàðãàõ õóãàöàà, íºõöºëèéã çààíà.
43.2.Êîìïàíè çàðëàñàí ýíãèéí õóâüöààã  á¿õýëä  íü, ýñõ¿ë õýñãèéã íü ãàðãàõ ¿¿ðýãòýé. Äàâóó ýðõèéí õóâüöààãçàðëàñàí õýìæýýãýýð íü, ýñõ¿ë õýñãèéã íü ãàðãàæ áîëîõîîñ ãàäíà òîäîðõîé õóãàöààíä ãàðãàõã¿é áàéæ áîëíî.
43.3.Íèéòýä õóäàëäàõààð ãàðãàæ áàéãàà ¿íýò öààñ áîëîí õóâüöààò  êîìïàíèéí íýìæ ãàðãàæ áàéãàà õóâüöààã ¯íýò öààñíû òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó ¯íýò öààñíû õîðîîíä á¿ðòã¿¿ëíý.
           

44 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâüöàà, áóñàä ¿íýò öààñíû ¿íèéã òîãòîîõ

44.1.Äîð äóðäñàíààñ áóñàä òîõèîëäîëä õóâüöàà, áóñàä ¿íýò öààñíû ¿íèéã ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó  òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ òîãòîîíî:
44.1.1.õóâüöààíä  õºðâºõ ¿íýò öààñ áîëîí îïöèîí ãàðãàõ ¿åä ¿íèéã òîãòîîñîí áîë;
44.1.2.õóâüöàà  õóäàëäàæ àâàõ ýðõèéí áè÷ãýýð õóâüöààã õóäàëäàæ áàéãàà áîë;
44.1.3.êîìïàíè ¿¿ñãýí áàéãóóëæ áàéãàà ¿åä ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ áàðèìò áè÷èãò õóâüöààíû ¿íèéã òîãòîîñîí áîë;
44.1.4. õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººð òîõèîëäîë çààñàí áîë.

45 äóãààð ç¿éë. ¯íýò öààñíû òºëáºð

45.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë ãàðãàñàí ¿íýò öààñíû òºëáºðèéã õóäàëäàí àâ÷ áàéãàà ýòãýýä íü ìºíãº, ¿íýò öààñ, ýä õºðºí㺠áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõèéí õýëáýðýýð õèéæ áîëíî.
45.2.Êîìïàíèéã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõàààð  ãàðãàñàí õóâüöààíû òºëáºðèéã êîìïàíèéã óëñûí á¿ðòãýëä á¿ðòãýõýýñ ºìíº òºëíº. Öààøèä íýìæ ãàðãàõ ¿íýò öààñíû òºëáºðèéã òýäãýýðèéã õóäàëäàí àâàõ ¿åä á¿ðýí òºëíº.
45.3.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë ¿íýò öààñíû òºëáºðèéã äîîðõ òîõèîëäîëä ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð õèéæ áîëíî:
45.3.1.¿¿ñãýí áàéãóóëàõ ¿åä õóâüöààíû òºëáºðèéã ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð õèéõèéã ýíý õóóëèéí 14.6-ä çààñíû äàãóó  ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ áàðèìò áè÷èãò çºâøººðñºí;
45.3.2.íýìæ ãàðãàæ áàéãàà ¿íýò öààñíû òºëáºðèéã ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð õèéæ áîëîõîîð ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãûí øèéäâýðòçààñàí;
45.4.¯¿ñãýí áàéãóóëàõ ¿åä õóâüöààíû òºëáºðèéã ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð õèéæ áàéãàà áîë ò¿¿íèé ¿íýëãýýã ¿¿ñãýí áàéãóóëàõ õóðëààð ñàíàë íýãòýé áàòàëíà.
45.5.¯íýò öààñûã íýìæ ãàðãàæ áàéãàà ¿åä ò¿¿íèé  òºëáºðèéã ìºíãºí áóñ õýëáýðýýð õèéõ ¿íýëãýýã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ýöýñëýí øèéäâýðëýíý. Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë ¿íýëãýýíèé òàëààð øèéäâýð ãàðãàõäàà ìýðãýæëèéí¿íýëãýýíèé áàéãóóëëàãûí ä¿ãíýëòèéã ¿íäýñ áîëãîíî.

46 äóãààð ç¿éë. ¯íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéí á¿ðòãýë

46.1.Êîìïàíè íü ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéíõýý á¿ðòãýëèéã õºòºëæ, ¿íýò öààñûã áèåò áàéäëààð ãàðãàñàí áîë ò¿¿íèéã õàäãàëàõ àæëûã çîõèîí áàéãóóëàõ ¿¿ðýãòýé. Ýíý ¿¿ðãýý ¿íýò öààñíû õàäãàëàìæèéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýõ ýðõ àâñàí áàéãóóëëàãààð ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð ã¿éöýòã¿¿ëæ áîëíî.
46.2.Êîìïàíèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéí á¿ðòãýë íü òóõàéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷èéí îâîã, íýð, îðøèí ñóóãàà õàÿã, ò¿¿íèé ýçýìøèæ áàéãàà ¿íýò öààñíû òºðºë, õýìæýý áîëîí ¿íýò öààñûã øèëæ¿¿ëñýíòýé õîëáîãäîí øèëæ¿¿ëýãäñýí ¿íýò öààñíû õýìæýý /òîî/, øèëæ¿¿ëñýí áîëîí øèëæ¿¿ëýí àâñàí ýòãýýäèéí îâîã, íýð çýðãèéã òóñãàñàí áàéíà.
46.3.Êîìïàíèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷ ýòãýýä íü ººðèéí íýð, îðøèí ñóóãàà õàÿã áîëîí ýçýìøèëä áàéãàà ¿íýò öààñíû õýìæýý /òîî/-ã á¿ðòãýë õºòëºõ ýòãýýäýä ìýäýýëýõèéí çýðýãöýý ýäãýýðò îðñîí íýìýëò, ººð÷ëºëò¿¿äèéã öàã òóõàéä íü á¿ðòãýë õºòëºõ ýòãýýäýä ìýäýãäýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.
46.4.Êîìïàíèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéí á¿ðòãýë õºòëºõ ýòãýýä íü á¿ðòã¿¿ëñýí ýòãýýäèéí øààðäñàíààð ò¿¿íèé ¿íýò öààñ ýçýìøèõ ýðõèéã á¿ðòãýëýýñ õóóëáàð õèéõ çàìààð áàòàëãààæóóëàõ ¿¿ðýãòýé. Õóóëáàð íü ¿íýò öààñàä õàìààðàõã¿é.
46.5.Êîìïàíè íü ¿íýò öààñûã áèåò áóñ õýëáýðýýð ãàðãàæ áàéãàà òîõèîëäîëä ýäãýýð ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷èä òýäíèé ýðõèéã íîòîëñîí áàðèìò /ñåðòèôèêàò/ îëãîæ áîëíî.

 

ÇÓÐÃÀÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Íîãäîë àøèã, êîìïàíèéí ºì÷èéã øèëæ¿¿ëýõ

47 äóãààð ç¿éë. Íîãäîë àøèã õóâààðèëàõ

47.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë íîãäîë àøèã õóâààðèëàõ øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë / ãàðãàíà.  Ýíý áàéãóóëëàãà íü íîãäîë àøèã õóâààðèëàõäàà õóâüöàà á¿ðò íîãäîõ àøãèéí õýìæýý, íîãäîë àøèã àâàõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëò ãàðãàõ, á¿ðòãýëèéí ºäºð áîëîí íîãäîë àøèã òºëºõ ºäðèéã òîãòîîæ ýíý òàëààð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ìýäýãäýíý.
47.2. Íîãäîë àøèã àâàõ ýðõòýé õóâü  íèéë¿¿ëýã÷äèéã òîäîðõîéëîõäîî õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí õóâüä íîãäîë àøèã õóâààðèëàõ øèéäâýð ãàðãàñàí ºäðººð òàñàëáàð áîëãîí òîäîðõîéëíî.Õàðèí õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ýíý á¿ðòãýëèéí ºäðèéã  øèéäâýð ãàðñàí ºäðººñ õîéø òóñãàéëàí òîãòîîõ áºãººä ýíý òóõàé íèéò õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ÿàðàëòàé çàðëàí ìýäýãäýíý.
47.3.Íýã òºðëèéí õóâüöààíä àäèë õýìæýýíèé íîãäîë àøèã õóâààðèëíà.
47.4.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë íîãäîë àøãèéã  áýëýí ìºí㺠áîëîí ýä õºðºíãèéí, ò¿¿í÷ëýí êîìïàíèéí áîëîí áóñàä ýòãýýäèéí ¿íýò öààñíû õýëáýðýýð òºëæ áîëíî.
47.5.Á¿ðòãýëèéí ºäðººñ íîãäîë àøèã òºëºõ ºäºð õ¿ðòýëõ õóãàöààíä ººðèéí ýçýìøèëä áàéñàí õóâüöààã áóñäàä øèëæ¿¿ëñýí òîõèîëäîëä íîãäîë àøèã àâàõ ýðõ íü óã õóâüöààíû õóó÷èí ýçýìøèã÷ ýòãýýäýä ¿ëäýíý.
47.6.Õýðýâ êîìïàíè íü íîãäîë àøèã õóâààðèëàõààð øèéäâýðëýñýí áîë óã øèéäâýðò çààñàí õóãàöààíäàà íîãäîë àøãàà òºëºõ ¿¿ðýãòýé. Íîãäîë àøãàà õóãàöààíä íü òºëººã¿é òîõèîëäîëä õóâüöàà ýçýìøèã÷äèéí íýõýìæëýëýýð êîìïàíè íü àëäàíãè òºëºõ áºãººä ¿¿íýýñ êîìïàíèä ó÷èðñàí õîõèðëûã êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà õàðèóöíà.

48 äóãààð ç¿éë. Íîãäîë àøèã õóâààðèëàõ íºõöºë

48.1.Êîìïàíè íü äîð äóðäñàí òîõèîëäîëä ýíãèéí õóâüöààíä íîãäîë àøèã õóâààðèëíà:
48.1.1.íîãäîë àøèã òºëñíèé äàðàà êîìïàíè íü òºëáºðèéí ÷àäâàðòàé áàéõ;
48.1.2.íîãäîë àøèã òºëñíèé äàðàà êîìïàíèéí ººðèéí õºðºíãèéí õýìæýý íü ýíý õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëä çààñàí äîîä õýìæýý, äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òºëºã人ã¿é íîãäîë àøèã, ò¿¿íèé òàòàí áóóëãàëòûí ¿íý çýðãèéí íèéëáýðýýñ èõ áàéõ;
48.1.3.êîìïàíè íü ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýãòýé ¿íýò öààñàà á¿ðýí àâñàí áàéõ.
48.2.Êîìïàíè ýðã¿¿ëýí àâñàí ººðèéí õóâüöààíä íîãäîë àøèã õóâààðèëàõã¿é.
48.3.Êîìïàíè íü  äîð äóðäñàí  òîõèîëäîëä  äàâóó ýðõèéí õóâüöààíä íîãäîë àøèã õóâààðèëíà:
48.3.1.íîãäîë àøèã òºëñíèé äàðàà êîìïàíè íü òºëáºðèéí ÷àäâàðòàé áàéõ;
48.3.2.êîìïàíè íü ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýãòýé äàâóó ýðõèéí õóâüöààã á¿ðýí àâñàí áàéõ.
48.4.Íîãäîë àøèã òºëñíèé äàðàà êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠íü 25-ààñ äýýø õóâèàð áàãàññàí òîõèîëäîëä êîìïàíè íü íîãäîë àøãèéã øèëæ¿¿ëñýí ºäðººñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòî𠺺ðèéí çýýëä¿¿ëýã÷äýä ººðèéí õºðºíãèéí ¿ëäýãäëèéí õýìæýýã áè÷ãýýð ìýäýãäýíý.
48.5.Êîìïàíè íîãäîë àøèã õóâààðèëààã¿é òîõèîëäîëä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò õóðàëä øàëòãààíûã òàéëàãíàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.

49 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéí ýä õºðºíãèéí çàõèðàí çàðöóóëàëòàä òàâèõ õÿçãààðëàëò

49.1.Çýýëä¿¿ëýã÷äèéí õóóëü ¸ñíû ýðõ àøãèéã õàìãààëàõ çîðèëãîîð êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠íü ýíý õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëä çààñàí õýìæýýíýýñ áàãà áîëîõ, ýñõ¿ë  êîìïàíè òºëáºðèéí ÷àäâàðã¿é áîëîõîîðáàéâàë êîìïàíèéí ýä õºðºí㺠 áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõèéã áóñäàä çàõ çýýëèéí ¿íýýñ äîîãóóð ¿íýýð õóäàëäàõûã õîðèãëîíî.
49.2.Ýíý õóóëèéí 49.1.-ã çºð÷èæ õèéñýí õýëöýë ø¿¿õèéí øèéäâýðýýð õ¿÷èíã¿é  áîëíî.

 

ÄÎËÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíè ººðèéí ¿íýò öààñûã õóäàëäàí àâàõ áîëîí ýðã¿¿ëýí àâàõ

50 äóãààð ç¿éë. ¯íýò öààñ õóäàëäàí àâàõ

50.1.Ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíè íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-èéí øèéäâýðýý𠺺ðèéí ãàðãàñàí ¿íýò öààñûã ýçýìøèã÷èäòýé íü òîõèðîëöñîíû ¿íäñýí äýýðõóäàëäàí àâ÷ áîëíî. 
50.2.Êîìïàíè íü ýíãèéí õóâüöààíààñ  áóñàä ¿íýò öààñûã á¿õýëä íü áóþó çàðèì õýñãèéã íü õóäàëäàí àâ÷ áîëîõ áºãººä õàðèí ýíãèéí õóâüöààíû õóâüä òóõàéí æèëä ã¿éëãýýíä áàéñàí íèéò õóâüöààíû äóíäæààñ 25-í õóâèàñ õýòýð÷ áîëîõã¿é.
50.3.Õóäàëäàí àâñàí õóâüöààã õàëààñíû õóâüöàà ãýæ òîîöíî.
50.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë íü ººðèéí ãàðãàñàí ¿íýò öààñûã õóäàëäàí àâàõ øèéäâýðòýý õóäàëäàí àâàõ õóâüöàà, íîãäîë õóâèéí òîî õýìæýý, ¿íý, òºëáºð õèéõ õóãàöàà, àøèãëàõ æóðàì çýðãèéã çààæ ºãíº.
50.5.Ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíè íü ¿íýò öààñ õóäàëäàí àâàõäàà ò¿¿íèé òºëáºðèéã áýëýí ìºí㺺ð, ¿íýò öààñààð áîëîí áóñàä ýä õºðºíãèéí õýëáýðýýð õèéæ áîëíî.
50.6.Êîìïàíè íü ººðèéí ¿íýò öààñûã àíõäàã÷ çàõ çýýëä  ãàðãàõ ¿åä òýäãýýðèéã õóäàëäàí àâ÷ ¿ë áîëíî.
50.7.Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õîîðîíä áàéãóóëñàí ãýðýýíä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíè íü ýíãèéí õóâüöààãàà ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-ººñ òîãòîîñîí çàõ çýýëèéí ¿íýýð õóäàëäàí àâíà.
50.8.Êîìïàíè ººðèéí ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààíû 5-ààñ äýýø õóâèéã õóäàëäàí àâàõ øèéäâýðèéã äîð äóðäñàíààñ áóñàä òîõèîëäîëä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí óã àñóóäëààð  ñàíàëûí ýðõòýé ãèø¿¿äèéí îëîíõûí ñàíàëààð øèéäâýðëýæ áàéíà:
50.8.1.õýðýâ êîìïàíè íü ýíãèéí õóâüöààãàà õóäàëäàí àâàõäàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýçýìøèæ áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí àâàõààð øèéäâýðëýñýí áîë;
50.8.2.ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí äàâóó ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëæ áàéâàë;
50.8.3.õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí ººð íºõöºë¿¿ä.
50.9. ªºðèéí ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààã õóäàëäàí àâàõäàà òýäãýýðèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýçýìøèæ áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû òîîòîé õóâü  òýíö¿¿ëýí  àâàõààð øèéäâýðëýñýí áîë õóäàëäàí àâàõ õóâüöààíû òîî, õóäàëäàí àâàõ ¿íý, òºëáºð õèéõ æóðàì, õóãàöàà, õóäàëäàõ ñàíàëûã õ¿ëýýí àâàõ ñ¿¿ë÷èéí ºäºð çýðãèéã áàãòààñàí ìýäýãäëèéã á¿õ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä  õ¿ðã¿¿ëíý. Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ýíý ñàíàëûã  àæëûí 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîãèéí õóãàöààòàéãààð á¿õ õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä õ¿ðã¿¿ëíý. Êîìïàíèä õóäàëäàõààð ñàíàë áîëãîæ áàéãàà ýíãèéí õóâüöààíû íèéò òîî íü êîìïàíèéí õóäàëäàí àâàõààð ñàíàë áîëãîñîí õóâüöààíû òîîíîîñ èë¿¿ áàéõ íºõöºëä êîìïàíè íü õóäàëäàõààð ñàíàë áîëãîñîí òîîíä áàãòààí èë¿¿ õýìæýýíèé õóâüöààã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ -èéí øèéäâýðýýð õóäàëäàí àâ÷ áîëíî. Ãýõäýý õóäàëäàí àâàõ õóâüöààíû òîî íü ýíý õóóëèéí 50.2-ò çààñàí õýìæýýíýýñ õýòýð÷ áîëîõã¿é áºãººä ýíý òîõèîëäîëä õóâüöààãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷ á¿ðèéí õóäàëäàõààð ñàíàë áîëãîæ áàéãàà õóâüöààíû òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí õóäàëäàæ àâíà.

 51 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíè ººðèéí äàâóó ýðõèéí õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâàõ

51.1.Òºëáºðèéí ÷àäâàð õàíãàëòòàé íºõöºëä êîìïàíè íü  ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýñýí äàâóó ýðõèéí õóâüöààã á¿ãäèéã íü, ýñõ¿ë çàðèì õýñãèéã íü õóãàöààíààñ íü ºìíº ýðã¿¿ëýí àâàõààð ñàíàë ãàðãàæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä ýíý õóóëèéí 66 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó  òýäãýýð ¿íýò öààñûã ýçýìøèã÷äýä  ìýäýãäýíý.
51.2.Ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýñýí ¿íýò öààñûã àíõ ãàðãàõ ¿åä ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿íèéã òîãòîîãîîã¿é áîë ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë /-ººñ òîãòîîñîí çàõ çýýëèéí ¿íýýð õóäàëäàí àâíà.
51.3.Ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýñýí õóâüöààã õóäàëäàí àâàõ õàíãàëòòàé õºðºíãºã¿é íºõöºëä êîìïàíè íü øààðäàãäàõ õºðºíãºòýé áîëñíîîñ õîéø ¿íýò öààñûã ýðã¿¿ëýí àâàõààð òýäãýýðèéí ýçýìøèã÷ íàðòàé òîõèðîëöîí õîéøëóóëæ áîëíî. Òîõèðîëöîîã¿é òîõèîëäîëä ýíý õóóëèéí 53 äóãààð ç¿éëä  çààñàí ýòãýýäýä õóäàëäàí àâàõûã ñàíàë áîëãîíî.
51.4.ªºðèéí õóâüöààã ýðã¿¿ëæ àâñíàà𠺺ðèéí õºðºí㺠íü õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãºíººñ äîîãóóð áîëîõ òîõèîëäîëä êîìïàíè íü ººðèéí  ýíãèéí õóâüöààã ýðã¿¿ëýí õóäàëäàí àâ÷ áîëîõã¿é.

52 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí õóâüöààã íýãòãýõ áîëîí õóâààõ

52.1.Êîìïàíè íü õî¸ð áóþó ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû õóâüöààã òóõàéí òºðëèéí íýã øèíý õóâüöààíä õºðâ¿¿ëýõ çàìàà𠺺ðèéí õóâüöààã íýãòãýæ áîëíî.
52.2.Êîìïàíè íü íýã õóâüöààã òóõàéí òºðëèéí øèíý õî¸ð áóþó ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû õóâüöààíä õºðâ¿¿ëýõ çàìàà𠺺ðèéí ãàðãàñàí  õóâüöààã  õóâààæ áîëíî.
52.3.Õóâüöààã õóâààõ áà íýãòãýñíèé ¿ð ä¿íäáèé áîëñîí õóâüöààíû áóòàðõàé ¿ëäýãäëèéã   êîìïàíè íü  ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-ººñ òîãòîîñîí ¿íýýð ýðã¿¿ëýí àâ÷ áîëíî.
52.4.Êîìïàíèéí õóâüöààã íýãòãýõ áóþó õóâààõ òóõàé àñóóäëûã øèéäâýðëýõäýý  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí  õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ãèø¿¿äèéí äèéëýíõ îëîíõèéí ñàíàëààð øèéäâýðëýíý.
52.5.Êîìïàíèéí õóâüöààã íýãòãýõ áóþó õóâààõàä êîìïàíèéí çàðëàñàí òóõàéí òºðëèéí õóâüöààíû  òîîíä îðñîí ººð÷ëºëòèéã êîìïàíèéí ä¿ðýìä òóñãàæ á¿ðòãýõ áàéãóóëëàãàä ìýäýãäýíý.
52.6.Êîìïàíèéí õóâüöààã íýãòãýõ áóþó õóâààõäàà ò¿¿íèéã õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áîëîí ò¿¿íä õºðâºõ ¿íýò öààñíû á¿ðä¿¿ëáýðò çîõèõ ººð÷ëºëò îðóóëàõ ¿¿ðãèéã êîìïàíè õ¿ëýýíý.

53 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíè ººðèéí ¿íýò öààñûã ýðã¿¿ëýí àâàõ íºõöºë

53.1.Êîìïàíè íü äîð äóðäñàí íºõöºëä ººðèéí ãàðãàñàí ¿íýò öààñûã õóäàëäàí  àâàõ áîëîí ýðã¿¿ëýí àâ÷ áîëíî:
53.1.1.êîìïàíè íü ¿íýò öààñàà õóäàëäàí àâàõ áîëîí ýðã¿¿ëýí àâìàãö øóóä   òºëáºðèéí ÷àäâàðòàé áàéõ;
53.1.2.êîìïàíèéí ººðèéí õºðºíãèéí õýìæýý íü ýíý õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëä çààñàí äîîä õýìæýý áîëîí äàâóó ýðõèéí õóâüöààíû òºëºã人ã¿é íîãäîë àøèã, òàòàí  áóóëãàëòûí ¿íý çýðãèéí íèéëáýðýýñ èõ áàéõ.
53.2.Ýíý õóóëèéí  54 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí ýðã¿¿ëýí àâàõ ¿¿ðýã á¿õèé ýíãèéí õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâñàíû äàðàà êîìïàíè íü áóñàä ýíãèéí õóâüöàà áîëîí  ò¿¿íä õàìààðàõ ¿íýò öààñûã õóäàëäàí àâ÷ áîëíî.
53.3.Õóâüöàà õóäàëäàí áîëîí ýðã¿¿ëýí àâñàíû ¿ð ä¿íä êîìïàíèéí ººðèéí õºðºí㺠íü 25-ààñ äýýø õóâèàð áàãàññàí òîõèîëäîëä êîìïàíè íü òºëáºð õèéñýí ºäðººñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòîð  çýýëä¿¿ëýã÷äýä ººðèéí õºðºíãèéí ¿ëäýãäëèéí õýìæýýã áè÷ãýýð ìýäýãäýíý.
           

54 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí øààðäëàãààð êîìïàíè õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõ

           
54.1.Äîð äóðäñàí àñóóäëààð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààñ ãàðãàñàí øèéäâýðèéí  ýñðýã ñàíàëòàé áàéñàí áóþó ñàíàë õóðààëòàä îðîëöîîã¿é õóâü  íèéë¿¿ëýã÷ á¿ð ººðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõòýé:
54.1.1.íèéëýõ, íýãäýõ, õóâààõ áîëîí õóâüöààò êîìïàíèéã õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíè áîëãîí ººð÷ëºõ õýëáýðýýð êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ;
54.1.2.êîìïàíè ýíý õóóëèéí àðâàí íýãä¿ãýýð á¿ëýãò çààñíû äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð áàòëàõ øààðäëàãàòàé èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéñýí;
54.1.3.êîìïàíèéí  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýðõèéã õÿçãààðëàñàí íýìýëò, ººð÷ëºëòèéã êîìïàíèéí ä¿ðýìä îðóóëñàí,  ýñõ¿ë èéì àãóóëãàòàé êîìïàíèéí ä¿ðìèéí øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã áàòàëñàí;
54.1.4.êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí áóñàä òîõèîëäîë.
54.2.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí õàìò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 75-ýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà, ò¿¿í÷ëýí òºðèéí ºì÷èéí ýçýìøèëä áàéñàí êîìïàíèéí õÿíàëòûí áàãö õóâüöààã õóâü÷ëàí àâñàí òîõèîëäîëä áóñàä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷ á¿ð êîìïàíèä õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõòýé.
Êîìïàíè íü õÿíàëòûí áàãö õóâüöààã  ýçýìøèæ áàéãàà ýòãýýäýä ýíý õóóëèéí 54. 4.-ò çààñàí ¿íýýð õóäàëäàí àâàõûã çºâøººð÷ áîëíî.
54.3.ªºðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààã êîìïàíèä ýðã¿¿ëæ àâàõûã øààðäàõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëòûã ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõ ¿¿ññýí ºäºð êîìïàíèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéí á¿ðòãýëä áàéñàí ìýäýýëëèéã ¿íäýñëýí ãàðãàíà.
54.4.Êîìïàíè íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí øààðäëàãààð ýðã¿¿ëýí àâàõ õóâüöààã ýíý ýðõèéã ¿¿ñãýñýí øèéäâýðèéí óëìààñ õóâüöààíû ¿íýä îðñîí ººð÷ëºëòèéã ¿ë õàðãàëçàí ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó  òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-ººñ òîäîðõîéëñîí çàõ çýýëèéí ¿íýýð õóäàëäàí àâíà.

55 äóãààð ç¿éë. Õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëýõ æóðàì

55.1.Ýíý õóóëèéí 54 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõûã êîìïàíèàñ øààðäàõ ýðõ ¿¿ñãýñýí øèéäâýð ãàðàõ òîõèîëäîë á¿ðò êîìïàíè íü ýíý ýðõ, ò¿¿íèéã õýðýãæ¿¿ëýõ æóðìûí òàëààð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ìýäýãäýõ ¿¿ðýãòýé.
55.2.ªºðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã êîìïàíè ýðã¿¿ëæ àâàõûã øààðäàõ ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõ õ¿ñýëòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ýðã¿¿ëæ àâàõ òóõàé øààðäëàãûã áè÷ãýýð ãàðãàõ áºãººä ò¿¿íä ººðèéí îâîã, íýð, îðøèí ñóóãàà õàÿã áîëîí ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàæ áàéãàà õóâüöààíû òîî, òºðëèéã  çààíà.
55.3.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü õóâüöààã êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõ òóõàé ººðèéí øààðäëàãûã óã  ýðõèéã ¿¿ñãýñýí øèéäâýð ãàðñíààñ, ýñõ¿ë èéì ýðõ ¿¿ññýí òóõàé êîìïàíèàñ áè÷ãýýð ìýäýãäýë àâñàíààñ  õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð  êîìïàíèä ÿâóóëíà.
55.4.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷  íü ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí õàìò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 75 áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã õóäàëäàí àâàõ áîëîí õóâü÷ëàëûí ä¿íä õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâñàí   òîõèîëäîëä áóñàä õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàæ áîëîõ òàëààð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë/áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-ººñ äýýð äóðäñàí õóâüöààã õóäàëäàí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ìýäýãäýõ ¿¿ðýãòýé. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ýíý ìýäýãäëèéã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð øààðäëàãàà áè÷ãýýð ÿâóóëíà.
55.5.Êîìïàíè íü õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâàõ òóõàé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí øààðäëàãûã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð ýðã¿¿ëýí àâàõ ýðõèéí òóõàé ìýäýýëñýí ìýäýãäýëä äóðäñàí çàõ çýýëèéí ¿íýýð õóäàëäàí àâàõ, ýñõ¿ë òýäãýýðèéí ýðã¿¿ëýí àâàõ ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëýõýýñ òàòãàëçñàí ¿íäýñëýëýý õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ìýäýãäýíý.
55.6 Êîìïàíè õóâüöààãàà ýíý ç¿éëä çààñíû äàãóó ýðã¿¿ëýí àâàõààñ òàòãàëçñàí, ýñõ¿ë ýðã¿¿ëýí àâàõààð òîäîðõîéëñîí çàõ çýýëèéí ¿íý áîäèòîéáóñ ãýæ ¿çâýë õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ýíý òàëààðõè ãîìäëîî óã øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø 3 ñàðûí äîòîð ø¿¿õýä ãàðãàæ áîëíî.
55.7.Êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë íü ýðã¿¿ëýí àâàõ õóâüöààíû çàõ çýýëèéí ¿íèéí òàëààðõè íýìýëò ìýäýýëëýýð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéã õàíãàíà.
 

56 äóãààð ç¿éë. Ýä õºðºíãèéí áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîäîðõîéëîõ

56.1.Êîìïàíèéí  ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí/êîìïàíèéí õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñûã îðîëöóóëàí/  çàõ çýýëèéí ¿íý ãýæ ýäãýýð  ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí ¿íèéí òàëààð á¿ðýí ìýäýýëýëòýé, ò¿¿íèéã õóäàëäàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýãýýã¿é õóäàëäàã÷ áîëîí ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí ¿íèéí òàëààð á¿ðýí ìýäýýëýëòýé, õóäàëäàí àâàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýãýýã¿é õóäàëäàí àâàã÷ õî¸ðûí õàðèëöàí òîõèðîëöñîí ¿íèéã õýëíý.
56.2.Ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíèéí ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí  ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/  òîãòîîíî.
56.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí àëü íýã ãèø¿¿í ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí ¿íèéã òîãòîîõ øààðäëàãàòàé õýëöëèéã êîìïàíèòàé áàéãóóëàõûã ñîíèðõîæ áàéãàà òîõèîëäîëä çàõ çýýëèéí ¿íèéã óã õýëöëèéã áàéãóóëàõ òàëààð ñîíèðõîëã¿é òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õàðààò áóñ ãèø¿¿äèéí îëîíõèéí ñàíàëààð òîãòîîíî.
Ýíý òîõèîëäîëä óã õýëöýëä îðîëöîã÷, çóó÷ëàã÷ òàëóóäòàé íýãäìýë ñîíèðõîëã¿é, ýíý õýëöëýýñ øóóä áîëîí øóóä áóñ çàìààð ñàíõ¿¿ãèéí ÿìàð íýã àøèã àâààã¿é òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã õàðààò áóñ ãýæ ¿çíý.Õýðýâ ýíý øèéäâýðèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààñ ãàðãàõ áîë óã àñóóäëààð ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷ ñàíàë õóðààëòàä îðîëöîõ ýðõã¿é.
56.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ýíý õóóëèéí 56.2.-ò çààñíû äàãóó ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîãòîîõäîî õàðààò áóñ ¿íýëãýýíèé áàéãóóëëàãà, àóäèòîðèéí ä¿ãíýëòèéã àøèãëàæ áîëíî.
Õàðèí õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ýíý õóóëèéí 54 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó õóâüöààã ýðã¿¿ëýí àâàõ òîõèîëäîëä õóâüöààíû ¿íèéã   õàðààò áóñ ¿íýëãýýíèé áàéãóóëëàãà, àóäèòîðèéí ä¿ãíýëòèéã ¿íäýñëýí òîäîðõîéëíî.
Íèéòýä õóäàëäàãäàæ áàéãàà õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñíû çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîãòîîõäîî Õºðºíãèéí áèðæèéí àëáàí ¸ñíû ìýäýýíä òóñãàãäñàí àðèëæààíûñ¿¿ëèéí 6 ñàðûí äóíäàæ õàíøèéã õàðãàëçàí òîãòîîíî.
Êîìïàíèéí õóâüöàà áîëîí áóñàä ¿íýò öààñíû çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîãòîîõäîî õóâü íèéë¿¿ëñýí õºðºíãèéí õýìæýý, êîìïàíèéí ººðèéí õºðºíãº, àøèã çýðãèéí òàëààð á¿ðýí ìýäýýëýëòýé õóäàëäàí àâàã÷ààñ ºãºõ áîëîìæèò ¿íý áîëîí áóñàä õ¿÷èí ç¿éëèéã õàðãàëçàí ¿çíý.

 

ÍÀÉÌÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâàõ

57 äóãààð ç¿éë. Õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãö, ò¿¿íèéã õóäàëäàí àâàõ

57.1.Êîìïàíèéí ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààíû ãóðàâíû íýã áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õýìæýýíèé õóâüöààã êîìïàíèéí õÿíàëòûí áàãö   ãýíý.
57.2.Õóâüöààò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã äàíãààðàà áóþó íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí õóäàëäàí àâàõ õ¿ñýëòýé ýòãýýä íü ýíý õóóëü áîëîí ¯íýò öààñíû òóõàé õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó ýíý òóõàéãàà íèéòýä ìýäýýëýõ çàìààð õóäàëäàí àâàõ ñàíàë ãàðãàíà.
57.3.Õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâàõààð ñàíàë áîëãîñîí õóâüöààò  êîìïàíèéí  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë íü ýíý àñóóäëààð ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí  ñàíàëûí îëîíõîîð òóñãàéëàí øèéäâýð ãàðãààã¿é áîë õÿíàëòûí áàãöûã ýçýìøèõýýð ñàíàë ãàðãàñàí ýòãýýäýä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ç¿ãýýñ õóâüöààãàà õóäàëäàõàä íü ÿìàð íýã ñààä ó÷ðóóëàõ ýðõã¿é. 

58 äóãààð ç¿éë. Êîìïàíèéí õóâüöààã õóäàëäàí àâàõûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ñàíàë áîëãîõ

58.1.Êîìïàíèéí õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã äàíãààðàà áóþó ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí õóäàëäàí àâñàí ýòãýýä íü óã õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâñàí ºäðººñºº õîéø  àæëûí 60 õîíîãèéí äîòîð áàãòààí áóñàä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààã óã õóâüöààíû ñ¿¿ëèéí 6 ñàðûí çàõ çýýëèéí ¿íèéí æèãíýñýí äóíäæààñ äîîøã¿é ¿íýýð õóäàëäàí àâàõààð ñàíàë áîëãîõ ¿¿ðýãòýé.
58.2.Êîìïàíèéí õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâñàí ýòãýýä íü ýíý õóóëèéí 58.1.-ä çààñàí ñàíàëûã ãàðãààã¿é áîë óã ýòãýýä áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöàà íü ñàíàëûí ýðõ ýäëýõã¿é.
Áóñàä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóâüöààã õóäàëäàí  àâàõñàíàëûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí çàð ìýäýýã õ¿ðãýäýã àðãààð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ìýäýãäýíý. Õóâüöààò  êîìïàíèéí õóâüä ¯íýò öààñíû õîðîî áîëîí  Õºðºíãèéí áèðæèä  ýíý ìýäýãäëèéã íýãýí àäèë õ¿ðã¿¿ëíý.
Ýíý ñàíàëä õÿíàëòûí áàãö õóâüöààã õóäàëäàí àâñàí ýòãýýä áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí îâîã, íýð, õàÿã, òýäãýýðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû òîî, õóäàëäàí àâàõ ¿íèéí ñàíàë áîëîí ñàíàëûã õààõ ýöñèéí õóãàöàà çýðãèéã òóñãàñàí áàéíà.
58.3.Êîìïàíèéí õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã õóäàëäàí àâñàí ýòãýýä íü ýíý õóóëèéí 58.1.-ä çààñàí ñàíàëûã ãàðãàõäàà óã ñàíàëûã õààõ õóãàöàà íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ñàíàëàà ÿâóóëñíààñ õîéø 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîã áàéõààð òîãòîîíî.
58.4.Õýðýâ õóâü÷ëàëûí ä¿íä õÿíàëòûí áàãöûã àâñàí áîë ýíý õóóëèéí 58.1.-ä çààñàí çààëò ¿éë÷ëýõã¿é áºãººä  êîìïàíè õóâüöààãàà ýðã¿¿ëýí àâàõ àñóóäàë íü ýíý õóóëèéí 54, 55 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó çîõèöóóëàãäàíà.

59 ä¿ãýýð ç¿éë. Êîìïàíèéí õóâüöààíû õÿíàëòûí áàãöûã  õóäàëäàí àâñàí òóõàé ìýäýãäýõ

59.1.Õóâüöààò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû ãóðàâíû íýãýýñ äýýø õóâèéã äàíãààðàà áóþó ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí õàìò õóäàëäàí àâñàí áóþó ýçýìøèæ áàéãàà ýòãýýä íü ýíý õýìæýýíèé õóâüöààã õóäàëäàí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 10 õîíîãèéí äîòî𠺺ðèéí áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä¿¿äèéí îâîã, íýð, õàÿã, òóñ á¿ðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû òîî çýðãèéí òàëààðõè ìýäýãäëèéã òóõàéí êîìïàíè áîëîí ¯íýò öààñíû õîðîîíä òóñ òóñ áè÷ãýýð õ¿ðã¿¿ëíý.

 

ÅÑįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíèéí óäèðäëàãà

60 äóãààð ç¿éë. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë

60.1.Êîìïàíèéí ýðõ áàðèõ äýýä áàéãóóëëàãà íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë áàéíà. Íýã õóâü íèéë¿¿ëýã÷òýé êîìïàíèéí õóâüä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí  á¿ðýí ýðõèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷ ººðºº õýðýãæ¿¿ëíý.      
60.2.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë ýýëæèò áîëîí ýýëæèò áóñ áàéíà.
60.3.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò õóðëûã êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí æèë äóóññàíààñ õîéø 4 ñàðûí äîòîð çàðëàí õóðàëäóóëíà. Ýíý õóãàöààíäýýëæèò õóðëûã çàðëààã¿é òîõèîëäîëä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîëã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/- èéí á¿ðýí ýðõ äóóñãàâàð áîëæ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë çàðëàõ á¿ðýí ýðõ õÿíàëòûí çºâëºëä  øèëæèíý.Õÿíàëòûí çºâëºë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã á¿ðýí ýðõ øèëæñýíýýñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòîð çàðëàõ ¿¿ðýãòýé. Õÿíàëòûí çºâëºë ýíý ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýýã¿é òîõèîëäîëä óã êîìïàíèéí àëèâàà íýã õóâü íèéë¿¿ëýã÷ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã çàðëàõûã øààðäàæ ø¿¿õýä õàíäàõ,  ýñõ¿ë ººðºº çàðëàí õóðàëäóóëæ áîëíî. Ýíý òîõèîëäîëä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã çàðëàõ, õóðàëäóóëàõ çàðäëûã êîìïàíè ãàðãàíà.
60.4.Êîìïàíèéíõóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã òóõàéí õóðëààñ ñîíãîãäñîí äàðãà óäèðäàíà.Õýðýâ õóðàë ººð õ¿í ñîíãîîã¿é áîë õóâüöààò êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà íü õóâü  íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã óäèðäàíà.
60.5.Øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/, ýñõ¿ë ñàíàëûí ýðõèéí 10 áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàà÷èëãààð ýýëæèò áóñ õóðëûã ýíý õóóëèéí 62 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó çàðëàí õóðàëäóóëæ áîëíî.

61 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàõ

61.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/, ýñõ¿ë ýíý õóóëèéí 60.3., 62.7.-ä çààñàí  ýòãýýä ãàðãàíà.
61.2.Õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýðò äàðààõü ç¿éëèéã çààíà:
61.2.1.õóðàë õóðàëäóóëàõ ãàçàð, ºäºð áîëîí öàã;
61.2.2.õóðëûí õýëýëöýõ àñóóäàë ;
61.2.3.õóâüöààò êîìïàíèéí  õóâüäõóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëò ãàðãàõ á¿ðòãýëèéí ºäºð;
61.2.4.õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ìýäýãäýõ ºäºð, æóðàì;
61.2.5.õóðàëä áýëòãýõ ÿâöàä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí òàíèëöàæ áîëîõ áè÷èã,  áàðèìòûí æàãñààëò;
61.2.6.ñàíàë àâàõ õóóäñààð ñàíàë àâàõ òîõèîëäîëä ñàíàë àâàõ õóóäñûí àãóóëãà;
61.2.7.ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿ëýýí àâàõ ñ¿¿ë÷èéí ºäºð.

62 äóãààð ç¿éë. Ýýëæèò áóñ õóðàë

62.1.Øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ ýýëæèò áóñ õóðëûã çàðëàí õóðàëäóóëíà.
62.2.Ñàíàëûí ýðõèéí 10 áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä íü, õÿíàí  øàëãàõ  çºâëºë,  òºëººëºí  óäèðäàõ  çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-ä ýýëæèò áóñ õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øààðäëàãà ãàðãàõ ýðõòýé. Øààðäëàãûã áè÷ãýýð ãàðãàíà.
62.3.Øààðäëàãàä óã õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéíîâîã, íýð, ýýëæèò áóñ õóðàë õóðàëäóóëàõ áîëñîí øàëòãààí, õýëýëöýí øèéäâýðëýõ àñóóäàë, øààðäëàãà ãàðãàñàí ýòãýýäèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîîã çààíà.
62.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/  íü ýýëæèò áóñ õóðëûã õóðàëäóóëàõ òóõàé øààðäëàãà õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 10 õîíîãèéí äîòîð õóðàë õóðàëäóóëàõ ýñýõ òàëààð øèéäâýð ãàðãàíà.
62.5.Ãàãöõ¿¿ äàðààõü òîõèîëäîëä ýýëæèò áóñ õóðëûã õóðàëäóóëàõààñ òàòãàëçàõ øèéäâýð ãàðãàõ áºãººä ýíý øèéäâýð, òàòãàëçñàí ¿íäýñëýëèéí òàëààð   øààðäëàãà ãàðãàñàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä äàðóé ìýäýãäýíý :
62.5.1.ýýëæèò áóñ õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øààðäëàãà ãàðãàñàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí ñàíàëûí ýðõ íü íèéò ñàíàëûí ýðõèéí  10 õóâüä õ¿ðýýã¿é;
62.5.2.ýýëæèò áóñ õóðëààð õýëýëöýõýýð ñàíàë áîëãîæ áàéãàà àñóóäàë íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí   õóðëûí á¿ðýí ýðõýä õàìààðàõã¿é.
62.6.Ýíý øèéäâýðèéí òàëààðõè ãîìäëûã ø¿¿õýä ãàðãàæ áîëíî.
62.7.Ýíý õóóëèéí 62.4.-ò çààñàí õóãàöààíä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòýãõ óäèðäëàãà/  øèéäâýð ãàðãààã¿é òîõèîëäîëä øààðäëàãà òàâüñàí ýòãýýä ýýëæèò áóñ õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé áèå äààí øèéäâýð ãàðãàæ áîëíî.Ýíý òîõèîëäîëä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë çºâøººðâºë õóðëûã çàðëàõ, õóðàëäóóëàõòàé õîëáîãäñîí çàðäëûã êîìïàíè õàðèóöàæ áîëíî.
62.8.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/íü õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàñàí òîõèîëäîëä øààðäëàãûã õ¿ëýýí àâñàí ºäðººñ õîéø àæëûí 45 õîíîãèéí  äîòîð õóðëûã õóðàëäóóëíà.Ýíý òîõèîëäîëäõóðàë õóðàëäóóëàõòàé õîëáîãäñîí çàðäëûã êîìïàíè õàðèóöíà.

63 äóãààð ç¿éë. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí á¿ðýí ýðõ

63.1.Äîð äóðäñàí àñóóäëûã çºâõºí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýæ øèéäâýðëýíý:
63.1.1.êîìïàíèéí ä¿ðýìä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ áóþó ò¿¿íèé øèíý÷èëñýí íàéðóóëãûã áàòëàõ;
63.1.2.íèéëýõ, íýãäýõ, õóâààõ áóþó ººð÷ëºõ õýëáýðýýð êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ;
63.1.3.êîìïàíèéí ºðèéã õóâüöààãààð ñîëèõ;
63.1.4.êîìïàíèéí õýëáýðèéã ººð÷ëºõ;
63.1.5.êîìïàíèéã òàòàí áóóëãàõ áîëîí òàòàí áóóëãàõ êîìèññûã òîìèëîõ;
63.1.6.õóâüöààã õóâààõ áóþó íýãòãýõ;
63.1.7.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõ, á¿ðýí ýðõèéã íü õóãàöààíààñ íü ºìíº äóóñãàâàð áîëãîõ;
63.1.8.õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõ, á¿ðýí ýðõèéã íü õóãàöààíààñ íü ºìíº äóóñãàâàð áîëãîõ;
63.1.9.ýíý õóóëèéí 39 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä íü  õóâüöàà, áóñàä  ¿íýò öààñûã òýðã¿¿í ýýëæèíä õóäàëäàí àâàõ ýðõ ýäëýõ ýñýõ;
63.1.10.êîìïàíèéí æèëèéí ¿éë àæèëëàãààíû áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òàëààðõè òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãàðãàñàí ä¿ãíýëòèéã õýëýëöýæ áàòëàõ;
63.1.11.ýíý õóóëèéí àðâàí íýãä¿ãýýð á¿ëýãò çààñàí èõ õýìæýýíèé õýëöëèéã áàòëàõ;
63.1.12.ýíý õóóëèéí àðâàí õî¸ðäóãààð á¿ëýãò çààñàí ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöëèéã áàòëàõ;
63.1.13.ýíý õóóëüä çààñíû äàãóó êîìïàíè ººðèéí õóâüöààãàà õóäàëäàí àâàõûã çºâøººðºõ ;
63.1.14.õýðýâ êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí öàëèí, óðàìøóóëëûí õýìæýýã òîãòîîõ;
63.1.15.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí øèéäâýðýýð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëö¿¿ëýõýýð îðóóëñàí áóñàä àñóóäëóóä;
63.1.16.ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí áóñàä àñóóäëóóä .
63.2.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëã¿é õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë íü ýíý õóóëèéí 63.1 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíààñ ãàäíà äàðààõü  àñóóäëûã õýëýëöýæ øèéäâýðëýíý:
63.2.1.êîìïàíèéí  ¿íýò öààñûã ãàðãàõ;
63.2.2.ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ýðõ õýìæýýã òîãòîîîõ;
63.2.3.êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ çàõèðàë áîëîí õàìòûí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõ, òýäãýýðèéí á¿ðýí ýðõèéã òîãòîîõ, á¿ðýí ýðõèéã íü õóãàöààíààñ  ºìíº äóóñãàâàð áîëãîõ;
63.2.4.ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿íèé öàëèí óðàìøóóëëûã òîãòîîõ ;
63.2.5.êîìïàíèéí æèëèéí ¿éë àæèëëàãààíû áîëîí  ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òàëààð ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãààñ ãàðãàñàí ä¿ãíýëòèéã õýëýëöýí áàòëàõ ;
63.2.6.êîìïàíèéí àóäèòîðûã ñîíãîæ, ãýðýý áàéãóóëàõ;
63.2.7.íîãäîë àøãèéí õýìæýýã òîãòîîæ, òºëºõ æóðìûã áàòëàõ;
63.2.8.ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí äîòîîä çîõèîí áàéãóóëàëòûã áàòëàõ;
63.2.9.êîìïàíèéí ñàëáàð áîëîí òºëººëºã÷èéí ãàçðûã áàéãóóëàõ;
63.2.10.ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó êîìïàíèéí ýä õºðºí㺠áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîäîðõîéëîõ;
63.2.11.ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí áóñàä àñóóäëóóä;
63.2.12.ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà áîëîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëààð õýëýëö¿¿ëýõýýð îðóóëñàí áóñàä àñóóäëóóä.

64 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ

64.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýæ áàéãàà àñóóäëûã ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýðëýõýä ýíãèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä ýíý õóóëèéí 35 äóãààð ç¿éë, äàâóó ýðõèéí õóâüöàà ýçýìøèã÷èä ýíý õóóëèéí 36 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó ñàíàëûí ýðõ ýäýëíý.
64.2.Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë íýã õóâüöàà ñàíàëûí íýã ýðõòýé áàéíà.
64.3.Ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýðëýõ àñóóäàë á¿ðýýð ñàíàë ºãºõ ýðõòýé. Õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäàë òóñ á¿ðýýð ñàíàëûí ýðõòýé áàéõ õóâüöààíû òºðëèéã òîäîðõîéëíî.
64.4.Ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí  ä¿ðýìä ýíý ç¿éëä çààñíààñ äýýã¿¿ð õýìæýý  òîãòîîãîîã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ çºâëºë/-èéí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõîîñ áóñàä àñóóäëûã õóðàëä ñàíàëûí ýðõòýé îðîëöîæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí îëîíõîîð øèéäâýðëýíý. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-èéí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõäîî íýð äýâøèã÷äýýñ õàìãèéí îëîí ñàíàë àâñàí õ¿íèéã ñîíãîíî.
64.5.Ýíý õóóëèéí 63.1.1-63.1.6, 63.1.12-ä çààñàí àñóóäëûã õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí  ñàíàëûí äèéëýíõ îëîíõîîð  øèéäâýðëýíý. Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð ýäãýýð àñóóäëûã øèéäâýðëýõ ñàíàëûí òîîã ýíý õýñýãò çààñíààñ äýýã¿¿ð òîãòîîæ áîëíî.
64.6.Õýëýëöýõ àñóóäëûí îíöëîãîîñ øàëòãààëàí çàðèì àñóóäëûí õýëýëöýõ æóðìûã êîìïàíèéí ä¿ðýìä òóñãàéëàí òîãòîîæ áîëíî.
64.7.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë íü õýëýëöýõ àñóóäàëä îðîîã¿é àñóóäëûã õýëýëöýæ áîëîõã¿é. Øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë ýíý õóóëèéí 67 äóãààð ç¿éëä çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä õýëýëöýõ àñóóäëûã íýìæ îðóóëàõ æóðìûã êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààæ áîëíî. 

65 äóãààð ç¿éë. Õóðàëä îðîëöîõ ýðõ

65.1.Õóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëòûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-ººñ òîãòîîñîí á¿ðòãýëèéí ºäðººð òàñàëáàð áîëãîí êîìïàíèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷äèéí á¿ðòãýëèéã õºòëºõ ýðõ á¿õèé ýòãýýä ãàðãàí õóðàë çàðëàñàí ýòãýýäýä õ¿ðã¿¿ëíý.
Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä  á¿ðòãýëèéí ºäðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàõ ¿åä òîãòîîõ áºãººä ýíý ºäºð íü õóðàë õóðàëäàõ ºäðººñ 45 õîíîãîîñ ºìíº áàéæ áîëîõã¿é. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí õóâüä  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë áîëîõ ºäºð íü á¿ðòãýëèéí ºäºð áîëíî.
65.2.Õóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëò íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷ á¿ðèéí îâîã íýð, õàÿã, ò¿¿íèé ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîîíû òàëààðõè ìýäýýã àãóóëñàí áàéíà.
65.3.Êîìïàíè íü õóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëòûã êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 10 áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèã÷ ýòãýýäýä øààðäñàí òîõèîëäîëä ò¿¿íä òàíèëöóóëàõ ¿¿ðýãòýé.
65.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí á¿ðòãýëèéã ýðõëýõ ýðõ á¿õèé ýòãýýäèéí áè÷ãýýð èð¿¿ëñýí çºâøººðëèéã ¿íäýñëýí õóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí á¿ðòãýëä ººð÷ëºëò îðóóëíà.

66 äóãààð ç¿éë. Õóðëûí çàð ìýäýýã õ¿ðãýõ

66.1.Õóðàë çàðëàã÷ ýòãýýä íü õóðëûí òóõàé çàð ìýäýýã õóðàëä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä ìýäýýëýõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.
66.2.Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí  õóðëûí çàð ìýäýýã õ¿ðãýõ æóðàì, õóãàöààã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîæ áîëíî.
Õóâüöààò êîìïàíèéí õóðëûí çàð ìýäýýã õ¿ðãýõ æóðìûã ¯íýò öààñíû õîðîî òîãòîîæ áîëíî.
66.3.Õóðëûí òóõàé çàð ìýäýýíä êîìïàíèéí îíîîñîí íýð, áàéðøèë, õóðàë õèéõ ºäºð, öàã, ãàçàð, á¿ðòãýëèéí ºäºð, õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäàë áîëîí ãàðãàõ øèéäâýðèéí òºñºë, ò¿¿íòýé õîëáîãäîõ áè÷èã áàðèìòòàé òàíèëöàõ æóðàì çýðýã ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí áóñàä ìýäýýëëèéã òóñãàñàí áàéíà.
Ñàíàë àâàõ õóóäñààð ñàíàëûã óðüä÷èëàí àâàõ òîõèîëäîëä ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿ëýýí àâàõ ãàçàð, ñ¿¿ë÷èéí õóãàöààã òóñãàéëàí ìýäýýëíý.
66.4.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä äàðààõü áè÷èã áàðèìòûã òàíèëöóóëíà:
66.4.1.êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí æèëèéí òàéëàí;
66.4.2.ñàíõ¿¿ãèéí æèëèéí òàéëàíãèéí òàëààðõè àóäèòîðûí ä¿ãíýëò;
66.4.3.ñàíõ¿¿ãèéí ºìíºõ æèëä õèéãäñýí ñîíèðõëûí  çºð÷èë á¿õèé õýëöë¿¿ä, òýäãýýð íü ýíý õóóëèéí àðâàí õî¸ðäóãààð á¿ëýãò çààñàí æóðìûí äàãóó õèéãäñýí òóõàé àóäèòîðûí ä¿ãíýëò;
66.4.4.êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-èéí ãèø¿¿äýä íýð äýâøñýí õ¿íèé òóõàé òàíèëöóóëãà;
66.4.5.êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä¿¿ä, òýäãýýðèéí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîî;
66.4.6.êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë, ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí çàðäàë, öàëèí óðàìøóóëàë;
66.4.7.õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä áèçíåñèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàí;
66.4.8.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí õýëýëöýõ àñóóäàëòàé õîëáîãäñîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí çàéëøã¿é ìýäýõ ¸ñòîé áóñàä ìýäýýëýë.
66.5.Êîìïàíè íü õóðàë õèéõ òóõàé ìýäýãäýë ãàðãàñàí ºäðººñ ýõëýí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä äýýðõ áè÷èã áàðèìòòàé òàíèëöàõ áîëîìæèéã õàíãàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.

67 äóãààð ç¿éë. Õóðëûí õýëýëöýõ àñóóäàëäñàíàë îðóóëàõ

67.1.Ñàíàëûí ýðõ á¿õèé ýíãèéí õóâüöààíû 5-ààñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ýýëæèò õóðàë õóðàëäàõààñ àæëûí 45 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîãèéí ºìíº õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûí òàëààð íýìýëò ñàíàë ãàðãàõ, êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë, ýñõ¿ë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿íä íýð äýâø¿¿ëýõ ýðõòýé.
67.2.Íýìýëò ñàíàëàà áè÷ãýýð ãàðãàõ áºãººä ò¿¿íä ãàðãàæ áàéãàà ñàíàë, ò¿¿íèé øàëòãààí, ñàíàë îðóóëæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí îâîã, íýð, ò¿¿íèé ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîîã òóñãàíà. Õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿íä íýð äýâø¿¿ëæ áàéâàë íýð äýâøèã÷èéí îâîã, íýð /õýðýâ êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷ áîë ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîî/, äýâø¿¿ëæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí îâîã, íýð, ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîîã òóñãàñàí ìýäýãäëèéã áè÷ãýýð ãàðãàíà. Óã ìýäýãäýëä íýð äýâø¿¿ëæ áàéãàà øàëòãààíàà çààæ áîëíî.
67.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà / íü ãàðãàñàí íýìýëò ñàíàëûã äîð äóðäñàíààñ áóñàä òîõèîëäîëä õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûí æàãñààëòàíä  óã ñàíàëûã õ¿ëýýí àâñàíààñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòîð áàãòààí  îðóóëàõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý:
67.3.1.ñàíàë ãàðãàã÷ íü ýíý õóóëèéí 67.1.-ä çààñàí áîëçîëûã õàíãààã¿é;
67.3.2.ýíý õóóëèéí 67.2.-ò çààñàí ìýäýýëëèéã á¿ðýí òóñãààã¿é.
67.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/ íü íýìýëò ñàíàëûã ýýëæèò õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûí æàãñààëòàä îðóóëàõ íýð äýâøèã÷èéã á¿ðòãýõýýñ  òàòãàëçñàí áîë ýíý òóõàé ¿íäýñëýë á¿õèé òàéëáàðûã øèéäâýð ãàðñàíààñ õîéø àæëûí 3 õîíîãèéí äîòîð ñàíàë ãàðãàñàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä õ¿ðã¿¿ëíý. Ýíý øèéäâýðèéí òàëààð ñàíàë ãàðãàã÷ ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàæ áîëíî.
67.5.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë õóðàëäóóëàõ òóõàé øèéäâýð ãàðñíààñ õîéø õóðëûí òîâä ººð÷ëºëò îðóóëàõûã õîðèãëîíî.

68 äóãààð ç¿éë. Õóðëûí òîîëëîãûí êîìèññ

68.1.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä òîîëëîãûí êîìèññûã êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë òîìèëîí àæëóóëíà. Òîîëëîãûí êîìèññûí ¿¿ðãèéã õºíäëºíãèéí ãóðàâäàã÷  ýòãýýäýýð ã¿éöýòã¿¿ëýõýýð  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààñ òîãòîîæ áîëíî.
68.2.Õýëýëöýõ àñóóäàëòàé øóóä õîëáîîòîé êîìïàíèéí àëáàí òóøààëòàí áîëîí  ýäãýýð õ¿ì¿¿ñòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéã õóðëûí òîîëëîãûí êîìèññûí ãèø¿¿íýýð òîìèëîõûã õîðèãëîíî.
68.3.Õóðëûí òîîëëîãûí êîìèññ äàðààõü ¿¿ðýã õ¿ëýýíý:
68.3.1.õóðëûí èðö /êâîðóì/-ûã òîãòîîæ õóðëûí äàðãàä ìýäýýëýõ;
68.3.2.òóõàéí õóðëûí õýëýëöýõ àñóóäàë á¿ðýýð îðîëöîã÷ ýòãýýä á¿ðèéí ñàíàëûí ýðõèéí õýìæýýã òîãòîîõ;
68.3.3.õóâü  íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðîëöîæ  ñàíàë ºãºõ ýðõýý õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîí ãàðàõ àñóóäàëä òàéëáàð ºãºõ;
68.3.4.ñàíàë ºãºõ æóðìûã òàéëáàðëàõ;
68.3.5.ñàíàë ºãºõ æóðàì áîëîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàë ºãºõ ýðõèéã õàíãàõ;
68.3.6.ñàíàë õóðààëòûã ñàíàë àâàõ õóóäñààð ÿâóóëæ áàéãàà òîõèîëäîëä ñàíàë àâàõ õóóäñûã òîîëæ, õ¿ëýýí àâàõ;
68.3.7.ñàíàë õóðààëòûí ä¿íã òîîëæ ýíý òóõàé òýìäýãëýë õºòëºõ;
68.3.8.ñàíàë òîîëæ ñàíàë õóðààëòûí ä¿íã íýãòãýæ ä¿íãèéí òóõàé øèéäâýð ãàðãàí òîîëëîãûí êîìèññûí äàðãà ãàðûí ¿ñýã çóðæ /òîîëëîãûí êîìèññûí äàðãà íü òîîëëîãûí ¿ð ä¿íãèéí ¿íýí çºâèéã õàðèóöíà/  õóðàëä òàíèëöóóëàõ;
68.3.9.ñàíàë àâàõ õóóäñûã êîìïàíèéí àðõèâò õàäãàëóóëàõààð øèëæ¿¿ëýõ.
68.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëººñ õóðëûí òîîëëîãûí êîìèññò õóðàë õèéõòýé õîëáîãäñîí áóñàä ¿¿ðãèéã õàðèóöóóëæ áîëíî.

69 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóðàëä îðîëöîõ æóðàì

69.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü õóðàëä ººðèéí áèåýð áóþó Èðãýíèé õóóëüä çààñíû äàãóó áè÷ãýýð îëãîñîí èòãýìæëýëèéí ¿íäñýí äýý𠺺ð ýòãýýäýýð òºëººë¿¿ëýí îðîëöîæ áîëíî.
69.2.Һ뺺ëæ îðîëöîõ ýòãýýä ýíý òóõàéãàà òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëä õóðàë ýõëýõýýñ ºìíº ìýäýãäýíý. Һ뺺ëºõ òóõàé èòãýìæëýë íü ãàãöõ¿¿ òóõàéí õóðàëä õ¿÷èíòýé. Õóðàë  õîéøèëñîí áîëîâ÷ òóõàéí õóðëààð õýëýëöýõýýð òîâëîñîí àñóóäàë ººð÷ëºã人ã¿é òîõèîëäîëä èòãýìæëýë äàðààãèéí õóðàëä õ¿÷èíòýé áàéíà.
69.3.Ñàíàë àâàõ õóóäñààð ñàíàëàà èð¿¿ëñýí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéã õóðàëä îðîëöñîíä òîîöíî.
69.4.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä á¿ðòãýëèéí ºäðººñ õîéø õóâüöààãàà áóñäàä øèëæ¿¿ëñýí ýòãýýä, øèíý ýçýìøèã÷ ýòãýýäýä õóðàëä îðîëöîõ èòãýìæëýë îëãîõ,  ýñõ¿ë óã øèíý ýçýìøèã÷  ýòãýýäèéí ºãñºí çààâðûí  äàãóó ñàíàë ºã÷ áîëíî.
69.5.Êîìïàíèéí õóâüöààã õýä õýäýí ýòãýýä äóíäàà õýñãýýð ºì÷èëæ áàéãàà òîõèîëäîëä õóðàëä îðîëöîæ ñàíàë ºãºõ ýðõèéã äóíäàà õýñãýýð ºì÷ëºã÷äèéí õàðèëöàí òîõèðîëöñîíîîð òýäíèéã õýí íýã íü, ýñõ¿ë òýäíèé õàìòûí òºëººëºã÷ õýðýãæ¿¿ëíý. Ýäãýýð ýòãýýäèéí òºëººëºí îðîëöîõ ýðõèéã Èðãýíèé õóóëüä çààñíû äàãóó áàòàëãààæóóëñàí áàéíà.

70 äóãààð ç¿éë. Õóðëûí èðö /êâîðóì/, õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ

70.1.Êîìïàíèéí ñàíàëûí ýðõòýé õóâüöààíû 50-èàñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä õóðàëä îðîëöñîíîîð õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð èðöèéí õóâèéã ýíý ç¿éëä çààñíààñ äýýã¿¿ð òîãòîîæ áîëíî.
70.2.Ýíý õóóëèéí 70.1.-ä çààñàí õóâü õ¿ðýýã¿é áîë õóðëûã õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ ãýæ ¿çýæ äàõèí õóðàëäàõ ºäðèéã òîâëîíî.Õàðèí õîéøëîãäñîí õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäëûã ººð÷èëæ ¿ë áîëíî.
70.3.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð èë¿¿ ºíäºð õóâü òîãòîîãîîã¿é áîë  ñàíàëûí ýðõèéí 20 áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä õóðàëä îðîëöñîíîîð õîéøëîãäñîí õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.
70.4.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð èë¿¿ ºíäºð õóâü òîãòîîãîîã¿é áîë ýíý õóóëèéí 63.1.1-63.1.6-ä çààñàí àñóóäëûã õýëýëöýõ õîéøëîãäñîí õóðàë íü ñàíàëûí ýðõèéí ãóðàâíû íýãýýñ  äîîøã¿é õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä îðîëöñîíîîð õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.
70.5.Õîéøëîãäñîí õóðëûã  àæëûí 20 õîíîãèéí äîòîð õóðàëäóóëíà. Óã õóðàë õóðàëäàõààñ àæëûí 7 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîãèéí ºìíº õîéøëîãäñîí õóðàë áîëîõ ãàçàð, ºäºð, öàãèéã äàõèí ìýäýýëíý.
70.6.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä õîéøëîãäñîí õóðàëä á¿ðòãýëèéí ºäðèéã ººð÷ëºõã¿é.
70.7.Ò¿ð¿¿÷èéí õóðàëä èð¿¿ëñýí ñàíàëûã õîéøëîãäñîí õóðëûí èðö, ñàíàë õóðààëòûí ä¿íä òîîöíî.
70.8.Õîéøëîãäñîí õóðàë íü àæëûí 20 õîíîãèéí äîòîð õóðàëäàæ ÷àäàõã¿é áîë øèíýýð õóðàë çàðëàõ áºãººä èðö /êâîðóì/ -èéã ýíý õóóëèéí 70.1.-ä çààñíààð òîãòîîíî.

71 ä¿ãýýð ç¿éë. Ñàíàë àâàõ õóóäàñ

71.1.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí ñàíàëûã ñàíàë àâàõ õóóäñààð àâàõ áºãººä õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíè íü ýíý àðãûã õýðýãëýæ áîëíî.
71.2.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä õóðëûí øèéâýðò ºãºõ ñàíàëàà ñàíàë àâàõ õóóäñàíä òýìäýãëýí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/-èéí òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó òîîëëîãûí êîìèññò èð¿¿ëíý.
71.3.Ñàíàë àâàõ õóóäñûí àãóóëãà, çàãâàðûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðëàãà/ áàòàëíà. Ñàíàë àâàõ õóóäñàíä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
71.3.1.êîìïàíèéí îíîîñîí íýð;
71.3.2.õóðàë õèéõ ãàçàð, ºäºð, öàã;
71.3.3.õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí íýð, ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîî;
71.3.4.ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýðëýõ àñóóäëûí òîìú¸îëîë, ñîíãóóëüä îðîëöîõ íýð äýâøèã÷èéí îâîã íýð;
71.3.5.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõîä õýðýãëýõ ñàíàë õóðààõ àðãûí íýð /åðäèéí, êóìóëÿòèâ/;
71.3.6.àñóóäàë á¿ðýýð åðäèéí æóðìààð ñàíàëàà ºãºõºä "çºâøººðñºí", "òàòãàëçñàí", "ò¿äãýëçñýí" àëèí áîëîõûã òýìäýãëýñýí ñàíàëûí õóóäñûã, ñîíãóóëüä êóìóëÿòèâ àðãààð ñàíàë ºãºõºä óã àðãûí òóõàé òàéëáàð á¿õèé   òóõàéí íýð äýâøèã÷èä ºãºõ ñàíàëûí òîîã òóñ òóñ òýìäýãëýñýí ñàíàëûí õóóäñûã õýðýãëýíý.

72 äóãààð ç¿éë. Ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿÷èíòýéä òîîöîõ

72.1.Ñàíàë àâàõ õóóäñààð ºãñºí ñàíàëûã äàðààõü òîõèîëäîëä õ¿÷èíòýéä òîîöíî:
72.1.1.åðäèéí æóðìààð ñàíàë ºãºõ àñóóäàëä ñàíàë ºãºõ õóâèëáàðûí çºâõºí íýãèéã òýìäýãëýñýí;
72.1.2.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿äèéã åðäèéí æóðìààð ñàíàë õóðààæ ñîíãîõ òîõèîëäîëä íýð äýâøèã÷èéí òºëºº ºãñºí çºâøººðñºí ñàíàë íü ñîíãîãäîõ ãèø¿¿äèéí òîîíîîñ èë¿¿ã¿é áàéõ;
72.1.3.íýð äýâøèã÷èéí òºëºº ºãºõ ñàíàëàà êóìóëÿòèâ àðãààð ñàíàë õóðààæ ñîíãîõ òîõèîëäîëä  òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿íä íýð äýâøèã÷ á¿ðä ºãñºí ñàíàëûí òîîíû íèéëáýð íü òóõàéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí ñàíàëûí ýðõèéí òîîíû íèéò ä¿íãýýñ èë¿¿ã¿é áàéõ áºãººä ñàíàëûí ýðõèéí òîîíû íèéò ä¿í íü òóõàéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí ýçýìøèæ áàéãàà ñàíàëûí ýðõòýé ýíãèéí õóâüöààíû òîîã ñîíãîãäîõ ãèø¿¿íèé òîîãîîð ¿ðæ¿¿ëñýíòýé òýíö¿¿ áàéíà.
72.2.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí áóñàä óäèðäëàãûí áàéãóóëëàãûí ãèø¿¿íèéã ñîíãîõîîñ áóñàä òîõèîëäîëä ñàíàë ºãºõ õóâèëáàðûí çºâõºí íýãèéã íü òýìäýãëýñýí áàéíà.
 

73 äóãààð ç¿éë.Ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä øèéäâýð ãàðãàõ

73.1.Õóâüöààò êîìïàíè íü õóðëûí á¿ðýí ýðõýä õàìààðàõ àñóóäëûã õóðàë õóðàëäóóëàõã¿éãýýð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýýñ ý÷íýý ñàíàë õóðààëò ÿâóóëàõ çàìààð øèéäâýðëýæ áîëíî. Ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûã ñàíàë àâàõ õóóäñûã àøèãëàí ÿâóóëíà.
Ýýëæèò õóðëûã ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð îðëóóëæ ¿ë áîëíî.
73.2.Ý÷íýý ñàíàë õóðààëò ÿâóóëàõ øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë ãàðãàíà. Ý÷íýý ñàíàë õóðààëò ÿâóóëàõ òóõàé øèéäâýðò äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
73.2.1.ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýðëýõ àñóóäëóóä;
73.2.2.ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéã òîäîðõîéëîõ  á¿ðòãýëèéí ºäºð;
73.2.3.ñàíàë àâàõ õóóäñûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä õ¿ðã¿¿ëýõ õóãàöàà;
73.2.4.ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿ëýýí àâàõ ñ¿¿ë÷èéí ºäºð;
73.2.5.ñàíàë àâàõ õóóäñûí àãóóëãà áîëîí çàãâàð;
73.2.6.ý÷íýý ñàíàë õóðààëò ÿâóóëàõòàé õîëáîãäóóëàí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä òàíèëöóóëàõ, áè÷èã áàðèìòûí æàãñààëò ýäãýýðòýé òàíèëöàõ áîëîìæ, ãàçàð.
73.3.Ý÷íýý ñàíàë õóðààëòàä îðîëöîõ ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéã ýíý õóóëèéí 65, 69 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó òîäîðõîéëíî.
73.4.Ñàíàë àâàõ õóóäñàíä ýíý õóóëèéí 71.3.1, 71.3.3, 71.3.4, 71.3.5, 71.3.6-ä çààñàí ìýäýýëëèéã òóñãàõûí çýðýãöýý ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿ëýýí àâàõ ñ¿¿ë÷èéí ºäðèéã çààñàí áàéíà.
73.5.Õóâüöààò  êîìïàíèéí õóâüä ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûí ñàíàë àâàõ õóóäñûã ò¿¿íèéã ýðã¿¿ëæ õ¿ëýýí àâàõ ñ¿¿ë÷èéí ºäðººñ àæëûí 30 áà ò¿¿íýýñ äýýø õîíîãèéí ºìíº õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä òàðààíà.
73.6.Íèéò ñàíàëûí ýðõèéí 50-èàñ äýýø õóâèéã ýçýìøèã÷èä ñàíàëàà èð¿¿ëñíýýð ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûã õ¿÷èíòýéä òîîöíî. Ñàíàëàà èð¿¿ëñýí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí îëîíõîîð òóõàéí àñóóäëûã øèéäâýðëýíý.
73.7.Ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð èð¿¿ëñýí ñàíàëûã òîîëîõ, ä¿íã ãàðãàõ àæëûã ýíý õóóëèéí 68 äóãààð ç¿éëä çààñàí ýðõ, ¿¿ðýã á¿õèé òîîëëîãûí êîìèññ çîõèîí áàéãóóëíà.
73.8.Òîîëëîãûí êîìèññ íü ñàíàë àâàõ õóóäñûã õ¿ëýýí àâñàí ñ¿¿ë÷èéí ºäðººñ õîéø àæëûí Ç õîíîãèéí äîòîð ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûí ä¿íãèéí òóõàé òàéëàí ãàðãàæ òîîëëîãûí êîìèññûí äàðãà ãèø¿¿ä ãàðûí ¿ñýã çóðæ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëä õ¿ëýýëãýí ºãíº.
73.9.Ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûí ä¿íãèéí òóõàé òàéëàíä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
73.9.1.ñàíàë àâàõ õóóäñûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä òàðààñàí ºäºð;
73.9.2.ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð øèéâýðëýõ àñóóäëóóä;
73.9.3.ñàíàë èð¿¿ëñýí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí íýðñèéí æàãñààëò, ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû òîî;
73.9.4.øèéäâýðëýõ àñóóäàë á¿ðýýð ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ºãñºí ñàíàëûí íèéò òîî;
73.9.5.ý÷íýý ñàíàë õóðààëòûí ä¿í;
73.9.6.ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð ãàðãàñàí øèéäâýð.
73.10.Òîîëëîãûí êîìèññûí òàéëàíã ¿íäýñëýí ãàðãàñàí øèéäâýðèéã òàéëàí õ¿ëýýí àâñíààñ õîéø àæëûí 7 õîíîãèéí äîòîð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä ìýäýýëíý.

74 ä¿ãýýð ç¿éë.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí òýìäýãëýë

74.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë äóóññàíààñ õîéø àæëûí 15 õîíîãèéí äîòîð õóðëûí òýìäýãëýëèéã ãàðãàõ áºãººä õóðëûí äàðãà ãàðûí ¿ñãýý çóðíà. Õóðëûí òýìäýãëýëèéí ¿íýí çºâèéã õóðëûí äàðãà õàðèóöíà.
74.2.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí  òýìäýãëýë äàðààõü ìýäýýëëèéã àãóóëñàí áàéíà:
74.2.1.õóðàë áîëñîí îí, ñàð, ºäºð, ãàçàð,öàã;
74.2.2.õóðëûí äàðãûí îâîã, íýð;
74.2.3.õóðëààð õýëýëöñýí àñóóäëóóä;
74.2.4.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí ýðõèéí òîî, õóðëûí èðö;
74.2.5.ñàíàë àâàõ õóóäàñ õýðýãëýñýí áîë óã õóóäàñíû çàãâàð;
74.2.6.õóðëààð øèéäâýðëýñýí àñóóäàë òóñ á¿ðýýð çºâøººðñºí ,  òàòãàëçñàí , ò¿äãýëçñýí ñàíàëûí òîî, ãàðñàí øèéäâýðèéí á¿ðýí òîìü¸îëîë.
74.3.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí òýìäýãëýëä àëäàà ãàðñàí íü óã õóðëûí øèéäâýðèéã õ¿÷èíã¿é áîëãîõ ¿íäýñ áîëîõã¿é.
74.4.Õÿçãààëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí ñàíàë õóðààëòûí ä¿í, ãàðñàí øèéäâýðèéã òóõàéí õóðàë äýýð çàðëàí ìýäýãäýíý. Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí áîëîí ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð ãàðñàí øèéäâýðèéã òóõàéí õóðàë äýýð, ýñõ¿ë õóðàë äóóññàíû äàðàà ñàíàë õóðààëòûí ä¿í, ãàðñàí øèéäâýðèéã õ¿ðã¿¿ëýõ çàìààð ìýäýãäýíý. 

75äóãààð ç¿éë. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë

75.1.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí ÷ºëººò öàãò êîìïàíèéí ýðõ áàðèõ áàéãóóëëàãà íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áàéíà.
75.2.Õóâüöààò êîìïàíè íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéõ áºãººä õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëã¿é áàéæ áîëíî.
75.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí òîîã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîíî.Õóâüöààò êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë íü 9 áà ò¿¿íýýñ äýýø ãèø¿¿íòýé áàéíà.
75.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿í íü êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷ áèø áàéæ áîëíî.

76 äóãààð ç¿éë. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí á¿ðýí ýðõ

76.1.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë íü ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí á¿ðýí ýðõýä õàìààðóóëñíààñ áóñàä  äàðààõü á¿ðýí ýðõèéã õýðýãæ¿¿ëíý:
76.1.1.êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí ÷èãëýëèéã òîãòîîõ;
76.1.2.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò áîëîí ýýëæèò áóñ õóðëûã çàðëàí õóðàëóóëàõ;
76.1.3.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýõ àñóóäàë, ñàíàëûí ýðõòýé õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéã òîäîðõîéëîõ á¿ðòãýëèéí ºäºð áîëîí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûã õóðàëäóóëàõòàé õîëáîãäîõ áóñàä àñóóäëûã øèéäâýðëýõ;
76.1.4.êîìïàíèéí çàðëàñàí õóâüöààíû  òºðºë áîëîí õýìæýýíä áàãòààí õóâüöàà ãàðãàõ;
76.1.5.êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí õóâüöààíä õàìààðàõ áîëîí áóñàä ¿íýò öààñ ãàðãàõ;
76.1.6.ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó ýä õºðºíãèéí áîëîí ýä õºðºíãèéí ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òîãòîîõ;
76.1.7.ººðèéí ãàðãàñàí õóâüöàà, áóñàä ¿íýò öààñûã  õóäàëäàí àâàõ áóþó ýðã¿¿ëýí àâàõ;
76.1.8.êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûã ñîíãîõ, ººð÷ëºõ, ò¿¿íèé á¿ðýí ýðõèéã òîãòîîõ;
76.1.9.êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãàòàé áàéãóóëàõ ãýðýýíèé íºõöºë òýäãýýðò îëãîõ øàãíàë, óðàìøóóëàë, õàðèóöëàãûí õýìæýýã òîãòîîõ;
76.1.10.êîìïàíèéí àóäèòîðûã ñîíãîæ ò¿¿íòýé õèéõ, ãýðýýíèé íºõöºëèéã òîãòîîõ;
76.1.11.êîìïàíèéí æèëèéí ¿éë àæèëëàãààíû áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òàëààð ä¿ãíýëò ãàðãàõ;
76.1.12.êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë íîãäîë àøãèéí õýìæýý áîëîí ò¿¿íèéã òºëºõ æóðìûã òîäîðõîéëîõ;
76.1.13.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ¿éë àæèëëàãààíû æóðìûã áàòëàõ;
76.1.14.êîìïàíèéí ñàëáàð áîëîí òºëººëºã÷èéí ãàçàð áàéãóóëàõ;
76.1.15.êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõ òàëààð  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí øèéäâýðèéí òºñëèéã áýëòãýõ, ãàðãàñàí øèéäâýðèéã  õýðýãæ¿¿ëýõ;
76.1.16.ýíý õóóëèéí àðâàí íýãä¿ãýýð á¿ëýãò çààñíû äàãóó èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéõ çºâøººðºë îëãîõ;
76.1.17.ýíý õóóëèéí àðâàí õî¸ðäóãààð á¿ëýãò òîäîðõîéëñîí ñîíèðõëûí çºð÷èë á¿õèé ýòãýýäòýé õýëöýë õèéõ çºâøººðºë îëãîõ;
76.1.18.ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí áóñàä àñóóäëóóä.
76.2.Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ýíý õóóëèéí 76.1.6., 76.1.10., 76.1.17.-ä çààñàí àñóóäëûã õýëýëöýí øèéäâýðëýõýä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õàðààò áóñ ãèø¿¿ä îðîëöîæ ñàíàëàà ºãíº. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õàðààò áóñ ãèø¿¿í ãýæ ººðºº, ýñõ¿ë ýõíýð, íºõºð, ýöýã, ýõ, õ¿¿õýä, òºðñºí àõ ä¿¿, áîëîí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä íü ñ¿¿ëèéí 3 æèëèéí õóãàöààíä òóõàéí êîìïàíèä , ýñõ¿ë ò¿¿íèé õàðààò  áîëîí îõèí êîìïàíè  ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààë ýðõýëæ áàéãààã¿é õ¿íèéã òîîöíî.

77 äóãààð ç¿éë. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéã ñîíãîõ, ãèø¿¿äèéí á¿ðýí ýðõèéã õóãàöààíààñ íü ºìíº äóóñãàâàð áîëãîõ

77.1.Ýíý õóóëü áóþó êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò õóðëààð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã ñîíãîíî. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèé á¿ðýí ýðõèéã õóãàöààíààñ ºìíº äóóñãàâàð áîëãîñîí òîõèîëäîëä õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò áóñ õóðëààð ãèø¿¿íèéã íºõºí ñîíãîæ áîëíî. Ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é òîõèîëäîëä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí á¿ðýí ýðõèéí õóãàöàà äàðàà æèëèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë õèéõ ºäðººð äóóñãàâàð áîëíî.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã óëèðóóëàí ñîíãîæ áîëíî.
77.2.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò áóñ õóðëûí øèéäâýðýýð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèé á¿ðýí ýðõèéã õóãàöààíààñ íü ºìíº äóóñãàâàð áîëãîæ áîëíî. Õýðýâ òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéã êóìóëÿòèâ àðãààð ñîíãîñîí áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéã çºâõºí á¿ðýí  á¿ðýëäýõ¿¿íýýð íü õóãàöààíààñ íü ºìíº á¿ðýí ýðõèéã íü äóóñãàâàð áîëãîæ áîëíî. 
77.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿í íü õóâü õ¿í áàéíà.
77.4.Õóâüöààò êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéã ñàíàë õóðààõ êóìóëÿòèâ àðãààð ñîíãîíî.Ýíý àðãûã õýðýãëýõýä ýíãèéí õóâüöàà òóñ á¿ð ñîíãîãäîõ ãèø¿¿äèéí òîîòîé òýíöýõ ñàíàëûí ýðõòýé áàéõ áºãººä õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ººðèéí õóâüöààíä íîãäîõ ñàíàëàà á¿ãäèéã íü íýã õ¿íä, ýñõ¿ë õýä õýäýí õ¿íä õóâààí ºãºõ ýðõòýé.
77.5.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë óäààí õóãàöààãààð ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëæ ÷àäàõã¿é áîëñîí, ýñõ¿ë íàñ áàðñàí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã îðëîõ ýòãýýäèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë íºõºí ñîíãóóëü ÿâóóëàõ õ¿ðòýë ò¿ð òîìèëæ áîëíî.

78 äóãààð ç¿éë. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà

78.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë  òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äýýñ íèéò ãèø¿¿äèéí îëîíõèéí ñàíàëààð ñîíãîíî.
78.2. Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààã çîõèîí áàéãóóëæ, ò¿¿íèé õóðëûã õóðàëäóóëàõ, õóðàë äàðãàëàõ, õóðëûí òýìäýãëýëèéã  õºòë¿¿ëýõ, õÿíàëò òàâèõ  ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýíý.
78.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãûã ò¿ð ýçã¿éä ò¿¿íèé ¿¿ðãèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãûí òîìèëñîí, ýñõ¿ë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí øèéäâýðëýñýí   àëü íýã ãèø¿¿í ã¿éöýòãýíý.
78.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà íü ¿éë àæèëëàãààíû æóðìààð òîãòîîñîí ýðõ õýìæýýíèé äîòîð êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ ãýðýý áàéãóóëàõ áîëîí êîìïàíèéí ýðõ àøãèéã òºëººëºõ çýðãýýð êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ èòãýìæëýëã¿éãýýð ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëíà.

79 ä¿ãýýð ç¿éë. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðàë

79.1.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëûã ñàðä íýã óäàà õóðàëäóóëíà, øààðäëàãàòàé ãýæ ¿çâýë íýìýëò õóðàëäààí õèéæ áîëíî. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëûí øèéäâýð íü òîãòîîë áàéíà. Òîãòîîëä äàðãà ãàðûí ¿ñýã çóðíà.
79.2.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà, ò¿¿íèé ãèø¿¿ä, êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí áóñàä ýòãýýäèéí ñàíàà÷èëãà øààðäëàãààð õóðàëäóóëíà. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë ¿éë àæèëëàãààíûõàà æóðìûã òîãòîîæ áàòàëíà.
Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë ý÷íýý ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýð ãàðãàæ áîëíî.
79.3.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí äèéëýíõ  îëîíõè îðîëöñîíîîð õóðàë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.Êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òóñãàéëàí ºíäºð õóâü òîãòîîãîîã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ãèø¿¿äèéí äèéëýíõ  îëîíõèéí ñàíàëààð øèéäâýð õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî.Ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñíû äàãóó õýðýâ òóõàéí øèéäâýðëýæ áàéãàà àñóóäëààð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí çàðèì ãèø¿¿í ñàíàë ºãºõ ýðõã¿é áàéâàë øèéäâýðèéã ñàíàëûí ýðõòýé òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí  äèéëýíõ  îëîíõèéí ñàíàëààð øèéäâýðëýíý.
Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí òîî íü òîãòîîñîí íèéò ãèø¿¿äèéí òîîíîîñ õî¸ð äàõèí áàãà áîëñîí òîõèîëäîëä êîìïàíè íü ãóðâàí ñàðûí äîòîð òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéã ñîíãîõîîð õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò áóñ õóðëûã õóðàëäóóëíà.
Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðàëä àëèâàà àñóóäëûã øèéäâýðëýõýä ãèø¿¿ä á¿ð ñàíàëûí íýã ýðõòýé áàéíà.
Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí ñàíàë òýíöñýí òîõèîëäîëä äàðãûí ñàíàëààð àñóóäëûã øèéäâýðëýõýýð êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ¿éë àæèëëàãààíû æóðàìä çààæ áîëíî.
79.4.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëûí òýìäýãëýëä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
79.4.1.õóðàë õèéñýí ãàçàð áîëîí öàã;
79.4.2.õóðàëä îðîëöñîí ãèø¿¿ä;
79.4.3.õóðëààð õýëýëöýãäñýí àñóóäàë;
79.4.4.ñàíàë õóðààëòààð øèéäâýðëýñýí àñóóäàë áîëîí ñàíàë õóðààëòûí ä¿í;
79.4.5.ãàðãàñàí øèéäâýð.
Õóðëûí òýìäýãëýëä õóðàë äàðãàëàã÷ ãàðûí ¿ñýã çóðàõ áºãººä òóõàéí òýìäýãëýëèéí ¿íýí çºâèéã õàðèóöíà.
79.5.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëûí òýìäýãëýëèéã áóðóó õºòºëñºí ÿâäàë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õóðëààñ ãàðãàñàí øèéäâýðèéã õ¿÷èíã¿é áîëãîõ ¿íäýñëýë áîëîõã¿é.

80 äóãààð ç¿éë.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãà

80.1.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãà íü êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-òýé áàéãóóëñàí ãýðýýíä çààñàí ýðõ õýìæýýíèé äîòîð êîìïàíèéí ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëíà.
80.2.Êîìïàíèéí ä¿ðýìä ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûã áàãààð õýðýãæ¿¿ëýõýýð çààãààã¿é áîë õóâü õ¿í õýðýãæ¿¿ëíý. Õóâü õ¿í ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûã õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà òîõèîëäîëä óã ýòãýýä êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ çàõèðàë áàéíà.
80.3.Õóâüöààò êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûã õýðýãæ¿¿ëýã÷ ýòãýýä íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿í áàéæ áîëíî. Õàðèí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äàðãà áàéõûã õîðèãëîíî.
80.4.Õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýì人ðººð çààãààã¿é áîë òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-èéí çºâøººðñºí òîõèîëäîëä ã¿éöýòãýõ çàõèðàë, ýñõ¿ë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûã õýðýãæ¿¿ëýã÷ áàãèéí ãèø¿¿í íü ººð êîìïàíè, àæ àõóéí íýãæèéí óäèðäëàãàä äàâõàð àæèëëàæ áîëíî.
80.5.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãà íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-òýé áàéãóóëñàí õºëñººð àæèëëàõ ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð ¿éë àæèëëàãààãàà ÿâóóëíà. Ãýðýýíä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéã òºëººëæ ò¿¿íèé äàðãà /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëûí äàðãà/ ãàðûí ¿ñýã çóðíà. Ãýðýýíä ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûí õýìæýý, õÿçãààð, õàðèóöëàãààñ ÷ºëººëºõ ¿íäýñëýë, õºëñ, óðàìøóóëàë çýðýã àñóóäëûã òóñãàñàí áàéíà.
80.6.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãà íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëººñ îëãîñîí ýðõ õýìæýýíèé õ¿ðýýíä õýëöýë õèéõ, ãýðýý áàéãóóëàõ, êîìïàíèéã òºëººëºõ çýðãýýð êîìïàíèéí íýðèéí ºìíººñ èòãýìæëýëã¿éãýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëíà.
80.7.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãûã áàãèéí õýëáýðýýð õýðýãæ¿¿ëýõ òîõèîëäîëä êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-òýé áàéãóóëñàí ãýðýýãýýð õ¿ëýýñýí ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîæ áàãèéí ãèø¿¿äèéí àæèëëàõ äîòîîä æóðìûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé çºâøèëöñºíèé ¿íäñýí äýýð áàòëàí ìºðäºæ àæèëëàíà. Æóðàìä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàñàí áàéíà.
80.7.1.áàãèéí àõëàã÷ áîëîí  ãèø¿¿äèéí ýðõëýõ àæèë ¿¿ðãèéí õóâààðü, àæëûí õàðèëöàí óÿëäàà õîëáîîã çîõèöóóëàõ áàéäàë;
80.7.2.áàãèéí àõëàã÷èéã òîìèëîõ æóðàì;
80.7.3.áàãèéí àõëàã÷èéí ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãà.
80.8.Áàã íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-èéí ºìíº êîìïàíèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàëààð õàìòûí õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
Ýíý õóóëèéí 80.5.-ä çààñàí ãýðýý, õýëöýë õèéõ òºëººëëèéã õýðýãæ¿¿ëýõýä êîìïàíèéã òºëººëæ áàãèéí àõëàã÷ ãàðûí ¿ñýã çóðíà. Áàãèéí àõëàã÷èéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé çºâøèëöºí áàãèéí ãèø¿¿ä ñîíãîíî. Áàãèéí àõëàã÷ êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ çàõèðëûí ¿¿ðãèéã ã¿éöýòãýíý.
80.9.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãûã õýðýãæ¿¿ëýã÷ áàãèéí õóðàë, ãàðãàñàí øèéäâýðèéí òýìäýãëýëèéã çààâàë õºòºëíº. Ýíý òýìäýãëýëèéí ¿íýí çºâèéã áàãèéí àõëàã÷ áèå÷ëýí õàðèóöíà.
80.10.ÿéöýòãýõ óäèðäëàãûí á¿ðýí ýðõèéã çîãñîîõ øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë/ áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ õýäèéä ÷ ãàðãàõ ýðõòýé.

 

ÀÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû õ¿ëýýõ õàðèóöëàãà

81 ä¿ãýýð ç¿éë.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíû õ¿ëýýõ õàðèóöëàãà

81.1.Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë, õàìòûí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí ãèø¿¿í, ã¿éöýòãýõ çàõèðàë, ñàíõ¿¿ãèéí àëáàíû äàðãà, åðºíõèé íÿãòëàí áîäîã÷, åðºíõèé ìýðãýæèëòí¿¿ä çýðýã àëáàí òóøààë ýðõýëäýã ýòãýýäèéã êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàíä òîîöíî.
81.2.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí íü êîìïàíèéí ä¿ðýì, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë/ áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-èéí áàòàëñàí äîòîîä æóðàìä çààñàí ¿¿ðãèéã áèåë¿¿ëæ, êîìïàíèéí àøèã ñîíèðõëûí òºëºº ¿íýí÷ øóäàðãààð  àæèëëàíà. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë / áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/-èéí çºâøººðñíººñ áóñàä  òîõèîëäîëä êîìïàíèéí íóóö ìýäýýã ãóðàâäàõü ýòãýýäýä äàìæóóëàõ, õóâèéí àøèã ñîíèðõëûí òºëºº àøèãëàõûã õîðèãëîíî.
81.3.Õóóëüä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí ººðèéí õóóëü áóñ  ¿éë àæèëëàãààíààñ êîìïàíèä ó÷èðñàí õîõèðëûã õàðèóöíà.
81.4.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàíä õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõ, ò¿¿íèé õýìæýýã òîãòîîõ, àñóóäëûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéãóóëñàí ãýðýý, êîìïàíèéí äîòîîä æóðìààð òîãòîîõ áºãººä òýäãýýðèéí äàãóó øèéäâýðëýõ áîëîìæã¿é áîë ø¿¿õýýð øèéäâýðë¿¿ëíý.
81.5.Ýíý ç¿éëä çààñíû äàãóó õýä õýäýí ýòãýýä¿¿ä õàðèóöëàãà õ¿ëýýõ áîë òýä êîìïàíèéí ºìíº õàìòûí õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
81.6.Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 20áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã äàíãààðàà áóþó ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü ýíý õóóëèéí 81-ä çààñàí ýðõ á¿õèé  àëáàí òóøààëòíû ¿¿ðýã, õàðèóöëàãûã õ¿ëýýíý.

82 äóãààð  ç¿éë.Õ¿ëýýõ õàðèóöëàãà

82.1.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí ñàíààòàéãààð äàðààõü õóóëü áóñ ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëñàí áîë êîìïàíè áîëîí ò¿¿íèé õóâü íèéë¿¿ëýã÷, çýýëä¿¿ëýã÷äýä ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã ººðèéí õºðºí㺺ð  õàðèóöíà:
82.1.1.õóâèéí àøèã ñîíèðõëûí ¿¿äíýýñ êîìïàíèéí íýðèéã àøèãëàí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëñàí;
82.1.2.êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä, çýýëä¿¿ëýã÷ áîëîí áóñàä õàðèëöàã÷äàä õóóðàì÷ ìýäýýëýë ºãñºí      
82.1.3.ýíý õóóëèéí 97 äóãààð ç¿éëä çààñàí øààðäëàãà çºð÷èæ íýãäìýë ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýä áîëîõîî ìýäýãäýýã¿é;
82.1.4.ýíý õóóëèéí 95 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó êîìïàíèéí áè÷èã áàðèìòûã õàäãàëààã¿é;
82.1.5.ýíý õóóëèéí 81.2.-ò çààñàí çàð÷ìûã áàðèìòëààã¿é;
82.1.6.ýíý õóóëèéí 47, 48, 49, 53 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó íîãäîë àøèã õóâààðèëàõ, õóâüöàà õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷ãèéã ýðã¿¿ëæ õóäàëäàí àâàõ íºõöºëèéã ìºð人ã¿é, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëòýé áàéãóóëñàí ãýðýý, êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí ýä õºðºí㺠çàõèðàí çàðöóóëàõ ýðõ õýìæýýã õýòð¿¿ëñýí.
82.2.Ýíý ç¿éëä çààñàí õàðèóöëàãûã ýíý õóóëü áîëîí áóñàä õóóëüä çààñàí áóñàä õàðèóöëàãàòàé äàâõàð  õ¿ëýýëãýæ áîëíî.

83 äóãààð ç¿éë.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõ

83.1.Êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû íýã áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèã÷ íü êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíààð êîìïàíèä ó÷ðóóëñàí õîõèðëûã íºõºí òºë¿¿ëýõýýð ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé.
83.2.Êîìïàíè áîëîí ò¿¿íèé ýíãèéí õóâüöààíû íýã áà ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèã÷  íü êîìïàíè áîëîíººðò ó÷èðñàí õîõèðëûãýíý õóóëèéí 81.6.-ä çààñàí  ýòãýýäýýð íºõºí òºë¿¿ëýõýýð ýíý õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé. /¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí 2002 îíû 03 äóãààð òîãòîîëîîð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./

 

ÀÐÂÀÍ ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

Èõ õýìæýýíèé õýëöýë

84 ä¿ãýýð ç¿éë.Èõ õýìæýýíèé õýëöýë

84.1.Èõ õýìæýýíèé õýëöýëä äàðààõü õýëöëèéã òîîöíî:
84.1.1.õýëöýë õèéõèéí ºìíºõ ñ¿¿ëèéí áàëàíñûí àêòèâûí íèéò ä¿íãèéí 25 õóâèàñ äýýø çàõ çýýëèéí  ¿íýòýé ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéã õóäàëäàõ, õóäàëäàí àâàõ, çàõèðàí çàðöóóëàõ áîëîí áàðüöààëàõòàé õîëáîãäñîí õýëöýë, ýñõ¿ë õîîðîíäîî øóóä õîëáîîòîé õýä õýäýí õýëöýë; /êîìïàíèéí ºäºð òóòìûí ¿íäñýí ¿éë àæèëëàãààòàé õîëáîãäñîí õýëöýë ¿¿íä õàìààðàõã¿é/
84.1.2.êîìïàíèéí óðüä ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààíû 25 õóâèàñ äýýø õýìæýýíèé ýíãèéí õóâüöàà, ýíãèéí õóâüöàà àâàõ ýðõèéí áè÷èã áóþó ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñ ãàðãàõ, ýñõ¿ë õîîðîíäîî øóóä  õîëáîîòîé õýä õýäýí ãàðãàëò.
84.2.Èõ õýìæýýíèé õýëöëèéí ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó òîãòîîíî.
84.3.Èõ õýìæýýíèé õýëöýë ìºí ýñýõèéã òîäîðõîéëîõäîî òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/  íü àóäèòîðûí çºâëºìæèéí äàãóó ýä õºðºíãèéí áàëàíñûí ¿íèéã èíôëÿöèéí /ìºíãºíèé õàíøíû óíàëò/  ò¿âøèíòýé çîõèöóóëàí øèíý÷èëæ  äàõèí òîãòîîæ áîëíî.
84.4.Íýã ºì÷ëºã÷òýé êîìïàíèä ýíý á¿ëãèéí çààëòóóä ¿ë õàìààðíà.

85 äóãààð ç¿éë. Èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéõ

85.1.Èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéõ øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ ñàíàë íýãòýéãýýð ãàðãàíà.
Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéõ òóõàé øèéäâýðèéã ñàíàë íýãòýé ãàðãàæ ÷àäàõã¿é òîõèîëäîëä àñóóäëûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëàõ áºãººä óã àñóóäëûã õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí îëîíõîîð øèéäâýðëýíý.
85.2.Èõ õýìæýýíèé õýëöýë õèéõ àñóóäëààð ýñðýã ñàíàëòàé áàéñàí  õóâü íèéë¿¿ëýã÷èä íü ýíý õóóëèéí 54 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó ººðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààã êîìïàíèä ýðã¿¿ëýí àâàõûã øààðäàõ ýðõòýé.

 

ÀÐÂÀÍ ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë

86 äóãààð ç¿éë.Ñîíèðõëûí çºð÷èë á¿õèé ýòãýýäòýé õèéõ õýëöýë

86.1.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí,  êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 20 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã äàíãààðàà, ýñõ¿ë ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöàà ýçýìøèã÷èéã ýíý õóóëèéí 86.2.-ò çààñàí  íºõöºëä êîìïàíèòàé, ýñõ¿ë ò¿¿íèé õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèòàé ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë  õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýäýä òîîöíî.
86.2.Ýíý õóóëèéí 86.1.-ä çààñàí ýòãýýä áîëîí ò¿¿íèé ýõíýð, íºõºð, ýöýã, ýõ, õ¿¿õýä, àõ, ýã÷, ä¿¿ áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä¿¿ä íü:
86.2.1.õýëöëèéí íýã òàë, ýñõ¿ë õýëöýëä òºëººëºã÷ áóþó çóó÷ëàã÷ààð îðîëöîæ áàéãàà;
86.2.2.õýëöëèéí íºãºº òàë áîëîí îðîëöîæ áàéãàà, ýñõ¿ë óã õýëöýëä òºëººëºã÷ áóþó çóó÷ëàã÷ààð îðîëöîæ áàéãàà õóóëèéí ýòãýýäèéí àëáàí òóøààëòàí, ýñõ¿ë ýíãèéí õóâüöààíûõ íü /íîãäîë õóâèéí/ 20-èîñ äýýø õóâèéã äàíãààðàà áóþó ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí ýçýìøèæ áàéãàà;
86.2.3.õýëöëèéí íºãºº òàë áîëîí îðîëöîæ áàéãàà, ýñõ¿ë òºëººëºã÷ áóþó çóó÷ëàã÷ààð îðîëöîæ áàéãàà õóóëèéí ýòãýýäèéí, òîëãîéëîõ êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí, ýñõ¿ë óã êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà íîãäîë õóâèéí 20 áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã äàíãààð áîëîí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäòýé õàìòðàí ýçýìøèæ áàéãàà;
86.2.4.ýíý õýëöëèéí ¿ð ä¿íä øóóä áóþó øóóä áóñààð ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí áîëîí ìºí㺺ð èëýðõèéëýãäýõ áóñàä ýðõèéã õóäàëäàõ áîëîí õóäàëäàí àâ÷ áàéãàà.
86.3.Ýíý á¿ëãèéí çààëòóóä äàðààõü òîõèîëäîëä ¿ë õàìààðíà:
86.3.1.êîìïàíèéí á¿õ ýíãèéí õóâüöààã íýã ýòãýýä ýçýìøèæ áàéãàà êîìïàíèä;
86.3.2.õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü ýíý õóóëèéí 39 ä¿ãýýð ç¿éëä çààñíû äàãóó õóâüöàà õóäàëäàí àâàõ ýðõýý ýäëýõýä;
86.3.3.êîìïàíè íü õóâüöàà ýçýìøèã÷ òóñ á¿ðýýñ òýäíèé õóäàëäàõààð ñàíàë áîëãîæ áàéãàà õóâüöààã ñàíàë áîëãîñîí íèéò õóâüöààíû òºðºë  òóñ á¿ðèéí òîîòîé õóâü òýíö¿¿ëýí õóäàëäàí àâàõàä;
86.3.4.áóñàä êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 75 õóâü áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà êîìïàíè íü ýíý õóóëèéí 20.4.-ò çààñíû äàãóó ò¿¿íèéã íýãòãýõ õýëáýðýýð êîìïàíèéã ººð÷ëºí áàéãóóëàõàä.
86.4. Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷èéí  òîî íü  10-ààñ èë¿¿ã¿é áîë êîìïàíèéí  ä¿ðýìä ýíý õóóëèéí 86.3-ò çààñíààñ  áóñàä òîõèîëäëûã çààæ áîëíî.

87 äóãààð ç¿éë.Ñîíèðõëûí çºð÷èë á¿õèé ýòãýýäòýé õèéñýí õýëöëèéí óëìààñ ¿¿ñýõ õîõèðëûã àðèëãàõ

87.1.Ñîíèðõîë  á¿õèé ýòãýýäèéã ýíý õóóëèéí 88, 89 ä¿ãýýð ç¿éëä  çààñàí øààðäëàãà, æóðìûã çºð÷èæ áàéãóóëñàí õýëöëèéã ø¿¿õ õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ ãýæ ¿çñýí áîë ¿¿íèé óëìààñ êîìïàíè áîëîí ò¿¿íèé õàðààò êîìïàíèä ¿¿ññýí õîõèðëûã áóðóóòàé  ýòãýýä  õàðèóöíà.
87.2.Êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû íýãýýñ äýýø õóâü ýçýìøèã÷ áîëîí êîìïàíèéã òºëººëºõ ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí ýíý õóóëèéí 87.1.-ä çààñàí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõýýð ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé.

88 äóãààð ç¿éë.Õýëöýë õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýäýä òàâèõ øààðäëàãà

88.1.Õýëöýë õèéõýä ñîíèðõëûí çºð÷èë  á¿õèé ýòãýýä íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë / áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà/   áîëîí àóäèòîðò äàðààõü ç¿éëèéã ìýä¿¿ëýõ ¿¿ðýãòýé:
88.1.1.äàíãààðàà áóþó ýõíýð /íºõºð/, ýöýã, ýõ, õ¿¿õýä, àõ, ýã÷, ä¿¿ áîëîí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé  ýòãýýäòýéãýý õàìòðàí  ýíãèéí õóâüöààíû  20 áóþó ò¿¿íýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøäýã õóóëèéí ýòãýýäèéí áîëîí ò¿¿íèé õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèéí òàëààð;
88.1.2.ººðºº áóþó ýõíýð /íºõºð/, ýöýã, ýõ, õ¿¿õýä, àõ, ýã÷, ä¿¿ íü  ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòíààð àæèëëàäàã õóóëèéí ýòãýýäèéí áîëîí ò¿¿íèé á¿õ õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèéí òàëààð;
88.1.3.êîìïàíèéí õèéõýýð òºëºâëºæ áàéãàà õýëöëèéí ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýä áîëîõ òóõàéãàà.
88.2.Õýðýâ øèéäâýð ãàðãàõ áàéãóóëëàãûí á¿õ ãèø¿¿ä íü õýëöýë õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýä áèø áîë  õýëöýë õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýä íü óã õýëöëèéí òàëààð øèéäâýð ãàðãàõàä îðîëöîõ ýðõã¿é.

89 äóãààð ç¿éë.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöëèéã õèéõ æóðàì

89.1.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéõ òóõàé õóâüöààò êîìïàíèéí øèéäâýð, õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèä ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéõèéã çºâøººðºõ, øààðäàõ òóõàé øèéäâýðèéã óã õýëöëèéã õèéõ ñîíèðõîëã¿é òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë/áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/ -èéí õàðààò áóñ ãèø¿¿äèéí îëîíõèéí ñàíàëààð ãàðãàíà.
89.2.Ñ¿¿ëèéí 3 æèë äîð äóðäñàí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýýã¿é òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿íèéã õàðààò áóñ ãèø¿¿íä òîîöíî:
89.2.1.êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààë ýðõýëæ áàéãààã¿é, ýñõ¿ë óã ýòãýýäèéí ýõíýð /íºõºð/, ýöýã, ýõ, õ¿¿õýä, àõ, ýã÷, ä¿¿, ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä íü êîìïàíè áóþó ò¿¿íèé óäèðäàõ áàéãóóëëàãàä àëáàí òóøààë  ýðõýëäýãã¿é;
89.2.2.êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä;
89.2.3.íýãäìýë ñîíèðõîëòîé êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààë ýðõýëäýãã¿é.
89.3.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöëýýð õóäàëäàõ, õóäàëäàí àâàõ, çàõèðàí çàðöóóëàõ ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí áîëîí ìºí㺺ð ¿íýëæ áîëîõ áóñàä ýðõèéí çàõ çýýëèéí ¿íý, ¿éë÷èëãýýíèé õºëñíèé õýìæýýã ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðìûí äàãóó òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë òîãòîîíî.
89.4. Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä äàðààõü òîõèîëäîëä ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë /õîîðîíäîî óÿëäààòàé õýä õýäýí õýëöýë/ õèéõ, õàðààò áîëîí îõèí êîìïàíèä ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéõèéã çºâøººðºõ áóþó øààðäàõ øèéäâýðèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð õýëýëöýæ õóðàëä îðîëöîæ áàéãàà ñîíèðõëûí çºð÷èëã¿é  õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàëûí îëîíõîîð ãàðãàíà:
89.4.1.ýíý õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëººñ òîãòîîñîí õýëöëèéí ¿íý áóþó ýä õºðºíãº, ýä õºðºíãèéí áîëîí ìºí㺺ð ¿íýëæ áîëîõ áóñàä ýðõ, ¿éë÷èëãýýíèé ¿íý õºëñ íü õýëöýë õèéõ òóõàé øèéäâýð ãàðãàõ ¿åèéí á¿ðòãýëèéí ¿íèéí ä¿íãèéí 2  õóâèàñ èõ áàéõ;
89.4.2.êîìïàíèéí ãàðãàõ ýíãèéí õóâüöàà, ýíãèéí õóâüöàà õóäàëäàí àâàõ ýðõèéí áè÷èã áóþó ýíãèéí õóâüöààíä õºðâºõ ¿íýò öààñíû õýìæýý íü êîìïàíèéí áóþó ò¿¿íèé õàðààò õóâüöààò êîìïàíèéí óðüä ãàðãàñàí ýíãèéí õóâüöààíû ¿íèéí ä¿íãèéí  2 õóâèàñ èõ áàéõ;
89.4.3.òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí á¿õ ãèø¿¿ä íü /õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí á¿õ õàðààò áóñ ãèø¿¿ä/ õýëöýë õèéõ ñîíèðõîëòîé ýòãýýä áàéõ òîõèîëäîëä.
89.5.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéõ òóõàé àñóóäëûã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëàõ òóõàé òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí øèéäâýðèéã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õýëöýë õèéõ ñîíèðõîëã¿é ãèø¿¿äèéí îëîíõèéí ñàíàëààð; õóâüöààò  êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí õàðààò áóñ ãèø¿¿äèéí îëîíõèéí ñàíàëààð ãàðãàíà.
89.6.Õýëöýë õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýä, ýñõ¿ë ò¿¿íèé ýöýã ýõ, ýõíýð, íºõºð, õ¿¿õýä, àõ, ýã÷, ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäýýñ çýýë àâàõ òóõàé ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöëèéã ýíý õóóëèéí 89.4.-ò çààñíû äàãóó áàòëóóëàõ øààðäëàãàã¿é.
Ýíý õóóëèéí 86 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó õýëöýë õèéõ ñîíèðõîë á¿õèé ýòãýýäýýð òîîöîõîîñ ºìíº êîìïàíèéí áóþó ò¿¿íèé õàðààò êîìïàíèéí ºäºð òóòìûí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû ÿâöàä áàéãóóëàãäñàí ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöëèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí äàðààãèéí ýýëæèò õóðàë áîëîõ õ¿ðòýë ýíý õóóëèéí 89.4.-ò çààñàí æóðìûí äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààð áàòëóóëàõ øààðäëàãàã¿é.
89.7.Õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë õèéõ ºäºð êîìïàíèéí áóþó ò¿¿íèé õàðààò êîìïàíèéí ºäºð òóòìûí àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààíû ÿâöàä õèéñýí õýëöëèéã ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé ýñýõèéã òîäîðõîéëîõ áîëîìæã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë íü õèéõ õýëöëèéí òºðºë, õýëöýë õèéõ ýòãýýä áîëîí õýëöëèéí ¿íèéí äýýä õýìæýýã òóñãàæ áóñàä ýòãýýäòýé õàìòðàí êîìïàíèéí áóþó ò¿¿íèé õàðààò êîìïàíèéí õýðýãæ¿¿ëýõ àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãààã áàòëàõ øèéäâýð ãàðãàõ áºãººä ýíý íºõöºëä ýíý õóóëèéí 89.4.-ò çààñàí øààðäëàãûã õàíãàñàíä òîîöíî.
89.8.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéõ òóõàé ýíý á¿ëýãò òîãòîîñîí æóðìûã òîäîðõîé òºðëèéí õýëöýë õèéõýä áàðèìòëàõ òóõàé ýíý õóóëü áóþó êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí æóðìûí õàìò íýãýí çýðýã áàðèìòàëíà.

90 ä¿ãýýð ç¿éë.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë áàéãóóëàõ æóðàì çºð÷ñºíèé ¿ð äàãàâàð

90.1.Ýíý õóóëèéí 86.1.-ä çààñàí ýòãýýä íü ýíý õóóëèéí 88, 89 äóãààð ç¿éëèéí øààðäëàãà, æóðàì çºð÷ñºíèé óëìààñ êîìïàíè áóþó ò¿¿íèé õàðààò êîìïàíèä ó÷ðóóëñàí õîõèðëûí õýìæýýãýýð, ýñõ¿ë õýëöëèéí ¿ð ä¿íä àâñàí ç¿éëýýñ îëñîí àøãèéí õýìæýýãýýð õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý. Óã ýòãýýäòýé áàéãóóëñàí õýëöëèéã ø¿¿õ õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ ãýæ òîîöîæ áîëíî.
90.2.Ñîíèðõëûí çºð÷èëòýé õýëöýë õèéñýí êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí  ýíý õóóëèéí 82, 87 äóãààð ç¿éëä çààñíû äàãóó õàðèóöëàãà õ¿ëýýíý.
90.3.Ýíý õóóëèéí 86.1.-ä çààñàí ýòãýýä íü ýíý õóóëèéí 88, 89 äóãààð ç¿éëèéí øààðäëàãà, æóðàì çºð÷ñºí áîëîí êîìïàíèòàé õýëöýë áàéãóóëñàí õóóëèéí ýòãýýäèéí á¿õ õóâüöààã  óã ýòãýýä äàíãààðàà ýçýìøäýã íºõöºëä êîìïàíè íü ó÷èðñàí õîõèðëûã óã õóóëèéí ýòãýýäýýð íºõºí òºë¿¿ëýõ áóþó ýíý õýëöëèéã õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ ãýæ òîîöóóëàõààð ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé.
90.4.Êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû íýãýýñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöàà ýçýìøèã÷ íü, ýñõ¿ë  êîìïàíè íü ýíý õóóëèéí 86.1.-ä çààñàí ýòãýýä, ýñõ¿ë óã ýòãýýäèéí äàíãààðàà á¿õ õóâüöààã ýçýìøäýã õóóëèéí ýòãýýäèéí ýñðýã ø¿¿õýä íýõýìæëýë ãàðãàõ ýðõòýé.
90.5.Ýíý õóóëèéí 90.3.-ò çààñíààñ áóñàä òîõèîëäîëä  ýíý õóóëèéí 89 äóãààð ç¿éëä çààñàí æóðàì çºð÷ñºí áºãººä ýäãýýð çºð÷ëèéí òàëààð ýíý õýëöëèéã áàéãóóëñàí ýòãýýä ìýäýýã¿é áîëîí ìýäýõ áîëîìæã¿é áàéñàí íºõöºëä óã õýëöëèéã õ¿÷èí òºãºëäºð áóñ ãýæ òîîöîõã¿é.

 

ÀÐÂÀÍ ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝÃ

Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíä òàâèõ õÿíàëò

91 ä¿ãýýð ç¿éë.Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíä òàâèõ àóäèòîðûí õÿíàëò

91.1.Ä¿ðýìä ººðººð çààãààã¿é áîë êîìïàíè íü ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã øàëãóóëæ áàòàëãààæóóëàõ, ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíä á¿ðýí áîëîí õýñýã÷èëñýí øàëãàëò õèéëãýõ çîðèëãîîð ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð àóäèòîðûã òîìèëîí àæèëëóóëæ áîëíî.  Õóâüöààò êîìïàíèéí ä¿ðýìä àóäèòîðûã çààâàë àæèëëóóëàõààð çààíà.
91.2.Êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë /áàéõã¿é áîë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë/  àóäèòîðûã ñîíãîæ, ò¿¿íòýé áàéãóóëàõ ãýðýýã áàòàëíà. Ãýðýýíä êîìïàíèéí áîëîí àóäèòîðûí ýðõ, ¿¿ðýã, õàðèóöëàãà, àóäèòîðä òºëºõ õºëñíèé õýìæýýã çààíà. Ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíä õèéõ àóäèòîðûí øàëãàëò íü ýýëæèò áà ýýëæèò áóñ áàéíà. Êîìïàíèéí æèëèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã áàòàëãààæóóëàõûí òóëä ýýëæèò øàëãàëò õèéíý. Ýýëæèò áóñ øàëãàëòûã òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë, ýñõ¿ë  ýíãèéí õóâüöààíû  10-ààñ äýýø õóâèéí ýçýìøèã÷äèéí øààðäëàãààð õýäèéä ÷ õèéæ áîëíî. Àóäèòîðûí ýýëæèò øàëãàëòûí õºëñèéã êîìïàíè õàðèóöàí òºëºõ áºãººä ýýëæèò áóñ øàëãàëòûã ò¿¿íèéã çàõèàëæ ãýðýýã íü áàéãóóëæ õèéëãýñýí õóâü íèéë¿¿ëýã÷ õàðèóöàæ òºëíº. Øàëãàëòûí ÿâöàä êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí êîìïàíè áîëîí õóâüöàà ýçýìøèã÷äýä õîõèðîë ó÷ðóóëñàí íü òîãòîîãäâîë øàëãàëòûí õºëñèéã áóðóóòàé ýòãýýä õàðèóöàí òºëíº.
91.3.Êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí àóäèòîðûí øààðäëàãààð êîìïàíèéí ñàíõ¿¿-ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû òàëààðõè áàðèìò áè÷ãèéã òàíèëöóóëàõ ¿¿ðýãòýé.
91.4.Àóäèòîð íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä çºâõºí òàéëáàð ºãºõ ¿¿ðýãòýé îðîëöîæ áîëíî.
91.5.Äàðààõü ýòãýýäèéã êîìïàíèéí àóäèòîðîîð ñîíãîí àæèëëóóëàõûã õîðèãëîíî:
91.5.1.êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä, êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí, òýäãýýðòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä êîìïàíèéí áóþó íýãäìýë ñîíèðõîëòîé êîìïàíèéí õºëñíèé àæèëòàí, ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí áîë;
91.5.2.êîìïàíèéí áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäèéí ãàðãàñàí ¿íýò öààñ, ýñõ¿ë êîìïàíèéí áîëîí ò¿¿íòýé íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýäýä õîëáîãäîõ áóñàä ýä õºðºí㺠áóþó ýä õºðºíãèéí ýðõ ýçýìøäýã áîë;
91.5.3.êîìïàíèòàé àóäèòèàñ áóñàä  àñóóäëààð àëèâàà  õýëöýë õèéñýí ýòãýýä áîë.
91.6.Àóäèòîðûí ãàðãàñàí ä¿ãíýëòèéí øèíæ ÷àíàðààñ õàìààðóóëàí îëãîõ õºëñíèé õýìæýýã òîãòîîõûã õîðèãëîíî.
91.7.Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíä õèéñýí øàëãàëò /áàðèìò øàëãàëò/-ûí ä¿íã ¿íäýñëýí êîìïàíèéí àóäèòîð íü äàðààõü ìýäýýëëèéã àãóóëñàí ä¿ãíýëò ãàðãàíà:
91.7.1.êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí ¿ç¿¿ëýëò ¿íýí çºâ ýñýõ;
91.7.2.íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºëò,ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàëò çîõèõ æóðìûí äàãóó õèéãäñýí ýñýõ, çºð÷èë áàéâàë óã çºð÷ëèéã òîõèîäîë òóñ á¿ðýýð òîäîðõîéëîõ;
91.7.3.øàëãàëòûí õóãàöààíä õèéãäñýí ñîíèðõëûí çºð÷èë á¿õèé õýëöë¿¿äèéí æàãñààëò, óã õýëöëèéã ýíý õóóëüä çààñàí æóðìûí äàãóó õèéñýí ýñýõ òóõàé òîäîðõîéëîëò;
91.7.4. õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ¯íýò öààñíû õîðîî áîëîí  Õºðºíãèéí áèðæýýñ òîãòîîñîí áóñàä ìýäýýëëë¿¿ä;
91.7.5.êîìïàíèéí ä¿ðýì áîëîí àóäèòûí ãýðýýãýýð òîäîðõîéëñîí áóñàä ìýäýýëë¿¿ä.

92 äóãààð ç¿éë.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºë

92.1.Õóâüöààò êîìïàíè íü õÿíàí øàëãàõ çºâëºëòýé áàéõ áºãººä õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíè õÿíàí øàëãàõ çºâëºëòýé áàéæ áîëíî. Õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéí òîî, òýäãýýðèéã ñîíãîõ æóðàì, á¿ðýí ýðõèéí õóãàöàà, ýðõ, ¿¿ðãèéã êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîíî.
92.2.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºë íü êîìïàíèéí ä¿ðýì, õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààñ ãàðñàí øèéäâýðèéí õýðýãæèëòýä õÿíàëò òàâèõ, êîìïàíèéí óäèðäëàãûí ¿éë àæèëëàãààíû  áîëîí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òàëààð ä¿ãíýëò ãàðãàæ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä òàíèëöóóëàõ, õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ñàíàë, ãîìäëûí äàãóó êîìïàíèéí àæ àõóé, ñàíõ¿¿ãèéí ¿éë àæèëëàãààã õÿíàí øàëãàõ  çýðýã ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðýìä çààñàí áóñàä á¿ðýí ýðõòýé.
92.3.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí ¿¿ðãèéã íýã õÿíàí øàëãàã÷ õýðýãæ¿¿ëýõýýð ä¿ðýìä òóñãàæ  áîëíî.
92.4.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿äèéã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðëààñ ñîíãîíî.
92.5.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí ãèø¿¿ä íü êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàí áàéõûã õîðèãëîíî.
92.6.Õÿíàí øàëãàõ çºâëºë íü ýíý õóóëèéí 62.2-ò çààñíû äàãóó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ýýëæèò áóñ õóðëûã õóðàëäóóëàõûã øààðäàõ ýðõòýé.

93 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë, òàéëàí

93.1.Êîìïàíè íü õóóëèàð òîãòîîñîí æóðìûí äàãóó íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàæ, õóâü íèéë¿¿ëýã÷ áîëîí ýðõ á¿õèé áóñàä ýòãýýäýä òàíèëöóóëíà. Õóâüöààò êîìïàíèéí õóâüä ¯íýò öààñíû õîðîî áîëîí Õºðºíãèéí áèðæýýñ òîãòîîñîí íýìýëò, ìýäýýëëèéã ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí õàìò äýýðõ ãàçðóóäàä çîõèõ õóãàöààíä íü õ¿ðã¿¿ëýí íèéòýä ìýäýýëýõ ¿¿ðýãòýé.
93.2.Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí æèëèéí ýõëýõ, äóóñàõ õóãàöààã ä¿ðìýýð òîãòîîíî.
93.3.Êîìïàíè íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòºëæ ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõ áºãººä ò¿¿íèé ¿íýí çºâèéã êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà õàðèóöíà.

94 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàí

94.1.Êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä äàðààõü ç¿éëèéã òóñãàíà:
94.1.1.áàëàíñ;
94.1.2. îðëîãî, ¿ð ä¿íãèéí òàéëàí;
94.1.3.  ìºíãºí ã¿éëãýýíèé òàéëàí;
94.1.4.   õóðèìòëàãäñàí àøãèéí òàéëàí;
94.1.5. òóõàéí òàéëàíãèéí õóãàöààíä õèéãäñýí ñîíèðõëûí  çºð÷èë á¿õèé õýëöëèéí æàãñààëò, íýð òºðºë, ¿íèéí ä¿íãèéí õàìò;
94.1.6. íýìýëò òàéëáàð;
94.1.7.áóñàä.
 Õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé  êîìïàíèéí ä¿ðìýýð ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíä îðóóëàõ íýìýëò ç¿éëèéã òîãòîîæ áîëíî.
94.2.Òàòâàðòàé õîëáîãäîí àâàõ íýìýëò òàéëáàðûã Ñàíãèéí ÿàì, õóâüöààò êîìïàíèéí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí àãóóëãà áîëîí íýìýëò òàéëáàðûí òàëààðõè çàãâàð, æóðìûã ¯íýò öààñíû õîðîîíîîñ òîãòîîæ áîëíî.
94.3.Êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë íü õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íàðò çîðèóëàí æèëèéí ¿éë àæèëëàãàà, á¿òýö, çîõèîí áàéãóóëàëò, õºðºíãèéí òàëààð òàéëàí èëòãýë áè÷èæ õ¿ðã¿¿ëýõ áºãººä òàéëàíä äîîðõ ç¿éëèéã òóñãàíà:
94.3.1.òàéëàíãèéí õóãàöààíä êîìïàíèéí ýðõëýí ÿâóóëñàí ¿íäñýí ¿éë àæèëëàãààíû òàëààðõè òàíèëöóóëãà, ãàðñàí ººð÷ëºëò¿¿ä áîëîí ýäãýýð ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿íãèéí áàéäàë, á¿òýö, çîõèîí áàéãóóëàëò, ò¿¿íèé ººð÷ëºëò;
94.3.2.òàéëàíãèéí õóãàöààíä êîìïàíèéí ýðõ á¿õèé àëáàí òóøààëòàíä îëãîñîí øàãíàë óðàìøèë óäèðäëàãûí çàðäëûí õýìæýý;
94.3.3.êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîãòîîñîí áóñàä ìýäýýëýë;
94.3.4.õóâüöààò  êîìïàíèéí æèëèéí òàéëàíä òóñãàõ íýìýëò ìýäýýëëèéã ¯íýò öààñíû õîðîî òîãòîîæ áîëíî.
94.4. Һ뺺ëºí óäèðäàõ çºâëºë íü ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òàëààð ä¿ãíýëò ãàðãàæ õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàëä îðóóëæ õýëýëö¿¿ëíý. Õóóëüä çààñàí òîõèîëäîëä òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí ä¿ãíýëò ãàðãàõûí ºìíº ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã àóäèòîð øàëãàæ áàòàëãààæóóëíà.

95 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí áè÷èã áàðèìòûã õàäãàëàõ

95.1.Êîìïàíè íü äàðààõü áè÷èã áàðèìòûã õàäãàëàõ ¿¿ðýãòýé:
95.1.1êîìïàíèéí ä¿ðýì, ä¿ðýìä îðñîí íýìýëò ººð÷ëºëò, êîìïàíèéã áàéãóóëàõ òóõàé ¿¿ñãýí áàéãóóëàã÷äûí õóðëûí øèéäâýð, êîìïàíèéí á¿ðòãýëèéí ãýð÷èëãýý;
95.1.2.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë, ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãà áîëîí õÿíàí øàëãàõ çºâëºëººñ áàòàëñàí êîìïàíèéí äîòîîä áè÷èã áàðèìò;
95.1.3.êîìïàíèéí ñàëáàð áîëîí òºëººëºã÷èéí ãàçðûí ä¿ðýì;
95.1.4.íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëä òóñãàãäñàí ýä õºðºí㺠áîëîí ýä õºðºíãèéí  ýðõèéã íîòëîõ áè÷èã áàðèìò;
95.1.5.õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí õóðàë, òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºë áîëîí õàìòûí óäèðäëàãûí ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí õóðëûí òýìäýãëýë, êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ áàéãóóëëàãûí ¿¿ðãèéã ãàíöààð÷ëàí ã¿éöýòãýæ áàéãàà ýòãýýäèéí òóøààë áîëîí øèéäâýð¿¿ä;
95.1.6.õÿíàí øàëãàõ çºâëºëèéí õóðëûí òýìäýãëýë, õÿíàí øàëãàõ çºâëºë áîëîí àóäèòîðûí ä¿ãíýëò;
95.1.7.ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàí;
95.1.8.õóâüöàà áîëîí ¿íýò öààñ ãàðãàõ æóðàì;
95.1.9.àíõàí øàòíû áîëîí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áè÷èã áàðèìò;
95.1.10.êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä¿¿äèéí íýðñèéí æàãñààëò áîëîí òýäãýýðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû  òºðºë, òîî;
95.1.11.ýíý õóóëü áîëîí êîìïàíèéí ä¿ðìýýð òîäîðõîéëîãäñîí   êîìïàíèéí áóñàä  äîòîîä áè÷èã áàðèìò.
95.2.Êîìïàíè íü ýíý õóóëèéí 95.1.-ä çààñàí áàðèìòûã ººðèéí ¿éë àæèëëàãàà ýðõëýí ÿâóóëàõ ãàçàð áóþó õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí ìýäýõ, òýäíèé íýâòðýõ áîëîìæ á¿õèé ãàçàð õàäãàëíà.
95.3.Êîìïàíè íü ººðèéí ä¿ðýì, ò¿¿íèé íýìýëò, ººð÷ëºëòèéã áàéíãà õàäãàëíà. Ýíý õóóëèéí 95.1.-ä çààñàí áóñàä áè÷èã áàðèìòûã êîìïàíè íü 5 æèëèéí õóãàöààãààð õàäãàëàõ áºãººä ýíý õóãàöàà äóóññàíû äàðàà ýäãýýð áè÷èã áàðèìòûã àðõèâò øèëæ¿¿ëíý.
95.4.Ýíý õóóëèéí 95.1.-ä çààñàí áàðèìò áè÷ãèéã çîõèõ æóðìûí äàãóó õîëáîãäîõ ýòãýýäýýñ õ¿ëýýí àâ÷ õàäãàëàõ, ýðõ á¿õèé ýòãýýäýä òàíèëöóóëàõ àðõèâò øèëæ¿¿ëýõ çýðýã àæèëëàãààã êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà  /áàéõã¿é áîë ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí õîëáîãäîõ àëáàí òóøààëòàí / ýðõëýí ã¿éöýòãýíý.
Êîìïàíèéí òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà íü òºëººëºí óäèðäàõ çºâëºëèéí äîòîîä ¿éë àæèëëàãààã áèå÷ëýí õàðèóöàæ áè÷èã áàðèìòûã õºòëºõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.

96 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí òàëààð ìýäýýëýë àâàõ

96.1.Õóâüöààò  êîìïàíè íü ººðèéí æèëèéí ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí ¿éë àæèëëàãààíû òàéëàí, êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä¿¿äèéí íýðñ, òýäãýýðèéí ýçýìøèëä áàéãàà õóâüöààíû òºðºë, òîî áîëîí ¯íýò öààñíû õîðîî,  Õºðºíãèéí áèðæèéí ä¿ðýì, æóðìààð òîãòîîñîí áóñàä ìýäýýëëèéã ººðèéí ¿íýò öààñ ýçýìøèã÷èéí õ¿ñýëòýýð òàíèëöóóëàõ ¿¿ðýãòýé.
96.2.Êîìïàíè íü àíõàí øàòíû áîëîí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë, êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãûí õóðëûí òýìäýãëýë, òóøààë, øèéäâýð áîëîí õóóëü òîãòîîìæîîð íèéòýä ìýäýýëýõèéã õîðèãëîñíîîñ áóñàä áè÷èã áàðèìòòàé òàíèëöàõ, ¿íý òºëáºðòýé õóóëáàðëàí àâàõ áîëîëöîîã õóâü íèéë¿¿ëýã÷äýä îëãîõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý.
96.3. Õóâüöààò êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöààíû 10-ààñ äýýø õóâèéã ýçýìøèæ áàéãàà õóâü íèéë¿¿ëýã÷ , õÿçãààðëàãäìàë õàðèóöëàãàòàé êîìïàíèéí àëü íýã õóâü íèéë¿¿ëýã÷  íü êîìïàíèéí ýíãèéí õóâüöàà  ýçýìøèã÷äèéí íýð, õàÿã, ýçýìøèæ áàéãàà õóâüöààíû  òîî çýðãèéã àãóóëñàí á¿ðòãýëèéã øààðäàí ãàðãóóëàõ ýðõòýé. Êîìïàíèéí ã¿éöýòãýõ óäèðäëàãà, ýñõ¿ë õóâü íèéë¿¿ëýã÷äèéí á¿ðòãýë õºòëºõ ýðõ á¿õèé áàéãóóëëàãà óã øààðäëàãûã õ¿ëýýí àâñíààñ õîéø àæëûí 5 õîíîãèéí äîòîð øààðäëàãà ãàðãàñàí ºäðººð òàñàëáàð áîëãîí á¿ðòãýëèéã ãàðãàæ ºãºõ ¿¿ðýãòýé. ¯¿íòýé õîëáîãäîí ãàðàõ çàðäëûã øààðäëàãà òàâüñàí ýòãýýä õàðèóöíà.

97 äóãààð ç¿éë.Êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä, ò¿¿íèé  òàëààðõè ìýäýýëýë

97.1. Äàðààõü òîõèîëäëûã ýíý õóóëüä çààñàí êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä ãýæ òîîöíî:
97.1.1.òîäîðõîé ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð õàìòðàí  êîìïàíèéí øèéäâýðèéã òîäîðõîéëîõ áîëîìæ á¿õèé á¿ëýã õ¿ì¿¿ñ ;
97.1.2. òîëãîéëîõ áîëîí õàðààò êîìïàíèóä;
97.1.3. íýã òîëãîéëîõ êîìïàíèéí õàðààò êîìïàíèóä;
97.1.4.òîäîðõîé ãýðýýíèé ¿íäñýí äýýð õàìòðàí êîìïàíèéí øèéäâýðèéã òîäîðõîéëîõ áîëîìæ á¿õèé êîìïàíè áîëîí õ¿í /á¿ëýã õ¿ì¿¿ñ/;
97.1.5. íýã õ¿í / á¿ëýã õ¿í/ ãàðãàõ  øèéäâýðèéã íü òîäîðõîéëîõ áîëîìæ á¿õèé êîìïàíèóä;
97.1.6. êîìïàíè áîëîí óã êîìïàíèéí àëáàí òóøààëòàí;
97.1.7. ãýð á¿ëèéí ãèø¿¿ä, ýõíýð, íºõºð;
97.1.8. ýöýã, ýõ áîëîí õàìò àìüäàðäàã 18-ààñ äîîø íàñíû õ¿¿õýä.
97.2.Êîìïàíèéí íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä íü ººðñäèéí ýçýìøèæ áàéãàà ¿íýò öààñíû òóõàé ìýäýýëëýý íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä áîëñîí ºäðººñ õîéø  àæëûí 30 õîíîãèéí äîòîð  êîìïàíèä áè÷ãýýð ìýäýãäýõ ¿¿ðýãòýé.
97.3.Íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä íü äýýð äóðäñàí ìýäýýëëèé㠺㺺ã¿é áóþó õóãàöàà õýòð¿¿ëæ ºãñíººñ  êîìïàíèä õîõèðîë ó÷ðóóëáàë óã õîõèðîëûã íýãäìýë ñîíèðõîëòîé ýòãýýä õàðèóöíà.

 

ÀÐÂÀÍ ÄªÐªÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝÃ

Áóñàä ç¿éë

98 äóãààð ç¿éë.Õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ

98.1.Ýíý õóóëèéã õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõîîñ ºìíº áàéãóóëàãäñàí êîìïàíèóä 2000 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé äîòîð êîìïàíèéõàà ä¿ðìèéã ýíý õóóëüä íèéö¿¿ëýí ººð÷èëíº. Ýíý õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëñîí ºäðººñ êîìïàíèéí ä¿ðìèéã ýíý õóóëüä íèéö¿¿ëýí ººð÷ëºõ õ¿ðòýëõ õóãàöààíä òýäãýýðèéí ¿¿ñãýí áàéãóóëñàí áè÷èã áàðèìò  íü äýýð äóðäñàí õýì õýìæýýíä õàðø áóñ áàéãàà õýñãýýðýý õ¿÷èí òºãºëäºð áàéíà. Ýíý õóóëèéí õýì õýìæýýíä ººðèéí ä¿ðìèéã íèéö¿¿ëýí ººð÷뺺ã¿é êîìïàíèéí õóâü íèéë¿¿ëýã÷ íü êîìïàíèéí ä¿ðìèéã ýíý õóóëüä íèéö¿¿ëýí ººð÷ëºõèéã øààðäàõ, øèéäâýð ãàðãóóëàõààð ø¿¿õýä õàíäàõ ýðõòýé.
98.2.Ýíý õóóëüä íèéö¿¿ëýí ººð÷ëºõòýé õîëáîãäîí ãàðñàí ä¿ðìèéí íýìýëò, ººð÷ëºëò¿¿äèéã á¿ðòãýõýä êîìïàíè íü õóðààìæ òºëºõã¿é.
98.3.Ýíý õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëñîí ºäðººñ ýõëýí êîìïàíèòàé õîëáîãäîõ õ¿÷èí òºãºëäºð ¿éë÷èëæ áàéãàà õóóëü òîãòîîìæ íü ýíý õóóëüä õàðøëààã¿é áîë õ¿÷èí òºãºëäºð áàéíà./¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí 2002 îíû 03 äóãààð òîãòîîëîîð õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöñîí./
 
            ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÈÕ ÕÓÐËÛÍ ÄÀÐÃÀ                      Ð.ÃÎÍ×ÈÃÄÎÐÆ   
 
/Ýíý õóóëèíä Ìîíãîë Óëñûí 2000 îíû 5 äóãààð ñàðûí 12-íû, 2002 îíû 7 äóãààð ñàðûí 4-íû, 2003 îíû 5 äóãààð ñàðûí 23-íû ºäðèéí õóóëèàð îðóóëñàí íýìýëò, ººð÷ëºëò òóñãàãäñàí./
 
/¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí 2002 îíû 03 äóãààð òîãòîîëîîð îðóóëñàí ººð÷ëºëò òóñãàãäñàí./
 


1 Èðãýíèé õóóëü- "Àðäûí ýðõ" ñîíèíû 1994 îíû 257, 258, 1995 îíû 1, 2; "Òºðèéí ìýäýýëýë" ñýòã¿¿ëèéí 1995 îíû 1 ä¿ãýýðò òóñ òóñ íèéòëýãäñýí
1 ¯íýò öààñíû òóõàé õóóëü-"Àðäûí ýðõ" ñîíèíû 1994 îíû 205; "Òºðèéí ìýäýýëýë" ñýòã¿¿ëèéí 1994 îíû  11 ä¿ãýýðò òóñ òóñ íèéòëýãäñýí